Từ một học sinh xuất sắc của Hà Tiên (Thầy Trương Minh Đạt)

Thầy cô và các bạn thân mến, thầy Trương Minh Đạt có nói một câu rất lạ và thú vị: « Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11, khắp nước ta có hàng trăm bài viết về người Thầy. Riêng ở Hà Tiên, cũng ngày này, có ông Thầy giáo kể về một học sinh của trường Trung Học Hà Tiên xưa. »….Học trò viết bài, làm thơ để ca tụng thầy cô trong ngày nhớ ơn nhà giáo thì đúng là rất hay và cũng rất hợp lý phải không thầy cô và các bạn, tuy nhiên lại cũng có một ông thầy viết bài nhắc nhở và kể lại chuyện về một người người học sinh thân mến của mình, đó mới là điều thú vị và đáng được chúng ta chú ý,…, vậy người học sinh đó là ai, có liên quan đến trường Trung, Tiểu Học Hà Tiên của chúng ta hay không, vì nơi đây chính là khu vườn của khung trời Hà Tiên chúng ta đi dạo để nhớ thầy, nhớ cô, nhớ bạn…

Xin thưa, đó là bài viết của thầy Trương Minh Đạt, viết về một người học sinh rất xa xưa của thầy, người học sinh đó các bạn Hà Tiên có lẽ đều biết, đó là một bậc đàn anh tên là Đường Minh Phương, học sinh nhiều năm của ngôi trường mới mở, trường Trung Học Hà Tiên, đó cũng là thầy giáo Đường Minh Phương dạy nhiều năm ở ngôi trường Tiểu Học Hà Tiên, đó cũng là giáo sư Đường Minh Phương của trường Tống Phước Hiệp Vĩnh Long, và sau cùng, theo cơ duyên của dòng đời và cũng là nguyện ước của thầy Phương, nay chính là Đại Đức Thích Kiến Nguyệt.

Riêng về bản thân mình, thì trong ký ức của mình cũng còn nhớ rất nhiều chi tiết về những ngày xa xưa khi còn đi học ở Hà Tiên thân yêu, mình cũng nhớ thầy Đường Minh Phương, thầy có vóc dáng hơi ốm, cao ráo và cũng có tính chất rất nghệ sĩ….. Tuy là không có học lớp do thầy dạy ở bậc Tiểu Học, nhưng mình nhớ và hình dung rất rỏ thầy Đường Minh Phương, mình nhớ thầy thường dạy lớp Nhất (tức là lớp cuối của bậc Tiểu Học) và thầy cũng thường hay phụ trách, góp sức tổ chức văn nghệ cuối niên khóa ở trường…Cho đến ngày nay, tình cờ nhìn các hình ảnh do một trong những người học trò Trung Học của thầy Phương đăng lên trang face Book của người đó, mình chợt nhớ ra ngay thầy Đường Minh Phương, và thông qua các hình ảnh sinh hoạt trên con đường hoằng pháp của thầy, mình cũng chợt nhớ ra là đúng rồi, thầy Đường Minh Phương đã đi tu, vì từ lâu hình như là có tin như vậy nhưng thực hư ra sao thì mình chưa có dịp biết rỏ. Từ lúc đó, mình đã nảy ra ý định là viết một bài để giới thiệu thầy Đường Minh Phương, trong tiết mục « Thầy Cô » trên Blog « Trung Học Hà Tiên Xưa » nầy, nhưng mình hơi thiếu ý, thiếu thông tin, nên do dự mãi, rồi đăng tin hỏi nơi nầy nơi nọ để được biết thêm về cuộc sống từ lúc rời Hà Tiên của thầy Đường Minh Phương, để có chất liệu viết bài cho phong phú và đầy đủ,…Giống như người đang lúc hụp lặn thì may mắn thay lại có cái « phao » ai đẩy ra cho mình nắm…Thì ra khi trao đổi ý  với thầy cô Trương Minh Đạt, Nguyễn Phước Thị Liên thì quả là gõ ngay đúng cửa nhà…. Thầy cô có trả lời là thầy cô biết rất rỏ về người học trò năm xưa Đường Minh Phương vì chính gia đình thầy cô đã bao bọc, lo nơi ăn chốn ở cho thầy Phương từ lúc còn thư sinh của mái trường Trung Học Hà Tiên…Cô Nguyễn Phước Thị Liên còn nói là chính thầy Trương Minh Đạt có viết một bài kể lại quá trình ăn học thành người của thầy Đường Minh Phương và cô nói sẽ chuyển bài lại cho mình để đăng trên Blog THHTX nầy…Thật là quá may mắn, mình cám ơn thầy cô rát nhiều, như vậy là sẽ có bài viết để giới thiệu thầy Đường Minh Phương, một tấm gương sáng rực đáng cho chúng ta ngưỡng mộ và kính phục con đường của thầy đã chọn…

Xin trân trọng cám ơn tác giả bài viết, thầy Trương Minh Đạt, đã cho chúng ta có dịp biết rỏ thêm về thầy Đường Minh Phương, và cũng trân trọng cám ơn cô Nguyễn Phước Thị Liên đã nhẫn nại ngồi lại để đánh toàn bộ bài viết tay vào máy tính, để gởi bài đi tiện lợi cho mình qua con đường giao thông hiện đại ngày nay, đó là qua phương tiện E-mail,…Vậy mới thấy kỹ thuật số tinh tiến, môn thông tin vi tính ngày nay đã xâm nhập vào hầu hết mọi lứa tuổi, mọi tầng lớp trong chúng ta, đó cũng là một điều đáng vui mừng… 

Trước khi dứt lời giới thiệu để thầy cô và các bạn đọc bài viết của thầy Trương Minh Đạt, mình cũng xin cám ơn anh Vương Bình Thành, anh đã góp ý cho mình nhiều thông tin về thầy Đường Minh Phương. Được biết thầy Đường Minh Phương học cùng lớp với anh Trần Phình Chu và anh Lâm Văn Rầm. Thầy còn có một em trai là Đường Minh Hồng học cùng lớp cô Tiền Ngọc Thanh. Một người em trai khác tên là Đường Minh Hoàng (ở Sài Gòn về Hà Tiên học một hai năm cùng lớp với anh Lâm Hữu Dư, sau trở về Sài Gòn học Đại Học Y khoa và ra Bác Sĩ). Cuối cùng xin cám ơn bạn Lê Hồng Kỳ, học trò của thầy Đường Minh Phương ở trường Tống Phước Hiệp, Vĩnh Long, mình có mạn phép trích một vài hình ảnh. (Paris, 07/09/2020, TVM viết vài hàng giới thiệu).

Từ một học sinh xuất sắc của Hà Tiên (Thầy Trương Minh Đạt)

Xin được nói lời chân tình của người viết: Con hơn cha là nhà có phúc, trò hơn thầy hạnh phúc vô biên.

Tôi là người ở Rạch Vượt xã Thuận Yên (Hà Tiên – Kiên Giang). Năm 1954 vừa tốt nghiệp trường Sư phạm Nam Việt. Tôi nhận quyết định của Nam Trung Tiểu học Sài Gòn về tỉnh Hà Tiên dạy học, thời đó Hà Tiên là tỉnh lỵ. Tôi mừng lắm, vì không gì bằng được dạy con em địa phương mình; vả lại, tôi có mẹ già ở đây. Tôi dạy lớp Tiếp Liên là lớp cao nhất ở Hà Tiên lúc đó. Từ lớp này ai muốn học lớp trên, phải thi vào trường Trung học ở Sài Gòn hay Cần Thơ, ngay như Rạch Giá cũng chưa có trường Trung học.

Phụ huynh học sinh thấy con em mình còn nhỏ mà phải đi học xa rất bất tiện nên viết đơn yêu cầu chính quyền và ông Thanh tra Tiểu học mở trường Trung học. Sau khi được duyệt, chính tôi là người cầm đơn lên thẳng Nha Trung Tiểu học Sài Gòn, xin gặp ông giám đốc Trần Văn Chức.

Năm sau, tức năm 1955 – 1956, Hà Tiên có lớp Trung học, xóa hẵn lớp Tiếp liên, ấy là lớp đệ thất (lớp 6). Có lớp nhưng chưa có trường, học sinh phải học nhờ một phòng ở dãy trường Nam tiểu học ( trường Tiểu học Đông Hồ ngày nay).

1/ Về cậu bé con nhà nghèo học giỏi.

Khi mới về Hà Tiên, lớp Tiếp Liên do tôi phụ trách có 40 em. Đặc biệt có một em trai con nhà nghèo nhưng học thật giỏi, giỏi đều các môn, trội nhất là môn toán. Với tư chất thông minh nhưng em rất điềm đạm, lễ phép và khiêm tốn, gần như an phận thủ thường, khác hẳn các học sinh trong lớp. Ấy là em Đường Minh Phương. Cả bốn năm sau (Thất – Lục – Ngũ – Tứ) tôi đều dạy em. Nhà em chỉ là một cái chòi lá nhỏ dột nát trên đỉnh núi Bình San. Mẹ em là một Phật tử thuần thành, khi chồng đi kháng chiến, bà như một người đàn bà góa, tảo tần nuôi sáu đứa con dại. Sau đó, bà xuống tóc, mặc áo già lam thoạt trông như cô vải ở am…

Anh Trần Văn Bân, quê ở Tiền Giang là đồng nghiệp, dạy trước tôi một năm, thấy hoàn cảnh nhà Phương nghèo, anh xin mẹ em cho anh nuôi em ăn học. Thế là em về ở với anh Bân. Phần tôi thời đó, đã nuôi em Mao Xuân Kia. Năm 1958, anh Bân đổi về quê, tôi tiếp tục nuôi em Phương tại nhà tôi, như vậy lúc đó tôi nuôi hai em học sinh. Thấy hai em đêm đêm ngồi bên ngọn đèn “trứng vịt” học tập, tôi rất thương. Em Phương luôn là học sinh xuất sắc của Trường Trung học Hà Tiên.

Đến những năm 1956, 1957, Giáo Hội Phật Giáo bắt đầu quan tâm đến các chùa chiền ở thôn quê, từ đó chùa chiền được gầy dụng lại. Chùa Vạn Hòa ở xã Dương Hòa (Hà Tiên) có hai thầy Thích Thiện Hoa và Thích Thiện Hòa; chùa Tam Bảo có hai thầy Thích Huyền Vi, và Thích Thanh Từ về mở đường khai lối.

Thời gian thọ giáo với hai thầy, tôi cùng một số các bạn được qui y ngũ giới . Thầy Huyền Vi thọ ký lễ qui y của chúng tôi, thầy đặt cho tôi pháp danh Minh Ân và ban cho những lời khuyên dạy ân cần. Khi hai thầy về Sài Gòn, chúng tôi tiếp tục vô chùa lo Phật sự và thành lập đội thiếu nhi Phật tử, qui tụ nhiều học sinh của mình. Trong đội thiếu nhi Phật tử, em Đường Minh Phương hoạt động rất chăm chỉ.

Qua năm 1956, tỉnh Hà Tiên bị bãi bỏ và trở thành một cấp quận, chánh quyền mới chủ trương áp chế các nhóm đối lập. Năm 1959 thầy giáo Trần Phát Đạt (bác Thiện Niệm), thầy Rép quê ở Mỏ Cày – Bến Tre, ông Quách Ngọc Bá (chủ tiệm chụp hình), Ông Lý Văn Hai (công chức) bị bắt đi tù. Ông Huỳnh Văn Thuần, thư ký hành chánh tòa bố Hà Tiên bị giết. Thầy giáo Nguyễn Văn Nhường bị tống khứ ra Quãng Ngãi. Riêng tôi bị đày ra Phan Rang vì bị khép vào tội có liên lạc với người anh ruột đi tập kết. Tôi đi rồi, em Phương và em Xuân Kia vẫn ở nhà mẹ tôi để đi học. Suốt mấy năm trời tôi vắng nhà, chính hai em là người kề cận chăm sóc mẹ tôi.

Phát triển là quy luật của xã hội, dần dà Trường Trung học Hà Tiên mở đủ các lớp, đến lớp đệ nhị, đệ nhất (lớp 11-12 bây giờ). Phương học đến lớp đệ tam (lớp 10) thì thi vào Trường Sư phạm Vĩnh Long, cấp Tiểu học. Ra trường, em về Hà Tiên dạy 2 – 3 năm thì chuyển về Vĩnh Long. Vì cuộc sống, em với tôi mất liên lạc một thời gian. Sau đó, tôi biết em lập gia đình ở Vĩnh Long và gặp duyên lành, người bạn đời của em cũng là một Phật tử thuần thành. Nhạc mẫu của em đang tu tại gia, ngày đêm kinh mõ không thôi.

2/ Một nhà giáo có chí hướng tự học và tự lập.

Khi gặp lại em, tôi không ngờ bây giờ em là một giáo sư có bằng cử nhân Văn khoa (thời ấy giáo viên Trung học được gọi là giáo sư). Tôi khen em, học Toán giỏi mà đi Văn khoa cũng giỏi luôn. Em cười đáp: “Chính thầy dạy em, thầy cũng tự học để có Tú tài toàn phần”. Em kể chuyện vừa dạy vừa học vừa làm kinh tế nuôi gia đình có hai con nhỏ, tôi phải cúi đầu tâm phục khẩu phục.

Với em, khi lên lớp là giáo án đầy đủ, giáo cụ trực quan đầy đủ, chấm bài, phê bài đầy đủ. Còn chuyện học là học hàm thụ, tự tìm sách học, mày mò qua tài liệu, không ai giảng, không ai hướng dẫn bài làm. Có chương trình thì cứ thế mà học, đến kỳ kiểm tra, phải nộp bài qua đường bưu điện hoặc đi xe về Sài Gòn. Chưa hết, có khi phải đương đầu với cảnh con khóc, heo kêu, vợ ốm… Rồi có lúc em vỡ đất làm rẫy, mở lớp luyện thi tú tài, thi đại học. Học trò của em thi đâu đậu đó, lớp luyện thi thường đạt từ 80-90%, tiếng vang khắp giới học sinh, sinh viên Vĩnh Long. Thời đó, đến Vĩnh Long, hỏi tên em, học trò ai cũng biết. Thằng con tôi ở Hà Tiên vừa học xong lớp 12, chạy về “thọ giáo” chú Phương, luyện  hai tháng, đậu ngay.

Trong một bức thư gửi cho các con tôi, em viết khi giải thích hai chữ “hạnh phúc”: “…Còn hạnh phúc thì chú xin nhắc hai cháu, nó không ở đâu xa mà phải tìm, mà nó luôn ở bên mình ta, nó do ở cách suy nghĩ, cách nói và cách sống biết tri túc là có hạnh phúc. Hiện tại nhờ chú sống trong chánh niệm mà thân tâm được an lạc.

Buổi sáng thức dậy thấy mình khỏe mạnh, mình nhớ đến những người đang chờ ca mổ, hay bệnh ở nhà thương, nghĩ vậy mà hạnh phúc.

Đến giờ đi dạy thì nghĩ mình đem sự hiểu biết về khoa học mà giúp cho các em thoát dốt, do đó mình sẽ vui vẻ, thoải mái suốt 2 giờ lên lớp, mình thấy hạnh phúc với đám trẻ dại khờ, nếu mình nghĩ đến đồng lương mình sẽ thấy bực bội và sẽ sống đau khổ suốt hai giờ lên lớp.

Về nhà khen vợ một câu: “Em nấu canh ngon quá”, thế là vợ hết mệt nhọc, mình vui vẻ suốt bữa ăn…

Thôi, chú chỉ nói sơ để các cháu có dịp suy nghĩ…”

3/ Được Bổn Sư ân cần dẫn dắt, hoàn thành sứ mệnh trong thiết lập các thiền viện ở Việt Nam.

Bản tánh hiền hòa, chịu thương chịu khó lại được sống trong môi trường Phật pháp, em Phương bắt đầu nghiên cứu đạo Phật. Lời Phật mở ra cho em con đường chân lý, đó là giải thoát khổ đau, tiêu trừ nghiệp chướng luân hồi. Em phải mất mười năm nghiên cứu, học tập và thử thách. Sau khi làm tròn bổn phận người cha, người chồng, người con, em dứt khoát thoát ly bể ái, chính thức xuất gia đầu Phật dưới sự cho phép của Bổn Sư Thích Thanh Từ. Từ đó mở ra trang sử mới đời em với pháp danh Thích Kiến Nguyệt.

Tỳ kheo Kiến Nguyệt được Hòa thượng hết lòng tin yêu, cho tu tập tại Đà Lạt đồng thời giúp Hòa thượng trong công việc xây cất Thiền viện Trúc Lâm nơi đây. Và những lần Hòa thượng đi hoằng hóa ở các nước châu Âu, Tỳ kheo cũng được Hòa thượng cho đi cùng, vừa để nhìn xa thấy rộng vừa giúp Hòa thượng hoàn thành những thước phim, những pô hình lưu dấu bước chân Ngài… Nhờ tri thức và trí thông minh sẵn có, khi được đi nhiều, được tiếp cận nền văn văn minh tiến bộ của nhân loại, Tỳ kheo Kiến Nguyệt có sự hiểu biết sâu rộng về nghệ thuật kiến trúc, tự mình khai phá, kết hợp hài hòa giữa hai nền văn hóa Đông-Tây mà điển hình là mô hình kiến trúc chùa chiền, làm sao để không đánh mất hồn dân tộc ở thời hội nhập của Việt Nam, thế kỷ XXI…

Thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt vừa hoàn thành, Hòa thượng Thanh Từ lại giao sứ mệnh xây dựng Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử (tỉnh Quảng Ninh) cho Tỳ kheo Kiến Nguyệt. Không ngờ với công trình này, Tỳ kheo được Giáo hội Phật giáo Việt Nam cũng như trong dân chúng khâm phục và công nhận tài năng. Thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt đã oai nghi đẹp đẽ mà Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử còn đẹp hơn, mỗi nơi một vẻ, vừa mang nét dịu dàng cổ kính vừa uy nghi, hoành tráng, quy tụ toàn bộ tinh hoa tinh túy tâm hồn Phật giáo Việt Nam. Khách du lịch trong và ngoài nước đua nhau về đây chiêm bái chiêm ngưỡng, mỗi ngày một đông.

Công trình vừa mỹ mãn, Tỳ kheo Kiến Nguyệt liền được thụ phong Đại đức và rồi không lâu sau, Đại đức nhận nhiệm vụ mới, chịu trách nhiệm thiết kế, hoàn thành Thiền viện Tây Thiên nơi vùng núi Tam Đảo tỉnh Vĩnh Phúc. Muốn có nước dùng trong xây dựng cũng như trong sinh hoạt hằng ngày cả cho khách tham quan, Đại Đức nghiên cứu, thực hiện hệ thống dẫn nước từ trên đỉnh núi xuống. Và từ con đường ngoằn ngoèo từ chân núi lên thiền viện đến viện gạch lát nền; từ những bậc cấp bước lên cho đến  đường dây điện âm tường, đâu đâu cũng in dấu trí óc, bàn tay thầy Kiến Nguyệt. Thiền viện này có quy mô lớn hơn, công trình vĩ đại hơn Thiền viện Yên Tử và đẹp nhất Việt Nam lúc đó. Nhìn bãi đậu xe mênh mông, lúc nào cũng ngập xe nằm chờ, ta biết ngay lực hút khách tham quan nơi đây như thế nào.

Qua việc làm của mình, Đại đức Kiến Nguyệt được chánh quyền cấp trên khen ngợi, đặc biệt được chính quyền địa phương quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện tốt nhất để Đại đức lo Phật sự. Người ta nói vui rằng trong xây dựng nhà cửa thì có kiến trúc sư còn trong xây dựng chùa chiền thì thầy Kiến Nguyệt là Sư kiến trúc. Bởi vậy, thầy Kiến Nguyệt được đề cử làm cố vấn trong công trình xây dựng khu du lịch chùa Bái Đính (tỉnh Ninh Bình) rất to lớn, nơi thực hiện tổ chức đại lễ Vesak thế giới năm 2008.

Phải nói rằng những thành công to lớn trong công cuộc hoằng hóa thiền phái Trúc Lâm trên cả nước, đặc biệt ở các tỉnh đồng bằng miền bắc, có công sức rất lớn của thầy Kiến Nguyệt.

***

Hôm ấy từng bước một, em dìu tôi đi lên những bậc thang vời vợi đến chóng mặt để đến cổng Thiền viện Tây Thiên. Ở chánh điện, tôi ôm em vào lòng, gọi em bằng Thầy và chỉ có nước mắt mới nói lên hết nỗi bất ngờ của hạnh phúc. Em cũng ôm lấy tôi, gọi mãi: “Xin thầy bớt xúc động”.

Tôi lưu lại đây mấy ngày, Thầy trụ trì Kiến Nguyệt đưa tôi tham quan khắp khu thiền viện. Có những nơi quá cao, vì sức khỏe, tôi chỉ đứng bên dưới nhìn lên, nghe Thầy dẫn giải, thuyết minh. Rồi Thầy đưa tôi đi thăm các danh lam thắng cảnh, các chùa cổ ở đất Bắc, như chùa Tiêu, chùa Thầy, chùa Đậu, chùa Trăm Gian, chùa Bái Đính, v.v. những nơi mà trước đây, tôi chỉ biết qua truyền thuyết, qua sách vở hay qua các tác phẩm văn học nước nhà. Lần đi này tôi được mở mắt như đứa trẻ mới học vỡ lòng…

Đại đức Thích Kiến Nguyệt thật sự là người Phật tử, người học trò của quê hương Hà Tiên vốn nổi danh đất Phật người hiền.

Hà Tiên đã sản sinh ra những đứa con như thế ■ 

***

Đại đức Thích Kiến Nguyệt cùng nhiều kỹ sư, kiến trúc sư danh tiếng trong cả nước thực hiện dự án “QUỐC THÁI DÂN AN ĐẠI PHẬT ĐÀI” ở miền bắc với lời nguyện cầu cho đất nước hòa bình, nhân dân an lạc.

Tác giả: Trương Minh Đạt  (Hà Tiên 09/2020)

Thầy Đường Minh Phương, thời gian là giáo sư Trường Trung Học Tống Phước Hiệp Vĩnh Long. Hình nguồn: fb Lê Hồng Kỳ

Thầy Đường Minh Phương, chụp hình với một học sinh Trung Học Tống Phước Hiệp Vĩnh Long. Hình nguồn: fb Lê Hồng Kỳ

Thầy Đường Minh Phương, nay là Đại Đức Thích Kiến Nguyệt, trụ trì Thiền viện Tây Thiên, xã Đại Đình, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam

Thầy Đường Minh Phương, nay là Đại Đức Thích Kiến Nguyệt

Thiền viện Tây Thiên, xã Đại Đình, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam

Hình trái: Thầy Trương Minh Đạt, tác giả bài viết « Từ một học sinh xuất sắc của Hà Tiên « ; hình phải: thầy Trần Văn Bân (nhà giáo Trường Tiểu Học Hà Tiên vào những năm 1952…)

 

Kể về một chuyến đi Hòn Nghệ của thầy cô trò trường Trung Học Hà Tiên năm 1969

Thầy cô và các bạn thân mến, từ rất lâu rồi mình muốn viết một bài nhắc lại chuyến đi chơi ở Hòn Nghệ vào ngày 20/06/1969 bằng tàu Hải Quân HQ 607 do thầy Hiệu Trưởng Nguyễn Văn Thành tổ chức, nhưng vì việc xảy ra đã quá lâu nên mình không còn nhớ rỏ các chi tiết… Sau đó mình có đăng tin thông báo trên trang fb để nhờ quý thầy cô và các bạn đóng góp thông tin vào, mặc dù có rất nhiều bạn học cùng trường Hà Tiên ngày xưa cho biết là cũng có tham dự vào chuyến đi chơi đó nhưng các bạn đã không còn nhớ chi tiết gì nữa cả, có một vài bạn cũng có kể lại một vài kỷ niệm nhỏ trong chuyến đi, riêng bản thân mình thì mình còn nhớ một vài chi tiết, mình sẽ lần lượt kể ra cho thầy cô và các bạn biết, cuối cùng thì mình cũng phải quyết định viết bài về chuyến đi nầy vì đó là một trong những hoạt động ngoài học đường lớn lao và quy mô của ngôi trường Trung Học Hà Tiên chúng ta vào thời đó, phải có một bài nhắc lại kỷ niệm nầy mới được, mình chắc chắn rằng khi quý thầy cô và các bạn đọc xong bài nầy, sẽ có dịp nhớ lại nhiều chi tiết hơn và như thế mong quý thầy cô và các bạn tham gia đóng góp chi tiết chuyến đi với mình để bổ túc thêm bài cho phong phú và đầy đủ hơn nhé.

Vào thời gian những năm của hai thập niên 60 và 70, có rất nhiều tàu chiến Hải Quân thường ghé bến vào Hà Tiên chúng ta, tàu thường đậu ngay tại cầu tàu Quan Thuế ở bến sông của khu Đài Kỷ Niệm (Hà Tiên). Lúc ban đầu thì có chiếc tàu Hải Quân mang số hiệu HQ 607 ghé rất thường xuyên vào bến Hà Tiên, mình còn nhớ rất rỏ. Lúc đó theo mình biết những vị sĩ quan chỉ huy chiếc tàu nầy là bạn quen biết với thầy Hiệu Trưởng Nguyễn Văn Thành (lúc đó thầy Thành cũng là giáo sư dạy môn Lý Hóa của trường Trung Học Hà Tiên), nên các ông nầy có đề nghị với thầy Thành mời thầy cô và học sinh của trường đi chơi ngoài Hòn Nghệ bằng tàu Hải Quân HQ 607.  May mắn thay thầy Nguyến Văn Thành cũng đồng ý và như vậy cả thầy cô trò trường Hà Tiên mình đều được đi chơi một chuyến trên chiếc tàu Hải Quân HQ 607 nầy.

Đó là vào ngày thứ sáu 20/06/1969, buổi sáng sớm cả thầy cô trò đều lần lượt đi xuống bến tàu Quan Thuế (Đài Kỷ Niệm Hà Tiên)  chỗ tàu HQ 607 đậu để lên tàu bắt đầu ra khơi. Hòn Nghệ là một đảo nhỏ (diện tích khoảng chừng 3,8 km²) thuộc vùng biển Hà Tiên, Hòn Nghệ gần khu vực du lịch Hòn Phụ Tử hơn là đối với Hà Tiên, Hòn Nghệ chỉ cách Hòn Chông khoảng 15 cây số. Mình không còn nhớ thời gian tàu chạy từ bến tàu Quan Thuế ra tới Hòn Nghệ là bao nhiêu phút nhưng khi mọi người bắt đầu ổn định trên tàu và tàu nổ máy lướt sóng rồi thì các anh Hải Quân đủ mọi cấp bắt đầu tiếp xúc với học sinh của trường, nhất là mấy anh lo tiếp các cô nữ sinh rất hăng hái…Mình còn nhớ rỏ là khi đó các bạn gái như Nguyễn Nguyệt Hồng, Mai Thị Ngọc Minh, … được mời vào ngồi trên các cổ súng đại bác phía trước mũi tàu và các anh thủy thủ cho quay các cổ súng nầy qua lại, lên xuống…Ngược lại mình không còn nhớ trong lượt đi như vậy nhóm bạn nam của mình hoạt động gì trên tàu, Khi tàu chạy gần đến Hòn Nghệ thì dĩ nhiên là tàu không thể cập ngay vào đất liền mà đậu ngoài khơi và có tàu nhỏ của người dân trên hòn ra rước mọi người vào hòn. Cũng nhắc lại là hầu hết tất cả quý thầy cô và hầu hết các học sinh của toàn thể các lớp của trường Trung Học Hà Tiên lúc đó đều có tham dự vào chuyến đi chơi nầy, trong nhóm bạn nam của mình thì có: Nguyễn Ngọc Thanh, Nguyễn Văn Tài, …v…v.., nhóm bạn nam của anh Trần Văn Dõng học trên mình một lớp thì có các bạn Lý Cảnh Tiên, Quách Ngọc Sơn, Lâm Hữu Quyền, Nguyễn Văn Tỹ, Khưu Thiên Phước,..v..v.., các đàn chị lớp trên nữa thì có chị Huỳnh Thị Kim, Nguyễn Thị Hoa, Nguyễn Thị Thu,…Còn các lớp sau mình thì cũng có các em Nguyễn Thị Điệp, Trần Thị Như Liên, Thái Thanh Niên,…v..v…
Hình như trong chuyến đi thì thời tiết có vẻ tốt, biển yên, mọi người lo vui chơi trên tàu nên không ai bị nôn mửa gì cả, mình còn nhớ có lúc mình thấy và chỉ cho các bạn xem, trên mặt bằng của tàu cũng có một đống tôm khô do các anh Hải Quân để ở đó để phơi khô…

Khi thầy cô, học trò và các vị trên tàu Hải Quân vào bờ bằng thuyền nhỏ của dân chở vào rồi thì các anh Hải Quân cho tập họp học sinh lại, sinh hoạt cách đi đứng trên hòn và nhóm mình thì theo một anh Hạ Sĩ Quan Hải Quân, mình còn nhớ tên anh là Phước (Trung Sĩ) , cả nhóm leo lên căn nhà sàn của dân gần đó và bắt đầu ăn tiết canh (mình còn hình dung rỏ trong đầu óc từng dỉa tiết canh màu đó, có điểm các cộng rau xanh…và có thêm vài đậu phọng đâm nát ra nữa…). Lúc đó mình vốn rất kén ăn nên không dám ăn tiết canh, chỉ ăn cháo thịt thôi, ngoài ra còn có rất nhiều món hải sản do người dân khoản đải…Dĩ nhiên là trong bữa tiệc ăn nầy cũng có rượu đế để mấy anh lai rai…

Một trong những kỷ niệm lúc nầy mình còn nhớ là sau khi ăn uống một lúc thì có tiếng ồn ào phía bờ biển, mọi người nhìn ra thì thấy một nhóm anh Hải Quân lo dìu bạn Quách Ngọc Sơn ra thuyền nhỏ để đưa Sơn trở lại lên tàu, vì lúc đó anh Sơn đã « quắc » rồi, nghe tiếng anh hơi cụ nự không muốn lên tàu nhưng cuối cùng thì cũng đưa được anh Sơn lên tàu HQ 607 để nghỉ mệt cho tan rượu.

Một kỷ niệm khác rất thú vị là sau khi ăn uống xong, nhóm mình cùng với anh Trung Sĩ Phước ngồi nói chuyện trước mái hiên nhà của dân, khi thấy chiếc nón kết màu xám có gắn « lon » của anh Phước để bên cạnh, mình vội lấy đội vào và tay thì cầm một cọng dừa dài như là cầm gươm và quỳ xuống giống như các sĩ quan làm lễ khi ra trường, thấy vậy anh Phước liền nói khoan khoan và anh cởi chiếc áo có gắn « lon » trên hai bên vai ra và kêu mình đổi áo với anh, mình liền cởi áo sơ mi trắng của mình ra và mặc chiếc áo màu xám có cầu vai của anh Phước đồng thời cũng còn đội luôn chiếc nón kết Hải Quân của anh, từ đó cho đến lúc lên tàu trở về mình vẫn còn mặc áo và đội kết như vậy…

Theo em Nguyễn Thị Điệp kể lại thì trong lúc mọi người hầu như « say » hết rồi thì mạnh ai nấy tìm một chỗ yên tỉnh để ngủ một giấc cho qua cơn say. Bạn Nguyễn Ngọc Thanh tìm được một chiếc võng dưới một gốc cây gần đó, và sau đó Thanh ngủ mê nhưng trên tay vẫn còn cầm điếu thuốc lá đang cháy…Vì thấy điếu thuốc lá đang cháy dần gần tới ngón tay của bạn Nguyễn Ngọc Thanh nên hai em gái Nguyễn Thị Điệp và Trần Thị Như Liên cố kêu anh để cho hay, nhưng kêu hoài mà Thanh ngủ mê quá không thức, nên cuối cùng Điệp và Như Liên nhặt một khúc cây gần đó và khìu cho điếu thuốc lọt khỏi ngón tay của bạn Thanh…, Điệp và Như Liên cười quá mà anh Thanh vẫn không hay biết gì cả…

Đến chiều thì tập họp điểm danh và chuẩn bị lên tàu lớn HQ 607 để ra về. Chuyến về nầy mới thật là gay go vì biển hình như có sóng to nhỏ,…Lúc trong chuyến về nầy thì mọi người có vẻ mệt và đã mất hết sự phấn khởi háo hức lúc ra đi…Mình còn nhớ là các bạn học sinh nam nữ ai nấy đều bị nôn mửa hết, thức ăn đều bị trả lại hết trên sàn tàu của mấy anh Hải Quân, mình còn thấy rỏ, các thức ăn, đều bị tháo ra hết và mọi người đều mửa ra ngay tại trên sàn tàu…mình cũng bị chóng mặt và rất khó chịu, không còn nhớ là mình có bị mửa không …Nghĩ lại thật tội nghiệp các anh Hải Quân, khi xong xuôi chuyến nầy, các anh phải dội nước rửa sàn tàu cho sạch vì chỗ nào trên sàn tàu cũng bị ướt do các chất liệu nhớt nháo…Tuy nhiên cũng có một kỷ niệm vui nữa mà mình còn nhớ trong chuyến về nầy, đó là lúc tàu vừa chạy được một lúc, tinh thần còn sáng khoái chưa bị chóng mặt, mình ra bên hông tàu nhìn sóng biển, lúc đó có chị Nguyễn Thị Thu đứng gần đó cũng ngắm sóng biển, (chị Thu là chị của bạn Nguyễn Quốc Tân, Nguyễn Thị Thủy, em của chị Nguyệt, chị Thu ngày xưa nỗi tiếng là học rất giỏi, con của Ông Ngữ nhà ở đường ra Mũi Nai, phía giữa hai con đường Lam Sơn và Chi Lăng), chị Thu nhìn thấy mình mặc áo Hạ Sĩ Quan có gắn lon hai bên vai và lại đội nón kết nên chị cười nói là mặc áo đẹp và giống như thật vậy…Sau đó mình tìm anh Trung Sĩ Phước để trao đổi áo lại, khi anh Phước đưa chiếc áo sơ mi trắng lại cho mình, anh cũng có nói sao đi chơi ngoài hòn mà mặc áo trắng dễ bị dơ lắm….

Theo lời em Thái Thanh Niên (Thái Thanh Liên) kể lại thì Thanh Niên cũng có tham dự chuyến đi chơi nầy nhưng khi xuống tàu về bị say sóng, ói mửa quá nên vào giường sắt cá nhân của mấy anh Hải Quân nằm nghỉ nên không còn nhớ gì nữa cả…Còn khi lên Hòn Nghệ chơi thì thấy nước biển trong và có nhiều con đỉa quá nên rất sợ muốn khóc luôn, bây giờ nhớ lại còn sợ…!!

Theo lời em Hà Quốc Hòa (em Hòa là con của chú Bảy Kế làm việc ở Chi Thông Tin Hà Tiên ngày xưa, nhớ hồi xưa mỗi lần chú Bảy Kế chạy chiếc xe lam ba bánh ngang nhà mà trên mui có gắn theo hai cây căng vải trắng thì rất mừng vì biết là tối hôm đó có chiếu bóng ngoài trời…), em Hòa kể lại là cũng có tham dự vào chuyến đi chơi Hòn Nghệ nầy, Hòa kể là khi tàu rước gần tới đảo thì mấy người bạn biết lội nhảy xuống biển để lội vào bờ, em Nguyễn Thị Kim Liễu cũng nhảy theo nhưng lại không biết lội nên nhờ có các anh vớt lên tàu lại,…tuy nhiên Hòa nói là không biết có nhớ đúng không vì lâu quá rồi nhớ không rỏ…

Khi tàu Hải Quân HQ 607 cặp bến Quan Thuế trước Đài Kỷ Niệm Hà Tiên thì mọi người lần lượt lên bờ đi bộ lai rai về nhà, mình cũng còn nhớ ra lúc đó, trời Hà Tiên lúc đó cũng còn nắng chiều màu vàng hơi nhợt nhạt, đi chơi thì rất vui nhưng khi ai về nhà nấy rồi thì nghĩ lại thấy rất buồn…

Viết thêm về số phận của chiếc tàu HQ 607

Tiền thân của chiếc tàu HQ 607 là chiếc tàu USN PGM 61 (USN: United States Navy; PGM: Patrol Gunboat Motor), được chế ra do hảng J. M. Martinac Shipbuilding Corp, tại thành phố Tacoma thuộc tiểu bang Washington. Sau đó được Hải Quân Hoa Kỳ giao lại cho Hải Quân Việt Nam (trước 1975) ngày 09/04/1963 và được mang tên mới là Tuần Duyên Hạm HQ 607 Nam Du (lấy tên của hòn đảo Nam Du trong khu vịnh Hà Tiên, tên xưa là Poulo Dama). Đây là một trong 20 chiếc Tuần Duyên Hạm được đánh số từ HQ 600 đến HQ 619. Chiếc tàu HQ 607 là chiếc tàu Hải Quân thường xuyên cập bến cầu tàu Quan Thuế (Đài Kỷ Niệm Hà Tiên) trong những năm 60-70. Có một năm ngay mùa Giáng Sinh, người ta có tổ chức quay thịt bò ngay tại bến tàu Quan Thuế (Đài Kỷ Niệm Hà Tiên) và tổ chức ăn tiệc rất lớn trên chiếc tàu HQ 607 nầy. Theo mình sưu tầm thì có các vị sĩ quan từng phục vụ trên chiếc tài HQ 607 nầy: Đệ Nhất Bảo Bình Lê Văn Quí, Thiếu Úy Nguyễn Hồng Quang, Thiếu Tá Nguyễn Phú Bá, năm 1974 Hạm Phó tàu HQ 607 là Nguyễn Lê Đại. Theo ý kiến của anh Vương Bình Thành (anh của bạn Vương Bình Phước và Vương Đình Lộc ở Hà Tiên ngày xưa) thì vào năm 1974 hạm trưởng chiếc HQ 607 là HQ Đại Úy Trần Vỉnh Trung (khoá 15 Nha Trang) và hạm phó là HQ Trung Úy Nguyển Lê Đại (khoá 6 / 69 Thủ Đức,  khoá 1 ĐB Nha Trang). Trước ngày 30/04/1975, chiếc tàu HQ 607 đã bị hư hại, không còn sử dụng được nữa nên đã neo lại ngay Ụ nổi 9600 tại bến tàu của Hải Quân Cơ Xưởng tại Sài Gòn.

Tóm lại cuộc đời Việt Nam của chiếc tàu HQ 607 là  từ 04/1963 đến 05/1975. Riêng thầy cô và học sinh của trường Trung Học Hà Tiên cũng có dịp được du hành ngoài biển khơi trên chiếc tàu HQ 607 nầy, và một điều may mắn nữa là anh Trần Văn Dõng vẫn còn giữ lại một tấm hình chụp ngay trong chuyến đi nầy, ngay trước mũi tàu HQ 607. Khi viết những dòng cuối bài nầy, mình cũng rất ngậm ngùi cho số phận của con tàu quen thuộc đối với người dân Hà Tiên nầy.

Trần Văn Mãnh, Paris 28/09/2019

Bức hình duy nhất chụp trong chuyến đi Hòn Nghệ bằng tàu Hải Quân HQ 607 của thầy cô trò trường Trung Học Hà Tiên ngày 20/06/1969. Từ trái sang phải: Khưu Thiên Phước, Trần Văn Dõng, Nguyễn Văn Tỹ và anh Lâm Bình Chư. (Hình: Trần Văn Dõng)

Hình ảnh thật sự của chiếc tàu HQ 607 Nam Du mà thầy cô trò trường Trung Học Hà Tiên đã có dịp đi trên chiếc tàu nầy vào ngày 20/06/1969. Hình: nguồn Mike Green

Hình ảnh thật sự của chiếc tàu HQ 607 Nam Du mà thầy cô trò trường Trung Học Hà Tiên đã có dịp đi trên chiếc tàu nầy vào ngày 20/06/1969. Hình: nguồn Phùng Học Thông

Ảnh chiếc tàu USN PGM 61, (tiền thân của chiếc HQ 607 Nam Du), đây là chiếc tàu của Hải Quân Hoa Kỳ được đóng vào tháng 01/1963 trước khi giao cho Hải Quân Việt Nam để trở thành chiếc tàu HQ 607 Nam Du.

Ảnh chiếc tàu USN PGM 61, (tiền thân của chiếc HQ 607 Nam Du), đây là chiếc tàu của Hải Quân Hoa Kỳ được đóng vào tháng 01/1963 trước khi giao cho Hải Quân Việt Nam để trở thành chiếc tàu HQ 607 Nam Du.

Vị trí sơ đồ của Hòn Nghệ so với thành phố Hà Tiên (từ Hòn Nghệ đến khu Hòn Phụ Tử khoảng cách là 15 km)

Hình thể và diện tích của Hòn Nghệ

Tái bút 1: Anh Vương Bình Thành (bậc đàn anh, người Hà Tiên và là anh của Vương Bình Phước và Vương Đình Lộc) có cho biết thêm quá trình tàu chiến Hải Quân ghé bến Hà Tiên như sau:

Chiếc chiến hạm đầu tiên vào Hà Tiên (khoảng năm 1960 – 61) là chiếc Giang Pháo Hạm Lôi Công HQ 330 do Hải Quân Trung Úy Phạm Gia Luật làm hạm trưởng (sau này là Đại Tá tư lệnh HQ vùng 4 Duyên Hải), vì lúc đó là chiến hạm đầu tiên vào Hà Tiên nên dân chúng Hà Tiên đổ xô ra cầu tàu Quan Thuế  xem rất đông và mấy ông SQHQ lúc đó lên bờ dạo phố và tán tỉnh mấy người đẹp Hà Tiên quá xá……

Chiếc tàu Hải Quân đầu tiên cập bến Quan Thuế (Đài Kỷ Niệm, Hà Tiên) là chiếc Giang Pháo Hạm Lôi Công HQ 330, tên cũ là USS LSIL 699. Hạ thủy ngày 21 tháng 6 năm 1944. (USS: United States Ship; LSIL: Landing Ship Infantry Large)

Tái bút 2: Bạn Trương Thanh Hùng (hoc sinh trường Trung Học Hà Tiên ngày xưa, bạn cùng lớp với Lâm Thị Lan, Hồ Thị Kim Hoàn,…) sau khi đọc bài có góp ý bổ túc như sau:  » Chuyến đi đó tôi có đi. Những kỷ niệm cũng như anh Mãnh đã nói. Riêng tôi ỷ mình biết lội nên nhảy xuống biển lội vào bờ, tưởng gần mà lội muốn hụt hơi. Nhóm của tôi đến một miệng hang chun vào. Mọi người cũng khá ngại vì nghe nói gần đó có cá mập. Nhóm của tôi được các anh lính Hải Quân cho ăn tôm nhúng vào nước dừa tươi quá ngon. Trên chuyến về anh chị em ói la liệt. Một số chị em vào cả phòng riêng của thuyền trưởng ói. Suốt ngày tắm biển, tối về làm biếng không tắm lại mà đi ngủ nực kinh khủng. Còn vài chuyện riêng không dám nói ở đây… »

Tái bút 3: Bạn Nguyễn Thị Điệp (học sinh trường Trung Học Hà Tiên ngày xưa, bạn cùng lớp với Lê Phước Dương, Trang Việt Thánh, Trần Tuấn Kiệt, Trần Thị Như Liên,…) sau khi đọc bài có nhắc thêm chi tiết nầy: Thiếu Tá Nguyễn Phú Bá người từng làm hạm trưởng chiếc tàu HQ 607, cũng là người con rể của đất Hà Tiên, Thiếu Tá Bá chính là phu quân của dì Tuyết Nga, dì Nga chính là dì của các bạn học của mình: Trần Anh Kiệt, Trần Tấn Công, Trần Thị Như Liên, Trần Thị Yến Vân…dì Nga là em của dì Cần (má của Kiệt) và dì Mẫn (má của Công). Nhà dì Tuyết Nga ngày xưa là tiệm may y phục phụ nữ ở góc đường Phương Thành và Chi Lăng. Thiếu Tá Bá cùng gia đình định cư ở nước Úc và đã mất ngày 24-04-2019 vừa qua.

Thiếu tá Nguyễn Phú Bá, hạm trưởng chiếc tàu HQ 607, có đeo huy hiệu hạm trưởng bên ngực phải. (Hình: anh Châu Lợi, HQ)

Thiếu Tá Nguyễn Phú Bá, từng làm hạm trưởng chiếc tàu HQ 607. (Hình: NTĐ)

Tái bút 4: Theo lời của anh Trần Đỗ Cẩm, cựu sĩ quan Hải Quân cùng khóa với thiếu tá Nguyễn Phú Bá, anh Cẩm vẫn đang tìm kiếm tung tích chiếc tàu HQ 607. Tin tức sơ khởi cho biết chiến hạm này KHÔNG DI TẢN qua Phi Luật Tân vì lúc đó đang đại kỳ tức là phải lên ụ để tân trang toàn diện. Hạm Trưởng cuối cùng là HQ Thiếu Tá Trần Văn Dùng khóa 16 SQHQ/Nha Trang. Có người cho biết vào năm 1990 có gặp ông Trần Văn Dùng tại VN. Anh Trần Đỗ Cẩm vẫn đang tiếp tục tìm hiểu thêm chi tiết.

 

Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa qua buổi họp Hội Đồng Hương Hà Tiên

Thầy cô và các bạn thân mến, qua hình ảnh những lần gặp gỡ trong các buổi họp mặt Hội Đồng Hương Hà Tiên ở tiểu bang California do cô Tiền Ngọc Thanh tổ chức (điển hình là vào năm 2017…) mình thấy đó quả thật là một dịp thuận tiện để cùng một lúc gặp lại thầy cô và bạn bè rất là vui…Vì thế trong đầu óc mình nảy ra ý nghĩ là tại sao mình không tham dự một lần ngày họp Hội Đồng Hương Hà Tiên vào năm 2019 nầy đây…Quyết định xong, bàn với Ngọc Tiếng thì hai đứa đều đồng ý là mình sẽ làm một chuyến đi Mỹ tới đây để dự ngày Hội Đồng Hương Hà Tiên…Sau đó mình có thông báo cho cô Tiền Ngọc Thanh biết ý định và cô cũng rất vui khi biết tin nầy…Lúc trước Ngọc Tiếng có người anh ruột ở thành phố Anaheim (thuộc tiểu bang California) mình và Ngọc Tiếng cũng đã có nhiều lần đến thăm nhà người anh ở đây…Tuy nhiên hiện tại gia đình người anh của Ngọc Tiếng không còn ở Anaheim nữa nên mình tỏ ý với cô Thanh là chưa biết sẽ trú ngụ tại đâu khi sang đó,..cô Thanh có nhã ý đề nghị hai vợ chồng mình ở ngay nhà cô ở thành phố Duarte thuộc tiểu bang California trong thời gian qua Mỹ dự họp mặt Hội Đồng Hương Hà Tiên, thật là may mắn, mình và Ngọc Tiếng cám ơn sự giúp đở rất tử tế của cô Thanh…

Chuẩn bị xong xuôi, ngày lên đường đến rồi, theo lịch của Hội thì ngày họp mặt là ngày chúa nhật 09/06/2019, mình quyết định đi qua Mỹ một tuần lễ từ ngày 06/06/2019 đến ngày 12/06/2019…Trước khi đi cũng có liên lạc với cô Thanh và một số bạn bè bên đó để thông báo cho biết sự có mặt của mình và Ngọc Tiếng trong buổi họp mặt, bạn bè ai nấy cũng đều rất vui mừng, trông ngóng cho đến ngày họp để gặp tụi mình, vì dù là đã giao tiếp với nhau rất chặc chẻ trên mạng fb nhưng đã rất lâu rồi, có hơn vài chục năm chưa hề gặp lại nhau, có người thì mình chỉ biết qua hình ảnh, tuy là cùng quê hương Hà Tiên nhưng chưa bao giờ diện kiến…Ai nấy đều rất nôn nóng được gặp lại nhau…

Chuyến bay đưa mình và Ngọc Tiếng đáp xuống phi trường Los Angeles (LAX) có trể hơn dự báo khoảng hơn nửa tiếng đồng hồ, theo cô Thanh thông tin, có người bạn gái cùng trường là Trang Lệ Thủy sẽ cùng với cô Thanh đón mình và Ngọc Tiếng tại phi trường…Hai đứa đẩy va li ra ngoài cửa phi trường, trông ngóng vào đám đông người đang vây chật cả lối ra để tìm người thân nhân, sao mình chưa thấy cô và bạn Lệ Thủy, đang cố bắt vào mạng wifi của phi trường trên chiếc phone di động của mình, có lúc vô được mạng wifi, có lúc lại bị đứt mạng…để đánh tin cho cô biết là mình và Ngọc Tiếng đang đứng chờ cô và Thủy trước phía cửa ra. Loay hoay một lúc sau cũng liên lạc được với nhau, cô bảo mình cứ đứng tại chỗ chờ và bạn Lệ Thủy sẽ đến tìm mình…Nhìn qua nhìn lại đám đông người thì may thay như một phép mầu, mình thấy rỏ ràng Trang Lệ Thủy đang đi nhanh đến, mặc dù là mình và Lệ Thủy đã không gặp lại nhau có hơn 50 năm rồi, nhưng không biết sao mình vẫn nhận ra ngay bạn Thủy, mình kêu to …Thủy… Thủy…Mừng quá thế là thoát nạn khỏi bơ vơ tại phi trường rộng lớn có tầm vóc quốc tế nầy…(mình nhìn ra Lệ Thủy có lẽ là tại vì dù sau bao nhiêu năm rồi nhưng Lệ Thủy vẫn còn giữ được nét trẻ trung ngày xưa nên khi thấy thì đã nhận ra ngay…).

Thế rồi cả nhóm đi lại nơi gặp cô Tiền Ngọc Thanh đang ngồi nghỉ chân nơi một băng ghế trong phi trường, đi bộ ra nơi Thủy đậu xe và sau đó lên đường, cô bạn gái ngày xưa nay đã mạnh dạn trở thành một người địa phương lái xe chạy phon phon…làm cho mình và Ngọc Tiếng rất khâm phục…Xin ghi lại nơi đây lòng cảm ơn và cảm kích sự giúp đở của cô Thanh và bạn Lệ Thủy.

Trên đường về nhà cô Thanh để ổn định nơi ở thì Lệ Thủy đề nghị ghé qua nhà Thủy thăm gia đình Thủy và cũng nghỉ ngơi uống nước…Xe đến nhà Thủy thì mình lại được có dịp biết và chào hỏi thăm sức khỏe má của Thủy. Chẵng những Lệ Thủy đón tiếp nồng nhiệt vui vẻ mà bạn còn chuẩn bị một chiếc bánh có khắc dòng chữ phía trên « Welcome Patrice & Sylvie »….Thủy thật là chu đáo và tế nhị…

Trong thời gian chuẩn bị đến ngày 09/06/2019 ngày chánh thức họp mặt Hội Đồng Hương Hà Tiên, Thủy và cô Thanh đưa mình và Ngọc Tiếng đi chơi và thăm vài người bạn học cùng trường. Lần đầu tiên được gặp lại người đẹp của Trường Trung Học Hà Tiên ngày xưa sau hơn 50 năm, đó là bạn Mai Thị Ngọc Minh, với phu quân là anh Tiền Hữu Lộc, anh Lộc và Ngọc Minh tiếp đón mình và Ngọc Tiếng rất chân thành, vui vẻ, nồng nhiệt tại nhà riêng cùng có mặt cô Thanh (chính là em gái của anh Lộc) và Lệ Thủy. Nói thật gặp lại các bạn ngày xưa cùng trường cùng lớp mình rất xúc động, phải nói là cảm động…Mình nhận thấy Ngọc Minh ngày nay rất yêu đời, tính tình giản dị, cởi mở và rất hài hòa với mọi người…Cả nhóm cùng đi chơi ra khu phố Little Saigon, khu chợ Phước Lộc Thọ cùng chụp hình chung với nhau để ghi lại phút hội ngộ…Buổi chiều Lệ Thủy mời mọi người đến ăn chiều tại một quán ăn do người em của Thủy vừa mới mở ra, đó là quán ăn đặc biệt về các món ăn biển rất ngon…

Trong thời gian nầy mình cũng có dịp gặp vợ chồng em Huỳnh Thị Sáu (Jennie Huynh, em Sáu là em gái của bạn Huỳnh Văn Năm, Năm là bạn học chung lớp với mình thời Trung Học Hà Tiên). Em Sáu cùng với phu quân là Hoàng (người Rạch Giá) rất vui vẻ, tử tế, mời cả nhóm mình đi ăn DimSum (một loại ăn vừa điểm tâm vừa ăn trưa…) tại một nhà hàng lớn ở California, thức ăn có rất nhiều món, tha hồ mà chọn lựa…Sau đó nhân dịp họp mặt như thế, cả nhóm cùng đi đến nhà thầy cô Võ Thành Tường cũng không xa nơi đó..Đến nhà thầy cô Võ Thành Tường, đó là dịp mình gặp lại thầy Tường sau hơn 50 năm, tuy là mình không có học với thầy Tường, nhưng mình biết thầy từ lúc thầy và người em thầy là thầy Võ Thành Tài cùng ở tại căn biệt thự của Ông Bày đường Bạch Đằng Hà Tiên, xéo xéo nhà mình..Lúc đó quý thầy đang dạy học ở trường Trung Học Hà Tiên ngày xưa, thời gian nầy mình còn chưa vào bậc Trung Học, anh Trần Văn Dõng thì mới vào lớp đệ thất (khoảng năm 1964…). Trái với sự tưởng tượng của mình trước đó, thầy cô Võ Thành Tường rất cởi mở, giản dị và rất gần gủi, thầy cô tiếp chuyện với mình một cách rất vui vẻ, nhắc lại chuyện xưa ở Hà Tiên, mình có nói với thầy lời thăm hỏi của chị Dương Hồng Châu nhờ mình chuyển đến thầy, sau đó thầy còn kêu điện thoại cho thầy Võ Thành Tài (thầy Tài có dạy lớp mình môn Pháp văn lúc mình học lớp đệ thất) và thầy Tài và mình có nói chuyện với nhau qua điện thoại. Thầy Võ Thành Tài cùng gia đinh cũng đang ở Mỹ, tiểu bang California, tuy thầy rất ít liên lạc với thầy cô và học trò Hà Tiên, nhưng thầy Tài cũng còn nhớ rất nhiều thời gian thầy còn dạy học ở Hà Tiên. Điều rất thú vị là khi thầy Tường hỏi thầy Tài còn nhớ mình hay không thì thầy Tài nói còn nhớ rất rỏ, thầy nói phải hai cậu tây lai ở Hà Tiên đó không .!!! Điều nầy làm cho mình rất cảm động và rất vui vì thầy Tài vẫn còn nhớ đến hai anh em mình…

Vì lúc nào cũng mang tinh thần sưu tầm hình xưa Trung Học Hà Tiên nên mình cũng có hỏi thầy Tường còn giữ hình xưa lúc còn dạy ở Hà Tiên, thầy bảo cô lấy vài album hình xưa ra xem chung, thừa lúc như vậy mình xin phép thầy Tường chụp lại được vài bức ảnh của thầy ngày xưa. Thầy cô Võ Thành Tường có hai người con, một gái và một trai, người con trai ở với thầy cô lúc nầy tên là Tấn, em Tấn cũng rất vui vẻ góp chuyện trò rất phấn khởi trong buổi viếng thăm đó.

Thầy Võ Thành Tường đang giảng bài trên lớp trong những năm 60…

Thầy Võ Thành Tường sau khi rời khỏi Trường Trung Học Hà Tiên (sau những năm 60)

Tính sổ qua lại thì còn có hai người mình chưa được gặp trước khi ngày họp mặt diễn ra, đó là anh Lâm Hữu Dư và phu nhân là bạn Lê Mai Hoa (bạn Lê Mai Hoa là bạn học chung lớp với mình từ lúc đệ thất, và sau đó thì Mai Hoa theo gia đinh ba mẹ về Rạch Giá học). Nghe thầy Tường nói là chiều ngày hôm đó anh chị Dư và Mai Hoa sẽ đến nhà thầy Tường nghỉ để ngày hôm sau cùng đi với thầy cô dự họp mặt Hội Đồng Hương Hà Tiên…Vì phải về sớm theo chương trình dự định chung nên mình chưa được gặp anh Dư và Mai Hoa ngay hôm đó, thôi thì để đến ngày họp mặt Hội Đồng Hương Hà Tiên thì sẽ gặp chung tất cả mọi người…

Buổi tối thật là đặc biệt vì cô Tiền Ngọc Thanh có mời mình và Ngọc Tiếng cùng với Lệ Thủy đến dự buổi họp mặt toàn bộ gia đình họ Tiền, nhân dịp nầy mình mới được gặp lại anh Huỳnh Văn Quang, một người anh và láng giềng rất thân quen với gia đình mình ở Hà Tiên vì nhà anh Quang ở cách nhà mình một căn mà thôi trên đường Bạch Đằng Hà Tiên. Anh Huỳnh Văn Quang là anh của hai bạn Huỳnh Văn Bé, Huỳnh Văn Bền ngày xưa…). Qua sự gặp gỡ nầy anh Quang có giới thiệu phu nhân của anh là chị Linh, hai ông bà hiện đang quản lý một tiệm bánh chuyên sản xuất các loại bánh Trung Thu rất lớn và nổi tiếng tại thành phố Los Angeles…Trong buổi họp mặt gia đình họ Tiền, đó là dịp mừng sinh nhật của bạn Tiền Hữu Đạt, em trai của cô Thanh, trong dịp nầy mình được gặp lại Tiền Ngọc Dung, từ bên Pháp qua đây, được biết thêm hai cô em gái của Dung là Tiền Ngọc Liên và Tiền Ngọc Ánh. Mình cũng được gặp lại bạn Tiền Hữu Minh mà mình đã biết từ ngày xưa, Minh học chung lớp với anh Trần Văn Dõng.., được gặp lại anh Tiền Hữu Phát, anh Phát học chung lớp với chị Huỳnh Thị Kim người chị bạn dì với mình, nhân dịp nầy mình cũng có chuyển lời thăm hỏi về anh Phát của chị Kim nhờ mình chuyển lại. Buổi tối họp mặt và cùng ăn mừng sinh nhật nầy rất là vui…Buổi họp mặt có đầy đủ tất cả từ anh hai chị hai Tiền Hữu Lộc và Mai Thị Ngọc Minh cho đến các người em trai gái trong gia đình họ Tiền, chỉ thiếu có em Tiền Ngọc Hương (Holly Tien), được biết em Tiền Ngọc Hương có việc riêng phải đi xa nên không đến dự được…

Rốt cuộc ngày họp mặt Hội Đồng Hương 09/06/2019 đã đến, buổi sáng đó cô Thanh đưa mình và Ngọc Tiếng đến khu vườn của thành phố Garden Grove, nơi hội chọn để làm nơi gặp gỡ người đồng hương Hà Tiên…Thật tình mà nói mình cũng rất hồi hộp…Trong lúc cô tìm chỗ đậu xe thì mình cũng đã thấy quang cảnh trong khu căn nhà rộng lớn nơi đã có rất đông người đến trước rồi…Khi đi vào căn nhà hội họp thì mình thấy từ xa bạn Mai Hoa đã nhìn ra Ngọc Tiếng (theo lời Ngọc Tiếng kể lại thì Mai Hoa nói …đây là chị Tiếng đây rồi….!!), mình cũng nhìn thấy bạn La Văn Cao từ trong chạy ra bắt tay chào mừng, gặp lại lần lượt rất nhiều người bạn ngày xưa cùng trường cùng lớp, có người từng học chung ngay từ bậc Tiểu Học…

Gặp lại bạn Lâm Tấn Kiệt, Hoàng thị Minh Liên cùng phu quân là nhà điêu khắc Ngô Hoàng Minh, hai bạn Hồ Thị Kim Hoàn và phu quân là anh Xuân, Hồ Thị Kim Yến, Hồ Thị Kim Phượng, cũng gặp được em Dương Thị Phương Hà cùng phu quân Phan An, Nguyệt Đường cùng người chị là chị Tuyết, gặp được Hồ Thị Kim Nga và phu quân là anh Lâm Văn Có cũng là người Hà Tiên…Gặp chị Chín Hương và quý cô con gái Diệu Khanh, Minh Thu …Đặc biệt là nhờ có sự nhắc nhở của em Huỳnh Thị Sáu, trong chuyến họp mặt nầy mình được gặp anh Giang Văn Thân là một người anh và người thầy dạy kèm hai anh em Dõng Mãnh ngày xưa khi còn học ở bậc Tiểu Học, anh Giang Văn Thân là bạn thân của người anh bạn dì với mình là anh Lê Quang Chánh, hai người học cùng lớp thời Trung Học, anh Giang Văn Thân đến họp mặt cùng với phu nhân của anh là chị Đỗ Ngọc Điệp, người Long Xuyên và sau khi tiếp xúc nói chuyện, Ngọc Tiếng cũng có quen biết gia đình của chị Điệp thời xưa ở Long Xuyên. Nhân dịp nầy mình cũng được gặp và biết hai đàn chị trong thời Trung Học Hà Tiên, học trò của thầy Võ Thành Tường, đó là hai chị Ngô Kim Loan và Lý Mũi Liềm (chị Liềm là em của chị Lý Thị Lắc còn ở Hà Tiên hiện nay). Gặp em Lâm Mỹ Nga và người mẹ (tiệm Tòng Phát đường Tuần Phủ Đạt Hà Tiên ngày xưa). Lần đầu tiên được gặp và biết mặt vợ chồng em Lê Quang Thùy (con của thầy Lê Quang Thuyên, cháu của thầy Lê Quang Khanh), và vợ chồng bạn Hồ Anh Dũng (Dũng là con của bác Âu Tư có tiệm bánh kẹo trước nhà lồng chợ Hà Tiên ngày xưa, Hồ Anh Dũng là một trong những người có nhiều hình ảnh xưa của phố chợ Hà Tiên, nhân dịp nầy mình cũng được hân hạnh biết phu nhân của bạn Dũng, là một người rất xinh đẹp…), cùng lúc nầy mình được quen biết vợ chồng anh Sủng, chị Phương, quý bạn nầy rất vui vẻ, nồng nhiệt và cho mình biết đều là đọc giả quen thuộc của Blog « Trung Học Hà Tiên Xưa »…Trong dịp nầy, qua sự giới thiệu của cô Thanh, mình biết được anh Vương Bình Thành, là anh của hai bạn Vương Bình Phước (học chung lớp với mình thời Trung Học Hà Tiên) và Vương Đình Lộc, anh Thành cũng là học sinh Trung Học Hà Tiên xưa, anh đến dự buổi họp mặt với phu nhân là chị Dung, chị Dung rất vui tánh …Được biết bạn Mong Đức Kiết chính là em của Mong Đức Hưng và Mong Đức Thạnh, biết được em Tăng Thu Hiền là em của Tăng Thu Hồng (Tăng Thu Hồng là một trong những giọng ca ngày xưa của Trung Học Hà Tiên, trong nhóm chơi nhạc với mình…). Còn được gặp rất nhiều người Hà Tiên, nhưng mình chưa được hân hạnh biết trước, và cũng không biết là có phải là những người cựu học sinh Trung Học Hà Tiên ngày xưa hay không…Đặc biệt mình có nói chuyện với anh Đại, anh Đại là người con trai của ông bà Phán Cơ, ngày xưa mình và Lý Mạnh Thường rất thường xuyên ghé chơi lại nhà bác Phán Cơ đường Tô Châu gần phía sau chùa Bà Mã Châu,…Bác Phán Cơ thường mời mình và bạn Mạnh Thường vào nhà bác chơi, để bác thực hành đàn orgue và accordéon đệm nhạc cho Mạnh Thường hát…Có điều rất tiếc là trong lúc chụp hình sôi nổi, mình không có được một bức hình với anh Đại. Đặc biệt là trong chuyến đi nầy mình có dịp gặp lại người bạn thân đi chơi chung nagfy xưa, đó là Bạn La Văn Cao, bạn cao đã đến sớm dự buổi họp mặt Đồng Hương Hà Tiên để gặp lại mình, bạn bè hơn 40 năm qua tuy chỉ có liên lạc qua tin nhắn nhưng chưa được dịp gặp lại, nay đã gặp lại tận mặt bạn cao, mình rất vui. Tuy rằng cuộc gặp gở chỉ gò bó trong khuôn khổ họp nhóm đông đúc, thiếu phần riêng tư giữa hai người bạn lâu năm gặp nhau, vì điều kiện không gian và thời gian hạn hẹp nhưng cuối cùng cũng được vui lòng, thỏa mãn vì được hội ngộ với nhau.

Trong lúc mở đầu buổi họp mặt Hội Đồng Hương Hà Tiên, những vị trong ban quản lý cũng có đọc lên một vài bản diễn văn, đại khái nói về sinh hoạt của hội và giới thiệu các thành phần trong ban quản lý. Nhân dịp nầy cô Tiền Ngọc Thanh có giới thiệu với mọi người lý do sự có mặt của mình và Ngọc Tiếng trong buổi họp mặt năm nay…và sau đó mình xin phép nói một vài cảm nghĩ cá nhân…Cô Thanh có nói cho mình biết trước nên hôm trước đó mình có chuẩn bị một vài ý cho bài « phát biểu » nầy, xin ghi lại đây cho quý vị đọc qua nhé,..

 » Kính thưa quý thầy cô, quý vị và các bạn, cho phép mình mượn giây phút nói chuyện ngắn ngủi nầy gởi lời cám ơn đến cô Thanh Lưu đã tạo điều kiện lưu trú và di chuyển tốt đẹp, cám ơn người bạn gái ngày xưa nhà ở cùng đường, học cùng trường Trung Học Hà Tiên là Trang Lệ Thủy có hai bàn tay nhiệm mầu đã biến những khoảng không gian rộng lớn, những con đường xinh đẹp của phố xá California trở thành ngắn ngủi và thật gần đưa mình đến gặp lại những người bạn thân thương ngày xưa. Một cách tổng quát, xin cám ơn tất cả các bạn đã vui vẻ, thật lòng đón tiếp chẳng những trong những ngày vừa qua mà còn trong những ngày ngắn ngủi sắp tới cho đến khi chia tay…Đù không bao giờ dám nhận là hậu duệ của những thi nhân Chiêu Anh Các ngày xưa, nhưng mình cũng ao ước có lần bước ra Thụ Đức Hiên, ngẫu hứng thảo vài hàng, trong khi chờ đợi giấc mơ đó chắc chắn là sẽ không bao giờ thực hiện , cho phép mình ngỏ ý, tỏ lòng trong vài câu viết vội:

Trời Cali hôm nay bao nhiêu nắng
Bấy niềm vui chứa chất ngập lòng tôi
Hà Tiên ơi dù xa người năm tháng
Vẫn chảy hoài một dòng nhớ không thôi…..
Và vì là người Hà Tiên, mình chắc chắn rằng các bạn sẽ trả lời được dễ dàng 4 câu hỏi sau đây:
Con đường nào đưa tôi về hàng dương?
Con đường nào đưa tôi về hàng dừa?
Con sông nào đưa tôi ra cửa biển?
Dòng nhạc nào đưa tôi đến cô miên?
Xin cám ơn quý thầy cô, quý vị và các bạn. »
Đến đây xin tạm ngưng bài phóng sự về những cuộc hội ngộ giữa thầy cô và các bạn Trung Học Hà Tiên xưa…Dĩ nhiên là sau buổi gặp gỡ đó, thời gian dù cho có kéo dài vô tận trong giây phút xiết tay nhau, rồi phải đến lúc chia tay, mọi người nắm tay nhau bịn rịn, vài cái hôn nhè nhẹ để bày tỏ niềm cảm xúc, vài cái vổ vai nhè nhẹ bày tỏ sự thân thiết sẽ còn với thời gian,…sau cùng thì chia tay, mình cảm thấy buổi gặp gỡ sao diễn ra nhanh quá, mọi người đều luyến tiếc phút giây nầy…vài nhóm bạn còn cố ghi lại vài hình ảnh cuối qua chiếc máy ảnh chụp vội vả,…một vài bảng tên của ai đó rót lại trên mặt cỏ xanh…Trong khi ban quản lý và những bạn tình nguyện còn ở lại để tiếp dọn dẹp các thứ vật dụng và gói ghém thức ăn lại, tiếng động cơ của xe hơi bắt đầu nổ vang và thực sự chúng ta đã rời xa khu vườn xinh đẹp với cái gian nhà rộng lớn đã bắt đầu trút vắng người hội họp…Xin hẹn lại năm sau?!! ….Lần tới?!! Không biết có được không, cuộc đời thường dành cho chúng ta nhiều nổi bất ngờ…dù sau riêng mình và Ngọc Tiếng đã được sống qua những giây phút tuyệt đẹp của một tình bạn, tình thầy trò, tình cô trò, mong rằng sau phút chia tay, mọi người về nhà sẽ nhắm mắt sống lại cái giây phút đó và hình ảnh thầy cô bạn bè mà mình đã có may mắn nhìn lại sau nhiều năm xa cách, sẽ ghi đậm hơn nữa trong ký ức…Xin cảm ơn tất cả….
Trần Văn Mãnh , Paris 02/07/2019
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 50 năm: Cô Tiền Ngọc Thanh (áo màu cam), Trang Lệ Thủy (bìa phải) và Trần Văn Mãnh (bìa trái), (06/2019, tại vườn nhà Trang Lệ Thủy, California, Mỹ)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 40 năm: Trang Lệ Thủy và Trần Văn Mãnh (06/2019, tại vườn nhà cô Tiền Ngọc Thanh, california, Mỹ)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 40 năm: Mai Thị Ngọc Minh và Trần Văn Mãnh (06/2019, tại khu phố chợ Phước Lộc Thọ Little Saigon, California, Mỹ)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên sau hơn 50 năm: Thầy Võ Thành Tường và Trần Văn Mãnh (06/2019, tại nhà thầy cô Võ Thành Tường, California, Mỹ)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên sau hơn 50: Huỳnh Thị Sáu (ngồi bìa phải) và Trần Văn Mãnh (đội nón đứng bìa trái). (06/2019, California, Mỹ)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 50 năm: Trần Văn Mãnh và anh Tiền Hữu Phát (anh Phát học chung lớp với chị Nguyễn Thị Hoa, Huỳnh THị KIm),  (06/2019, California, Mỹ)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 50 năm:  trái qua phải: anh Tiền Hữu Phát, Tiền Hữu Đạt, Tiền Hữu Minh (bạn Minh học chung lớp với anh Trần Văn Dõng), Trần Văn Mãnh, anh Tiền Hữu Lộc và anh Huỳnh Văn Quang (anh Quang ở cách nhà mình một căn, đường Bạch Đằng, Hà Tiên, anh của Huỳnh Văn Bé),  (06/2019, California, Mỹ)
Cô Tiền Ngọc Thanh đang giới thiệu sự có mặt của Trần Văn Mãnh và Nguyễn Ngọc Tiếng trong buổi họp mặt Hội Đồng Hương Hà Tiên (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 50 năm: anh Giang Văn Thân (ngày xưa ở đường Trần Hầu, Hà Tiên, học chung lớp với anh Lê Quang Chánh) và Trần Văn Mãnh, (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 40 năm: anh Lâm Hữu Dư và phu nhân, bạn Lê Mai Hoa (học chung lớp với mình), (06/2019, California)
Hội ngộ sau hơn 50 năm:Trần Văn Mãnh và Lâm Tấn Kiệt (Kiệt là bạn học và thân trong suốt thời Tiểu Học Hà Tiên), (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên sau hơn 40 năm: trái qua phải: Trần Văn Mãnh, Nguyễn Ngọc Tiếng, Hoàng Thị Minh Liên (em của Hoàng Đức Trung và Hoàng Thu Bình, diện kiến lần đầu tiên) và Lê Mai Hoa (bạn học cùng lớp Đệ Thất Trung Học Hà Tiên xưa), (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa: Trần Văn Mãnh và Hồ Thị Kim Nga (em của Hồ THị KIm Hoàn, diện kiến lần đầu tiên), (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 50 năm: Trần Văn Mãnh và chị Chín Hương (chị của bạn Lâm Xuân Mỹ), (06/2019, Califorlia)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 50 năm: Trần Văn Mãnh, Hồ Thị Kim Phượng, Hồ Thị Kim Nga, Nguyễn Ngọc Tiếng, Hoàng Thị Minh Liên, Hồ Thị Kim Hoàn, anh Xuân và anh Ngô Hoàng Minh (06/2019, Califorlia)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa sau hơn 50 năm: Trần Văn Mãnh và bạn thân thời Trung Học, La Văn Cao (bạn Cao học chung lớp với anh Trần Văn Dõng), (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa: La Văn Cao, Tiền Ngọc Dung và Nguyễn Ngọc Tiếng (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa: Dương Thị Phương Hà (em của Dương Thị Diễm Hà), Nguyễn Ngọc Tiếng, Nguyệt Đường và chị Tuyết (06/2019, California)
Gặp gỡ quý đọc giả quen thuộc của Blog « Trung Học Hà Tiên Xưa » (áo trắng bìa phải: phu nhân của bạn Hồ Anh Dũng), (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa: Mẹ của Lâm Mỹ Nga, Lâm Mỹ Nga (tiệm Tòng Phát đường Tuần Phủ Đạt, Hà Tiên) chị Chí (phu nhân của anh Trần Đại Chí con của thầy Trần Hòa Hùng) và Nguyễn Ngọc Tiếng (06/2019, California)
Gặp gỡ quý chị Trung Học Hà Tiên Xưa: Ngô Kim Loan và Lý Mũi Liềm (06/2019, California)
Một số học trò xưa chụp hình chung với thầy cô Võ Thành Tường (thầy cô ngồi ghế) (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa: Trần Văn Mãnh và Mong Đức Kiết (em của Mong Đức Hưng và anh Mong Đức Thạnh) (06/2019, California)
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa: Hồ Thị Kim Nga và Trang Lệ THủy (06/2019, California). Hình: Thành Lâm
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa: Hoàng Thị Minh Liên và Trang Lệ Thủy (06/2019, California). Hình: Thành Lâm
Hội ngộ Trung Học Hà Tiên xưa: Dương Thị Phương Hà và Tiền Ngọc Dung (06/2019, California). Hình: Thành Lâm
Tái bút: Thầy cô và các bạn có thể xem thêm hình ảnh ở link sau đây: