Gửi bạn Đoàn Kim Minh (Lý Thị Lắc)

Thầy cô và các bạn thân mến, càng ngày chúng ta càng sống lại nhiều hơn với quá khứ và ký ức của Trường Trung Học Hà Tiên xưa….Thật vậy, mới hai ba hôm nay anh cả của Trường (tạm gọi như vậy nhé…) Trung Học Hà Tiên ngày xưa, anh Đoàn Kim Minh vừa xuất hiện với chúng ta qua sự khám phá và đọc bài trên Blog nầy, anh đã đem đến cho chúng ta nhiều kỷ niệm rất xa xưa, xa xưa đến nổi ngoại trừ những anh chị cao cấp không ai trong chúng ta có thể nhớ lại những câu chuyện do anh Minh kể trong bài viết…May mắn thay, tiếng kêu gọi của Trung Học Hà Tiên xưa đã vang đi khắp nơi, và hôm nay chúng ta hân hạnh đón tiếp một cách thật vui, thật trịnh trọng một cây bút mới, mới với Blog nhưng rất quen thuộc với khung trời Trung Học Hà Tiên ngày xưa…Đó là bài viết của chị Lý Thị Lắc, một người học trò của thời khai sanh ngôi trường Trung Học Hà Tiên,…Chị Lý Thị Lắc viết bài hôm nay chẳng những để gửi đến người bạn cùng trường lớp năm xưa với chị là anh Đoàn Kim Minh, mà còn viết bài để cho tất cả chúng ta, trước hay sau, cao tuổi hay vẫn còn « tươi trẻ »…biết được những kỷ niệm xa xưa mà chị và quý anh chị ngày xưa đã từng trải nghiệm qua…Chị Lý Thị Lắc viết bài hôm nay vì chị đã đọc qua bài viết của anh Minh và không thể không viết lên vài hàng chia sẻ cảm xúc. Một trong những người cô đã dạy mình thời Trung Học Hà Tiên, cô Tiền Ngọc Thanh, khi đọc bài của anh Minh viết cũng bồi hồi xúc động, vì hơn ai cả cô Thanh đã thấy trong bài anh Minh có nhắc đến người bạn đời thân yêu của cô năm xưa, cô đã viết nhận xét như sau:

« Cám ơn anh Đoàn Kim Mình. Tôi rất bùi ngùi khì anh nhắc đến Vương Mình Quí người yêu đầu tiên cũng là người chồng của tôi Tiền Ngọc Thanh. Khì ấy tôi còn rất nhỏ nên không biết các bậc đàn anh nhiều. Anh Quí mất rất sớm lúc chưa đầy 30 tuổi. » !! 

Hôm nay, trong bài viết nầy, chị Lý Thị Lắc cũng có nhắc đến thầy Vương Minh Quí, với một tính chất luôn cười vui nên được các bạn đặt cho danh hiệu, mình hoàn toàn không hiểu danh hiệu nầy và cũng không biết Ô.B.K ở gần chùa Năm Ông ngày xưa, mong rằng đó một danh hiệu vui, minh họa được tánh cách yêu đời, hay cười của thầy Quí…, hay cười, yêu đời cho dù thầy Vương Minh Quí đã rời xa cuộc sống một cách quá sớm…

Rồi thời gian cứ trôi qua, trường lớp có còn đó, vẫn « trơ gan cùng tuế nguyệt », cho dù dấu hằn của năm tháng, dấu tàn phá của chiến tranh biên giới, dấu hao mòn của bao nhiêu thế hệ học sinh sinh hoạt ở trường lớp từ lúc các bậc đàn anh, đàn chị rời xa trường mãi mãi,…Các anh chị người thì đi thật xa, người thì còn ở lại Hà Tiên, nhưng dù ở phương trời nào, ta cũng có cái tâm gần nhau, có một khung trời chung trong con tim, đó là khung trời kỷ niệm của Hà Tiên,…và dù cho ta chắc chắn sẽ rời xa trường lớp một lần nữa, lần nầy là vĩnh viễn, hãy tâm đắc với cái triết lý sống « đi về không hứa hẹn, không từ giả, hãy im lặng với vui buồn là đủ…. »  . (TVM viết vài hàng giới thiệu, Paris, 27/04/2019)

GỬI BẠN ĐOÀN KIM MINH (Lý Thị Lắc)

Tôi phải đặt bút viết ngay những dòng cảm xúc khi đọc bài của bạn. Rất cảm ơn đã cho tôi và những bạn học cùng lớp ngày xưa trở lại bao kỷ niệm vàng ngọc thuở ấu thơ. Thương yêu biết mấy tuổi học trò. Nếu không có Patrice Trần sáng lập trang “Trung học Hà Tiên xưa và nay” thì bao kỷ niệm ngày xưa… “tự mình ôm lấy”.

Đọc bài của bạn tôi phục sát đất, bạn nhớ kỹ quá, tài quá. Tôi nghĩ những ai là diễn viên múa trong bài “Gấm vàng” khi đọc những dòng của bạn chắc phải rưng rưng…

Tôi vẫn nhớ bạn rất thân với Vương Minh Quí. Quí lúc nào cũng cười cười, cười cười… Trong lớp mình, Nguyễn Văn Thu (ông xã của Huỳnh Thị Lành, nay đã mất) thường đặt cho mỗi người một “hỗn danh”, thấy Quí cười cười hoài Thu đặt Quí là “Ô.B.K” (Minh có nhớ ở chùa Năm Ông gần nhà máy đèn có Ô.B.K không?). Nói sao cho hết những kỷ niệm thuở học trò.

Còn một chuyện vui này nữa, tôi không biết bạn có bị “cồng sin” trong vụ án ăn cắp dừa nước ở mương đào gần lò vôi trên đường đi Thạch Động không? Hôm đó vào ngày chúa nhật, từ 7h – 9h chúng tôi bị thầy Giám thị Trịnh Học Ký bắt vào lớp “cấm túc” vì người chủ dừa nước thưa lũ học trò phá phách. Đến 9h, hết giờ “ở tù” thầy Giám thị nhỏ nhẹ: “Mấy em được về”. Bao nhiêu năm trôi qua, tôi vẫn không quên hình ảnh thầy Ký há mồm kinh ngạc khi “bọn tù” nhao nhao:

– “Không về! không về! Ai biểu thầy phạt tụi em…”

Chân dung thầy Trịnh Học Ký, dạy môn Thể Dục và là Giám Thị Trường Trung Học Hà Tiên

Ôi, cha mẹ ơi! có bọn tù nào không chịu về khi được thả??? Đúng là “Nhất quỉ, nhì ma, thứ ba học trò”. Bạn ạ, sau này chúng tôi thường đi đám giỗ thầy Trịnh Học Ký ở Sóc Trăng, khi cầm nén hương trước thầy tôi thường khấn: “Thầy ơi, xin tha tội cho lũ học trò quỉ quái ngày xưa”.

Bạn Minh ơi,

Thời gian qua nhanh quá, ngày nào chúng ta còn là những cậu bé, cô bé tuổi học trò, vui đùa vô tư trong sân trường Trung Học Hà Tiên mà nay đã là những lão niên tuổi cao sức yếu. Bây giờ, mỗi sáng chúng tôi thường tập dưỡng sinh trước sân nhà thầy Trương Minh Đạt. Trên đường đến sân tập, tôi thường tâm đắc với hai câu thơ:

“… Đi không từ giã, về không hẹn
Câm nín, vui buồn, ai biết đâu…”

Lý Thị Lắc, Hà Tiên, 27.4.2019

Cuộc hội ngộ giữa thầy, cô, học trò Trung Học Hà Tiên vào năm 2016. Hàng ngồi: Thầy cô Võ Thành Tường và thầy Nguyễn Văn Nén. Hàng đứng gữa: bìa trái chị Lý Thị Lắc và cô Nguyễn Thị Sồ, thầy Phan Văn Xuân và anh Đạng Văn Thơm. Phía sau: anh Lập (Hình: Nguyễn Bích Thủy)

Hình ảnh: Thầy Nguyễn Văn Nén, Nguyễn Bích Thủy

Thay mặt Blog « Trung Học Hà Tiên Xưa », xin trân trọng cám ơn chị Lý Thị Lắc đã đóng góp cho chúng ta một bài viết thật hay, đầy kỷ niệm những năm xưa, hy vọng là chị sẽ tiếp tục cho chúng ta đọc những bài viết đầy ký ức của một thời trường Trung Học Hà Tiên.

Publicités

Ký ức về trường Trung Học Hà Tiên (Đoàn Kim Minh)

Thầy cô và các bạn thân mến, nếu muốn tìm một người có khả năng giữ chức vụ « người giữ ký ức Trung Học Hà Tiên xưa » thì không ai có thể xưng đáng hơn là tác giả bài viết dưới đây, bậc đàn anh Đoàn Kim Minh, thật vậy, anh Đoàn Kim Minh, mà mình được hân hạnh tìm đến với anh qua cơ duyên những trang bài Trung Học Hà Tiên và những bức hình thầy cô anh chị học trò Hà Tiên đăng trên trang face book. Được biết anh Minh là một trong những đàn anh thuộc thế hệ đầu tay của trường Trung học Hà Tiên, cùng với thế hệ thầy cô đầu tiên ở ngôi trường vừa mới được thành lập..đó là một điều rất hân hạnh, rất đáng quý và rất hảnh diện đối với mình. Ngày xa xưa, nếu nói từ năm 1956 anh Đoàn Kim Minh bắt đầu theo học Trung Học Hà Tiên, thì mình cũng vừa mới đạt được 4, 5 tuổi đời….vào học lớp chót bậc Tiểu Học cũng chưa được…Vì vậy mình không có cái may mắn biết anh Minh, tuy nhiên qua lời kể rất chi tiết và rất chính xác của anh Minh, mình cũng biết một số anh chị quê quán gốc gác ở Hà Tiên là bạn học với anh Minh. Vài người bạn của anh Minh trở thành thầy cô dạy học cho mình sau nầy (thầy Đường Minh Phương, cô Hà Thị Hồng Loan,…). Anh Đoàn Kim Minh kể lại rất nhiều kỷ niệm thời học trò ngày xa xưa đó, qua câu chuyện của anh, chúng ta còn hình dung được một Hà Tiên êm ả, bình dị ngày xưa, cái thời mà theo anh Minh kể, chiếc xe đạp để quên ngoài chợ một đêm, sáng ra tìm vẫn còn y chỗ cũ…Học trò thời nào thì cũng được xếp hạng thứ ba chỉ thua hai bậc quỷ, ma mà thôi,…nên cũng có những chuyện vui đùa, phá phách một cách dễ thương, đáng tha thứ…Cái chuyện viết tên ghép hai người học trò trai gái có tình ý với nhau trên bảng đen hay trên vách tường, cột kèo trong lớp học thì quả thật không phải độc quyền của một thời đại nào, mà hình như ở thế hệ học trò nào cũng có, có điều là các bậc đàn anh quá hay, viết làm sao mà cho đến ngày nay cũng không ai khám phá ra tên tác giả…Rồi đến câu chuyện rời xa trường lớp, chia tay mỗi người một ngả,..điều kỳ diệu và quý báu là dù ở phương trời nào, nếu còn cơ duyên, thầy trò, bạn học anh chị em vẫn còn cơ hội gặp lại,..Anh Minh đã có cái may mắn là đã được gặp lại dù ở Sài Gòn ngày xưa, hay ở phường trời xa xôi Cali ở Mỹ, anh được gặp lại thầy dạy ngày xưa, được gặp lại các bạn thân, đó là một điều rất an ủi cho thầy cô, bạn bè và cũng là niềm khích lệ cho chúng ta , bậc đàn em đi sau, luôn nghĩ rằng, dù ở một phương trời nào (Paris hay New York…như lời thầy Hà Phương Linh đã nói trong lớp lúc một học trò đem tấm thiệp chúc tết lên đưa cho thầy…mà mình vẫn còn nhớ câu nói của thầy…) hãy luôn nhớ đến công ơn thầy cô giảng dạy, như trường hợp lớp anh Đoàn Kim Minh, nhờ được sự đam mê giảng dạy thơ Đường Luật của cô Khang mà quý anh chị đã giỏi môn Văn khi lên các lớp trên…Xin mời thầy cô và các bạn quay trở lại khung trời trường Trung Học Hà Tiên, không phải vài thập niên trước mà tính ra cũng phải hơn 50, 60 năm về trước…qua bài viết của anh Đoàn Kim Minh. (TVM viết lời giới thiệu, Paris 22/04/2019)

Ký ức về trường Trung Học Hà Tiên (Đoàn Kim Minh)

Bài viết cho Blog Trung Học Hà Tiên Xưa những kỷ niệm ngọt ngào thời niên thiếu lúc học Trung Học Hà Tiên.

Ba tôi đổi về Tòa Hành Chánh Hà Tiên năm 1956 và tôi theo học các lớp Đệ Lục, Đệ Ngũ ở trường Trung Học Hà Tiên nầy. Trước hết tôi nhớ lại quý thầy cô dạy tôi: Thầy Trương Minh Đạt, thầy Võ Thành Tường, thầy Trần Hiệp Nam, thầy Nhường, thầy Nguyễn Như Bảo, cô Khang, nếu còn thiếu xin quý bạn chỉ giáo thêm. Lúc đó ông Hà Văn Điền (ba chị Hà Thị Hồng Loan) làm Hiệu Trưởng. Tôi còn nhớ kế trường là có dãy một phố năm căn, căn đầu là văn phòng trường, kế đó là nhà thầy giáo Trần Hòa Hùng (ba anh Trần Đắc Chí), chính giữa là nhà thầy Đạt, kế nữa là các vị giáo sư, căn chót là nhà thầy giáo Trịnh Học Ký (ba các anh Quang, anh Tùng), cuối cùng có khu vườn nhỏ và có giếng nước. băng qua đường là dãy nhà tôi ở, có sân tennis kế đó. Thầy Đạt rất thương học trò, tụi học trò chúng tôi chọn nhà thầy làm chỗ hội họp. Thầy dạy rất tận tâm, chỉ bảo rõ ràng. Tôi còn nhớ có năm tất niên, Tòa Hành Chánh, Ty Thanh Niên và nhà trường tổ chức buổi văn nghệ ở nhà lồng chợ Hà Tiên. Thầy Đạt dạy nhóm nữ sinh một màn múa. Tôi còn nhớ múa theo một bản nhạc, đó là bản « Gấm Vàng » của nhạc sĩ Dương Minh Ninh:

Gấm vàng một cuốn gấm vàng,
Óng a óng ánh như tóc nàng Quỳnh Tiên.
Nàng Quỳnh Tiên đàn trong động Đào Nguyên,
Hằng đêm nàng lên múa hát trên miền Thiên Thai.

Ngoài ra thầy Đạt còn dạy nhóm học trò tiết mục ca hát nữa. Đêm văn nghệ thành công rực rỡ, dân Hà Tiên vỗ tay vang trời. Tôi còn nhớ em Danh tôi mới sáu tuổi, thầy Đạt dạy em ca bản «Về Miền Nam» của nhạc sĩ Trọng Khương, khán giả hô bis, bis,…quá trời, nhưng vì thầy dạy có một bản ruột nên Danh đành ca lại bản đó một lần nữa. Sau nầy Danh đi lính BĐQ với cấp bậc Trung Úy và mất bên nước Mỹ, thọ 72 tuổi.

Xin nói tiếp về thầy Võ Thành Tường giáo sư Pháp văn, sau ba bốn chục năm thầy vẫn còn nhớ tên họ, chữ lót và chỗ ngồi trong lớp của từng đứa học trò. Vì thầy học chương trình Pháp nên thầy nói tiếng Pháp như mây bay gió cuốn…!!. Sau nầy tôi gặp lại thầy bên nước Mỹ, thầy có xuống San José gặp lại học trò cũ như: Trần Đắc Chí, Phạm Thanh Hòa, Lâm Hữu Dư, Nghiệp (không nhớ họ). Thầy có người bạn là đai úy Lực. Bọn học trò chúng tôi thỉnh thoảng có lên thăm thầy cô ở gần Los Angeles và thăm các bạn Huỳnh Hữu Điền, Trần Đại Hải…Thầy Tường uống rượu Pháp mạnh Cognac không học trò nào uống bằng dù thầy lúc đó đã quá lục tuần…Thầy Trần Hiệp Nam dạy Anh văn (thầy là rể Ông Giáo Trần Văn Hương, chồng chị Nga và anh rể của bạn Trần Đại Hải). Tôi còn nhớ thầy người cao lớn, đẹp trai, dạy rất hay, tận tâm chỉ dạy học trò, thầy Nam làm ở Tòa Hành chánh quận, Trường Trung Học Hà Tiên có mời dạy Anh văn cho học trò. Thầy Nguyễn Như Bảo người bắc, dạy môn Toán, thầy ở nhà của một nhóm giáo sư kế nhà thầy Đạt, sau nầy thầy vào chùa Tam Bảo trú ngụ. Thầy Nhường dạy Pháp văn lớp Đệ Lục của tôi. Cô Khang dạy Việt văn, cô rất thích thơ Đường, dạy luật thơ Đường như « Thất ngôn bát cú », « Thất ngôn tứ tuyệt », « Ngũ ngôn tứ tuyệt »…Cô cho 10 điểm trò nào làm thơ đúng luật, không cần hay dở…Sau nầy nhờ vậy mà bọn học trò chúng tôi có cái vốn mà lên lớp trên được khá về Việt văn. Chồng của cô Khang là đại úy Lê Đăng Sĩ, anh của Lê Đăng Thượng. Tôi còn nhớ phía bên phải nhà tôi ở là căn nhà của đại úy Cái Văn Ngà, bên trái là nhà của trung úy Danh (không nhớ họ), kế là sân tennis, trước mặt là vườn nhà ông Ba Lón. Chiều chiều bọn học trò thường vào sân xem trận đánh banh của thầy Hiệu Trưởng Hà Văn Điền cùng với thầy Hứa Văn Vàng, thầy tư Thuận (ba của hai chị Trần Nguyệt Hồng, Trần Nguyệt Tươi)…

Tiếp theo đây tôi xin kể về bạn bè trong lớp của hai năm học các lớp Đệ Lục và Đệ Ngũ ở trường Trung Học Hà Tiên. Thứ nhứt, bạn thân của tôi là Vương Minh Quí (hảng nước đá Cửu Long, đường Phương Thành Hà Tiên), Trần Đại Hải (con ông Hiệu Trưởng Trần Văn Hương), Lê Quang Kính (con ông Trưởng Ty Thông Tin Lê Quang Phấn), Trịnh Thanh Tùng (con thầy giáo Trịnh Học Ký), Hiệp (không nhớ họ, nhà Hiệp là tiệm vàng gần tiệm đồi mồi Lâm Văn Cao, Hà Tiên). Ngoài ra bạn trong lớp hơi lớn tuổi thì có Trần Phình Chu, Phạm Thanh Hòa, Huỳnh Hữu Điền, Lương Phến Cang, Phù Thọ Phương… Bạn đồng tuổi thì có Lê Đăng Thượng, Lý Phú Hào, Lý Đại Độ, ngoài ra còn có Đường Minh Phương, Lê Minh Hoa, Lê (?) Văn Quang (Quang người bắc, con ông Trưởng Ty Bưu Điện). Sau nầy còn có những du học sinh bãi trường về Hà Tiên dịp hè như Trần Đắc Chí (con thầy giáo Trần Hòa Hùng), Luận (con thầy Bảy Cao làm bên Ty Y Tế Hà Tiên), Về phía bạn gái có chị Hà Thị Hồng Loan, chị Lý Thị Lắc, chị Nga, chị Lan, chị Phát, chị Hoàng, chị Lang…Nói về anh em, chị em cùng một lớp có anh Trịnh Thanh Quang-Trịnh Thanh Tùng, Lý Phú Hào-Lý Đại Độ (có người em là Lý Tuấn Kiệt), Đường Minh Lang-Đường Minh Phương, Trần Nguyệt Hồng-Trần Nguyệt Tươi (con thầy Trần Văn Thuận làm việc ở Tòa Hành Chánh Hà Tiên). Đó là những anh em, chị em cùng học một lớp.

Với mọi lứa tuổi nào nếu là học trò thì cũng được xếp vào hàng « thứ ba »…Lũ học trò thời chúng tôi cũng phá phách, nhưng rất hiền. Tôi còn nhớ một buổi sáng vô lớp, tình cờ nhìn lên cây cột trên trần thấy hai chử C-L to tướng (Cl = ký hiệu hóa học của chất Chlore). Ai cũng biết là chữ viết tắt tên của hai bạn trong lớp, mà cách ghép của chúng tôi lại là lố bịch…đó là ghép hai tên Chu và chị Lan. Thầy Đạt điều tra hoài mà không ra, đến bây giờ cũng không biết ai là tác giả của ký hiệu đó nữa !!.

Lũ học trò nhỏ trong lớp cũng có chừng chục đứa. Tôi chơi thân với Vương Minh Quí, Trần Đại Hải, Trịnh Thanh Tùng, phá làng phá xóm nhất là Quí. Nhớ có một lần ba đứa tôi (tôi, Quí và Hải) lang thang quanh phố Hà Tiên, trời vào chạng vạng tối, Quí và tôi đưa Hải về. Quí nhìn thấy trái đu đủ trong sân và leo vô hái, tôi ngăn không được đành làm tòng phạm đem đu đủ về nhà Tùng chén…Mảng cầu vườn nhà ông Ba Lón trước mặt nhà tôi ở không bao giờ có trái chín. Tôi còn nhớ cô Khang thích dạy thơ Đường, trò nào làm thơ đúng luật không cần hay dở, cô cũng cho 10 điểm. Quí và tôi đem giấy có vẽ ô « Nhất tam ngũ bất luật, nhị tứ lục phân minh » lên Pháo Đài ngó trời mây non nước để đặt thơ. Thằng nầy chê thằng kia thơ dở hơn thơ con cóc, mà thơ đúng là quá dở đành xuống bãi bắt nghiêu sò ăn đở ghiền !!! Còn mấy anh lớn như anh Thu, anh Cơ ở xóm chài, Phù Thọ Phương dạy lũ nhỏ « chuyện đời ». Cuối tuần chúng tôi năm ba đứa đi chơi chùa Phù Dung, thăm Thạch Động, vượt cả biên giới Miên Việt có cây cầu nhỏ bằng cái ống cống làm dấu, rồi vô Đá Dựng hái trứng cá, cây trứng cá mọc cả nguyên cánh rừng. Ra Mũi Nai tắm biển, nếu nhằm dịp gần tết thì vô rừng phía bên trái Mũi Nai để chặt lấy cành mai. Tôi còn nhớ chúng tôi ra căn nhà nhỏ ở Đông Hồ hóng mát. Đi ngang nhà thầy Bảy Cao có cây dừa ba ngọn, hình như có cái miếu nhỏ bên gốc cây dừa. Hà Tiên lúc gần tết, trên đường ra Thạch Động dưa hấu chất như núi, học trò xin một trái, chủ dựa cho ba trái, ăn no nê luôn. Tôi còn nhớ dân Hà Tiên hiền lành, lương thiện, tối ngủ không bao giờ khóa cửa nhà. Tôi để quên xe đạp ngoài chợ cả đêm, sáng hôm sau ra lấy vẫn còn nguyên…Thỉnh thoảng có gánh hát cải lương về Hà Tiên hát trong nhà lồng chợ, họ căng vải chung quanh ngôi chợ, đó là dịp để dân chúng Hà Tiên giải trí, cũng là dịp chúng tôi lén giở vải lên chui vô chợ coi cọp, không chịu đợi đến gần hết tuồng người ta sẽ cho coi tự do…

Mỗi cuối tuần, ở Ty Thông Tin có buổi ca nhạc do học trò Trung Học Hà Tiên như Phù Thọ Phương (đàn guitare và hát), Lê Quang Kính (đàn mandoline), thầy Châu (không nhớ họ, chơi phong cầm accordéon), còn tôi thì xách đàn cho quý vị nói trên để được vô ké trong Ty Thông Tin. Tôi ở Hà Tiên có hai năm nhưng có không biết bao nhiêu là kỷ niệm tuổi thơ, kỷ niệm về thầy cô thương yêu, về bạn bè thân mến. Sau gần năm, sáu chục năm trời tôi vẫn cất trong tim và không bao giờ quên được.

Sau khi theo học hai năm ở Trung Học Hà Tiên, ba tôi đổi về làm việc ở Tòa Hành Chánh Cần Thơ. Tôi vào trường Trung Học Phan Thanh Giản Cần Thơ, nơi đây tôi gặp lại Trần Đắc Chí và tôi còn gặp lại Huỳnh Ngọc Sơn trong quân đội (Sơn mang cấp bậc đại úy). Năm 1962 tôi lên Sài Gòn học đại học và gặp lại Vương Minh Quí…hai anh em cùng đi chơi. Sau nầy nghe nói Quí đi quân đội về Cà Mau. Tôi cũng gặp lại Trịnh Thanh Tùng lúc tôi học ở Trung Tâm Văn Hóa Pháp, Tùng đi quân đội (binh chủng Thủy Quân Lục Chiến). Tôi còn gặp lại Trần Đại Hải và Phạm Thanh Hòa, cả hai học Luật, nhà ở góc đường Bùi Chu – Võ Tánh. Tôi có gặp lại Lê Minh Hoa học Đại Học Sư Phạm và em của Hoa là Lê Thị Chiếu học chung với tôi ở trường Dược. Khi sang Mỹ tôi gặp lại thầy Võ Thành Tường, các bạn Huỳnh Hữu Điền, Trần Đại Hải (sau khi tốt nghiệp trường Luật, Hải vào quân đội làm Ủy Viên chánh phủ ở Cần Thơ), Trần Đắc Chí, Lâm Hữu Dư, chị Nguyễn Thị Túy Tâm. Tôi cũng từng gặp lại bạn Lê Quang Kính và cô em gái của Kính là chị Điệp Vân ở Sài Gòn trước năm 1975.

Còn tôi, Đoàn Kim Minh, sau khi học ở Hà Tiên, lên Cần Thơ học, sau khi tốt nghiệp Trung Học, lên Sài Gòn học Dược. Khi ra trường vào quân đội, sau đó định cư sang Mỹ, làm việc hơn hai mươi mấy năm, hiện đang hưu trí…Cảm kích tinh thần anh Patrice Tran, tôi viết lại những kỷ niệm ngọt ngào thời niên thiếu lúc học Trung Học Hà Tiên, mong thầy cô và quý bạn đọc cho vui nhé..

 Cali, tháng tư năm 2019 Đoàn Kim Minh

Quý thầy dạy lớp anh Đoàn Kim Minh (1956 Trung Học Hà Tiên): thầy Trương Minh Đạt, thầy Võ Thành Tường, thầy Nguyễn Như Bảo.

Quý anh chị bạn học với anh Đoàn Kim Minh (1956 Trung Học Hà Tiên): anh Phù Thọ Phương, anh Huỳnh Hữu Điền, cô Hà Thị Hồng Loan, chị Lý Thị Lắc

Thay mặt Blog Trung Học Hà Tiên Xưa, xin trân trọng cám ơn tấm chân tình của anh Đoàn Kim Minh, đã không ngần ngại đáp lời kêu gọi đóng góp bài vở để Blog của chúng ta ngày càng thêm phong phú và đầy đủ về hình ảnh, bài vở, kỷ niệm xưa…

 

Sân vận động Hà Tiên và những chiếc trực thăng (Trần Văn Mãnh)

Sân vận động Hà Tiên và những chiếc trực thăng

Thầy Cô và các bạn thân mến, đúng ra phải xếp loại bài viết nầy vào loại « Tạp bút » vì đây là một bài viết về những kỷ niệm xưa khi mình còn ở trường Trung học Hà Tiên, tạp bút vì nhớ đến đâu thì viết đến đó, tuy nhiên bài viết cũng sẽ xoay quanh hai chủ đề chính : Sân vận đông Hà Tiên và những chiếc trực thăng…

Khi mình vừa vào lớp Đệ thất trường Trung học Hà Tiên (niên khóa 1964-1965) thì ngoài các giờ học bình thường thì có một ngày trong tuần phải học giờ Thể Dục, môn nầy do thầy Trịnh Học Ký phụ trách. Thầy Trịnh Học Ký dáng người rất khỏe mạnh (giáo sư Thể Dục!!), nhà thầy ở trên góc đường Mạc Công Du-Mạc Cửu. Chiều nào thầy cũng thực hành bơi lội dưới sông, thầy lội từ khoảng mé sông Đài Kỷ Niệm cho tới « ponton » cầu bắc và thầy cũng thực hành rất nhiều thể loại bơi lội : lội sải, lội bướm…Có lẻ thầy vừa trau dồi kỹ thuật bơi lội và vừa giữ gìn sức khỏe…

Thầy Trịnh Học Ký Trường Trung Học Hà Tiên

Theo thời khóa biểu của lớp mình thì mỗi tuần có 1 giờ học Thể Dục và thay vì học tại sân trường Trung học thì nơi tập trung học là sân vận động Hà Tiên. Xin nói vài lời về sân vận đông Hà Tiên. Hà Tiên của chúng ta ngày xưa có một sân vận động, sân nầy nằm ở cuối đường Mạc Tử Hoàng về phía Đông Hồ, nếu đi từ đường Tô Châu từ dưới bến đò trở lên dinh Quận trưởng thì cũng ở cuối đường Tô Châu. So với Lầu Ba thì nếu ở ngoài nhìn lên Lầu Ba thì sân vận động nằm dưới chân đồi bên phải của Lầu Ba. Thình thoảng Hà Tiên ngày xưa cũng có các trận bóng đá giao hữu giữa quận Hà Tiên và các quận khác, các trận bóng đá đó đều diển ra ở sân vận động nầy, mình còn nhớ mang máng đã có một vài lần mình theo Ông Ngoại mình đi xem các trận bóng đá nầy…Ngoài chức năng phục vụ cho các trận bóng đá thì sân vận động Hà Tiên còn là nơi để cho các chiếc trực thăng của quân đội ngày xưa kể cả trực thăng của Mỹ đáp xuống nữa…(Mình sẽ nói thêm về những chiếc trực thăng sau, bây giờ nói tiếp việc học thể dục tại sân vận đông nầy…).

Sân vận động Hà Tiên sau năm 1975 được đổi mới, tân trang sách sẽ. Photo: Lê Phúc

Sân vận động Hà Tiên, cỏ mọc cao, quang cảnh tiêu điều có vẻ không còn hoạt động nữa.

Vì là giờ thực tập về thể dục nên bắt đầu vào học rất sớm, hình như là khoảng 6 giờ 30 sáng là phải có mặt tại sân vận đông để học. Khổ nổi là từ nhà mình (góc đường Lam Sơn-Bạch Đằng) cũng như từ đa số nhà của các bạn khác cùng lớp ở chợ Hà Tiên, đi đến sân vận động tuy không xa lắm, chừng vài km, nhưng phải đi qua nhà thương (Bệnh viện Nguyễn Thần Hiến) có nhà xác bên trái của con đường Bạch Đằng mà mình phải đi qua sáng sớm!!! rồi bên phải con đường thì có cây dừa ba ngọn, mà ở Hà Tiên ai cũng biết tại cây dừa ba ngọc tuy là kỳ quan du lịch của Hà Tiên, nhưng cũng có nhiều ma lắm !! Thầy cô và các bạn cũng biết là ai lúc còn nhỏ cũng ít nhiều sợ ma…sợ ma mà bắt phải đi qua nhà xác của nhà thương và cây dừa ba ngọn vào sáng sớm thì làm sao ai dám đi qua…, vì vậy cách hay nhất là phải rủ cho thật nhiều bạn cùng đi một lúc, đi một nhóm cho đông và ngay lúc đi ngang nhà xác và cây dừa ba ngọn thì mạnh ai nấy chạy, vừa chạy vừa la cho đở sợ…(Như vậy là tuy chưa vào giờ học giờ thể dục mà đã thực tập thể dục môn chạy rồi đó… !!). Khi lên đến sân vận động thì trời còn rất sớm, cũng may mà có đèn chiếu sáng tuy ánh sáng vàng vọt nhưng cũng đủ để cả nhóm yên tâm…Vì thầy chưa tới nên cả bọn xúm lại ngồi thành vòng tròn trên bải cỏ nói chuyện với nhau cho vui, đề tài nói chuyện thì đủ cả, nhưng chắc cũng không thể  thiếu đề tài về con gái, bạn gái cùng trường cùng lớp,…(mình còn nhớ tuy là tuổi mới vào lớp đệ thất nhưng cũng có nói về đề tài … «tình dục trai gái»… !!). Không phải mình biện minh cho mình nhưng vì lúc đó mình còn nhỏ tuổi không biết gì nhiều về đề tài hóc búa nầy nên chỉ ngồi nghe không dám góp ý vào bàn luận,..ngồi nghe êm ru vô tội cho đến nổi vài người bạn lớn tuổi hơn mình còn nhắc nhở sao không tiếp vào câu chuyện cho vui, mình chỉ cười và lắc đầu, biết gì đâu mà nói…. !!

Cây dừa ba ngọn bên lề đường Bạch Đằng, đối diện phía bên kia đường là nhà xác

Cây dừa ba ngọn bên lề đường Bạch Đằng (hình chụp khoảng năm 1970)

Thỉnh thoảng các lớp của trường Trung học Hà Tiên mình cũng tổ chức các trận bóng đá giao hữu. Mình còn nhớ có một trận bóng đá giữa lớp của mình và lớp của Quách Ngọc Sơn (lớp của anh Trần Văn Dõng, Lâm Hữu Quyền, Lý Cảnh Tiên….). Học sinh cả hai lớp đều kéo đi xem trận đấu và để ủng hộ đội nhà. Trong đội bóng của lớp mình có một bạn tên Quang (mình quên họ rồi chỉ nhớ là tên Quang, các bạn trong lớp thường kêu là « Quang Tàu Húa » vì hình như ghép tên ba của Quang thêm để phân biệt với các bạn cùng tên Quang khác trong trường, nhà của Quang trên đường Lam Sơn, cùng một phía và gần nhà của Phương Hà (tiệm bánh mì Tân Thái, có lẻ Phương Hà biết người bạn tên Quang nầy). Bên đội bóng của lớp Quách Ngọc Sơn các bạn đó có vẻ đánh giá thấp trình độ đá bóng của bạn Quang nên không phòng thủ kỷ lưởng lắm khi Quang có banh dẩn vào khuôn thành, vì vậy cuối cùng chính Quang đá vô được một trái cho đội nhà lớp của mình, không biết tỉ số cuối cùng là bao nhiêu nhưng kết quả là đội bóng lớp của mình thắng trận đấu đó,…Hôm sau giờ thầy Út, thầy gọi Quang lên trả bài, sau khi Quang trả lời hết các câu hỏi về bài, thầy Út còn hỏi thêm : « Hôm qua em đá vô mấy trái ?!! »..làm cả lớp cười vui…

Bây giờ nói thêm về nhà xác của nhà thương, căn nhà xác nầy để dành để tạm các xác người chết trong khi chờ thân nhân đến nhận về chôn cất, nhưng trong thời đó thường là để xác lính chết. Mình còn nhớ mỗi lần có đụng độ chạm súng ở đâu mà có người lính chết chở đem về nhà thương, nếu người lính chết là quen biết hay có tên tuổi ở Hà Tiên, người ta thường lên nhà thương để xem hay để nhìn mặt người quen. Trong nhà xác đó đã có xác Đại Úy Lê Văn Thơ (Địa Phương Quân), một thuộc hạ của đại úy Thơ vì muốn xông vào trận địa để cứu đại úy Thơ nên cũng trúng đạn chết theo. Mình còn nhớ lúc đó ở Hà Tiên rất ít người ngoại quốc Âu châu, nhưng có một người quốc tịch Đức, hình như là dân sự, làm kỹ sư về điện, không biết sao cũng bị chết, người ta đem xác về nhà xác, có người vợ người Việt Nam cũng đến nhận xác và khóc, lúc đó người Hà Tiên lên nhà thương xem rất đông, mình cũng có mặt trong đó,…Những lúc như vậy mình rất sợ, buổi tối không dám đi ngang qua nhà thương, nhất là trên đường Bạch Đằng ngay chổ một bên là nhà xác và một bên là cây dừa ba ngọn.  Mình thường nói đùa với các bạn là nếu có ai thưởng cho mình một triệu đồng kêu ngủ một đêm trong nhà xác dù không có xác chết trong đó mình cũng không dám ngủ dù rất muốn có một triệu đồng bỏ túi…!!!

Cổng chính vào nhà thương (Bệnh Viện Nguyễn Thần Hiến Hà Tiên) trên đường Mạc Cửu, trong góc phía sau bên phải nhà thương là nhà xác

Nói thêm về tính cách sợ ma của mình. Hồi còn nhỏ mình rất sợ ma (ngay cả bây giờ trên lục tuần rồi mà chắc chắn là vẫn còn sợ ma…). Ở nhà mình ngày xưa Bà Ngoại thường hay phân công cho các anh em mình phải thắp nhang trên mỗi bàn thờ vào mỗi buổi chiều khoảng sáu hoặc bảy giờ tối lúc trời  chạng vạng tối. Thắp nhang ở dưới nhà thì dể dàng không sao cả. Còn vấn đề thắp nhang trên lầu thì hơi khó…!! Trên gác lầu nhà mình có rất nhiều bàn thờ, bàn thờ Ông Quan Công (Năm Ông), bàn thờ Bà Mẹ Sanh, và 2 bàn thờ Ông Bà. Mỗi lần đốt nhang ở dưới nhà xong xuôi cầm bó nhang lên lầu, thắp từng bàn thờ, mà phải cắm nhang chậm rải, nghiêm trang, sau khi cắm nhang xong còn phải xá ba xá cho phải lể. Càng thắp nhang càng đi ra xa cái thang là chổ để đi xuống dưới nhà (vì còn một bàn thờ ở phía trong sâu trên lầu), lúc đó tự nhiên mình thấy sợ, lúc đầu cố làm tỉnh để cho xong việc, nhưng càng kéo dài càng sợ, mình cảm thấy ớn ớn phía sau gáy…Sau khi thắp nhang xong tất cả các bàn thờ, nổi lo sợ tăng lên cực điểm phải chạy cái vù tới cầu thang và đi xuống cho lẹ…lại có cảm tưởng là có ai rượt sau lưng mình. Nhiều khi chạy nhanh làm gây tiếng động rầm rầm trên lầu làm Bà Ngoại giựt mình và Bà Ngoại hỏi gì vậy…?? Mình nói sợ ma thì Bà Ngoại rầy nói trên đó Ông Bà không đâu có ma cỏ gì đâu. Tóm lại là mỗi ngày phải thắp nhang như vậy, cố gắng cho xong nhưng nếu ngày nào xem phim hay đọc truyện ma hay có đi xem xác chết trên nhà xác thì mấy ngày sau không dám lên lầu, phải nhờ anh Hai Dõng hay Vú thắp nhang dùm….cái tật sợ ma nầy nó theo mình tới bây giờ không sao dứt bỏ được…!!

Chủ đề thứ hai của tạp bút nầy là nói về những chiếc trực thăng. Như mình đã nói ở trên, sân vận động Hà Tiên cũng là nơi để các trực thăng của lính đáp xuống. Hồi nhỏ không biết tại sao trẻ nít rất thích xem trực thăng đáp xuống trên sân vận động. Mỗi khi ở nhà hay ngoài chợ nghe tiếng động cơ của trực thăng bay ngang là biết là sắp sửa đáp xuống trên sân vận động, mọi người đều chạy bộ từ ngoài chợ Hà Tiên xưa lên tới sân vận động, ráng chạy nhanh cho kịp xem trực thăng đáp xuống. Hồi đó nghĩ lại cũng có lúc quân đội cũng cho trẻ nít và học sinh vào sân vận động xem trực thăng đáp, nếu không được vào thì đứng phía ngoài đường Mạc Tử Hoàng xem cũng rất rỏ.

Loại trực thăng UH 1H Iroquois Huey của lính Mỹ thường đáp xuống sân vận động Hà Tiên thời chiến tranh

Trực thăng CH-47 Chinook cũng từng đáp xuống sân vận động Hà Tiên nhiều lần

Ngoài sân vận động, trực thăng của lính Mỹ thời đó cũng thường đáp xuống Pháo Đài Hà Tiên vì Pháo Đài thời đó là căn cứ của lính Mỹ. Mình đã từng thấy tận mắt một chiếc trực thăng của Mỹ bay từ Pháo Đài đáp xuống Đài Kỷ Niệm Hà Tiên gần chợ cá, sau đó các lính Mỹ và VN mua một giỏ lớn toàn là dưa hấu chất lên chiếc trực thăng đó và sau đó trực thăng lại bay về Pháo Đài…

Hình bờ sông Hà Tiên, bên phải hình là Đài Kỷ Niệm, phía xa xa là Pháo Đài, con đường phía dưới hình là nơi chính xác chiếc trực thăng đã đáp xuống kế chợ cá để mua dưa hấu

Có một chuyện nầy xảy ra không biết vào năm nào trước 1975 nhưng các học sinh trường Trung học Hà Tiên chắc bạn nào cũng còn nhớ. Đó là việc vào một đêm tối trời không có đèn cũng không có trăng sao, có một chiếc trực thăng của lính đáp nhằm xuống một cồn cát trên sông Đông Hồ phía gần đường sông đi Giang Thành. Chắc chắn là chiếc trực thăng nầy muốn đáp xuống sân vận động Hà Tiên vì sân vận động cũng gần ngay đó, nhưng có lẻ trời tối người lái trực thăng nhìn lầm cồn cát Đông Hồ là sân vận động nên đáp xuống cồn cát. Sau đó không biết vì lý do gì, chiếc trực thăng có lẻ bị lún xuống cát sâu và không có phương tiện nào để kéo chiếc trực thăng nầy lên khỏi cát để đem về căn cứ, các người lính quyết định hủy bỏ chiếc trực thăng nầy bằng cách đặt chất nổ cho nổ tung cả chiếc trực thăng. Mình còn nhớ rỏ, học sinh cả trường Trung học Hà Tiên lúc đó đều kéo ra xem vụ cho nổ trực thăng nầy, học sinh quy tựu rất đông trên cuối con đường Mạc Tử Hoàng, trong khi đó thì lính ngăn chận các con đường khác dẩn về phía sân vận động. Trên sông Đông Hồ thì người ta cũng chận ghe tàu không cho di chuyển về phía sân vận động và về phía đường sông đi Giang Thành.  Mấy người lính lắp ráp chất nổ xong xuôi và bắt đầu cho nổ tung chiếc trực thăng, hủy bỏ vì  sợ để nguyên như vậy qua đêm có thể phía bên kia ra tháo gở dụng cụ và tư liệu…Lúc đó vì là vấn đề quân sự nên cả trường thầy cô học trò ai cũng đứng xem chứ không hiểu tại sao lính VN và Mý không tìm cách kéo bóc chiếc trực thăng nầy về mà lại phá hủy như vậy.

Vị trí sân vận động Hà Tiên so với đường Mạc Tử Hoàng và cồn cát trên sông Đông Hồ

Thầy cô và các bạn thân mến đó là một vài kỷ niệm về sân vận động Hà Tiên và những chiếc trực thăng thời chiến tranh diển ra ở Hà Tiên của chúng ta, mình còn nhớ một số chi tiết chi vậy, kể ra mong thầy cô và các bạn đọc cho vui và nếu thầy cô và các bạn còn nhớ nhiều chi tiết khác chính xác hơn nữa thì xin góp ý vào thêm cho bài viết của chúng ta thêm đầy đủ và phong phú nhé, xin cám ơn tất cả.

                                                                 Trần Văn Mãnh (03/07/2017)

Hình ảnh: Trần Văn Mãnh, Nguyễn Hồng Ẩn, Internet, đặc biệt xin trân trọng cảm tạ anh Nguyễn Như Thạch (hậu duệ của Ông Nguyễn Thần Hiến) đã biếu cho bức ảnh rất quý giá bệnh viện Nguyễn Thần Hiến (do em Trương Mộng Uyên chuyển cho, xin cám ơn em Mộng Uyên), và trân trọng cảm ơn em gái đồng hương với tên hiệu trên fb là Ha Tien đã chụp cho vài tấm ảnh về sân vận động Hà Tiên. Cám ơn cháu Kim Lý (tên trên fb là Marilyn Kim) đã có bức hình bờ mé sông Hà Tiên. Xin cảm tạ  Ông H.Lawrence Serra đã biết tặng bức ảnh Cây dừa ba ngọn (Hà Tiên) chụp vào khoảng năm 1970

Tái bút: 1/ Theo anh Lý Thanh Xuân (anh hai của bạn Lý Mạnh Thường) thì sân vận động xưa của Hà Tiên còn là nơi mà những người Khmer ở Hà Tiên dựng dàn gổ để làm lễ hỏa táng người chết. Xin cám ơn anh Xuân đẫ góp thêm chi tiết cho bài viết.

2/ Theo em Huỳnh Thị sáu (Jennie Huynh) cho biết tên nguyên họ của bạn Quang (có nhắc đến trong bài viết) là Đỗ Minh Quang. Xin cám ơn em Sáu nhé.

 

Thầy Nguyễn Văn Nén

 
Vào đầu tháng 10 năm 1962, Thầy Nguyễn Văn Nén nhận sự vụ lệnh để về nhiệm sở dạy học là trường Trung Học Công Lập Hà Tiên…Theo Thầy kể lại thì vì do còn lưu luyến Sài Gòn nên mãi đến ngày 10/10/1962 Thầy mới lên đường rời Sài Gòn về Hà Tiên dạy học. Ông Hiệu Trưởng trường Trung Học Hà Tiên lúc đó là Thầy Lê Trung Hoàn (mà mình không được hân hạnh biết vì lúc đó còn nhỏ mới 10 tuổi…).
Vào thời đó trường Trung Học Hà Tiên chỉ có 6 lớp : từ đệ thất đến đệ nhị (tức là từ lớp sáu đến lớp 11 bây giờ…). Thầy Nguyễn Văn Nén dạy môn Toán ban B cho hai lớp : đệ tam và đệ nhị, số giờ dạy hàng tuần là 16 giờ nên Thầy dạy thêm môn Công Dân 2 giờ cho lớp đệ nhị, tổng cộng là 18 giờ đúng số giờ dạy quy định hàng tuần. Riêng đối với lớp của mình học vào niên khóa 1964-1965 lúc đó là lớp đệ thất, Thầy Nguyễn Văn Nén dạy các môn: Lý Hóa, Vạn Vật và Công Dân. Mình còn nhớ rất rỏ, lúc đó có một « bộ ba » là Thầy Nguyễn Văn Nén (Toán), Thầy Nguyễn Văn Hiệp (Văn) và Thầy Nguyễn Trí Thuận (Pháp văn), buổi tối mình đi chơi ngang quán Xuân Thạnh đường Bến Trần Hầu thường thấy « bộ ba » Thầy dùng cơm tối ở đó.
nguyenvannen_1
Thầy Nguyễn Văn Nén (hiện nay đổi tên là Nguyễn Nên)
 
Đến ngày 02/03/1966 thầy Nguyễn Văn Nén nhận lệnh gọi nhập ngủ  nên thầy rời trường Trung Học Hà Tiên lên đường nhập học quân sự. Sau khi mản khóa học ra trường Bộ Binh, Thầy được bổ nhiệm trở lại ngành Giáo Dục nên trở về lại tiếp tục dạy học ở trường cũ Trung Học Hà Tiên vào tháng 3 năm 1970.  Trong thời gian nầy hiệu trưởng trường Trung Học Hà Tiên là thầy Nguyễn Văn Thành (đồng thời  cũng là giáo sư Lý Hóa). Thầy Nguyễn Văn Nén tiếp tục dạy môn Toán trong thời gian nầy và đôi khi cũng dạy thêm môn Sữ Địa cho lớp đệ thất. Kể từ niên khóa 1973 thầy Nguyễn Văn Nén được bổ nhiệm làm hiệu trưởng trường Trung Học Công Lập Hà Tiên  và giữ chức vụ đó cho đến ngày 05/05/1975 thì bàn giao trường lớp lại cho ban quản lý mới.
 
Thầy Nguyễn Văn Nén là một trong những vị thầy còn gắn bó rất lâu với trường Trung học Hà Tiên, sau tháng năm năm 1975 thầy nghỉ dạy học và ở nhà cho đến tháng ba năm 1995 thầy được định cư ở nước Mỹ. (Bắt đầu cuộc sống định cư bên nước Mỹ, thầy đổi tên là : NÊN NGUYỄN). Mặc dù hiện định cư ở đất Mỹ nhưng thầy Nguyễn Văn Nén vẫn dành thời gian dài gần 2 năm  lưu trú tại Việt Nam, ngay tại ngôi  nhà thân thương đầy kỹ niệm tại đất Hà Tiên. Trong tương lai thầy và gia đình cũng sẽ trở lại nước Mỹ.
thay_nguyenvannen_1Thầy cô chụp hình trước văn phòng trường, niên khóa 1962-1963, trước văn phòng trường Trung Học Công Lập Hà Tiên
thay_nguyenvannen_2Đầu niên khóa 1962-1963, tại cột cờ trong sân trường Trung Học Hà Tiên, học sinh lớp đệ nhị B chụp hình với quý thầy Nguyễn Văn nén và Nguyễn Lê Hùng
thay_nguyenvannen_3Trái sang phải hàng 1 gồm 6 Thầy: Thầy Nguyễn Ngọc Lung (Âm nhạc), Thầy Nguyễn Văn Hiệp (Lý Hóa), Thầy Nguyễn Văn Nén (Toán), Thầy Lại Xuân Quất (Hiệu Trưởng), Thầy Nguyễn Đức Sơn (Quốc văn), Thầy Trịnh Học Ký (Giám Thị)
Hàng 2 trên cao: Thầy Võ Thành Tài (Anh văn), Ông Nguyễn Văn Thân (Thư ký), Thầy Nguyễn Lê Hùng (Pháp văn), Thầy Nguyễn Trí Thuận (Pháp văn), Thầy Đinh Văn Giáp (Sử Địa), Thầy Hồ Quang Điệp (Anh văn) 
thay_nguyenvannen_4Lớp đệ nhị A niên khóa 1971-1972
Trái qua phải hàng 1: Thầy Nguyến Văn Chiếu Một (Sử Địa), Thầy Nguyễn Văn Nén (Toán), Thầy Nguyến Phúc Hậu (Pháp văn) và các nữ sinh.
Hàng trên cùng bên phải 4 Cô, phải qua trái: Cô Nguyễn Ngọc Oanh (Toán), Cô Trần Diệu Hiền (Giám Thị), Cô Dương Minh Hoa (Vạn vật, Quốc văn), Cô Lâm Ngọc Mai (Quốc văn).
cam_trai_hon_damCắm trại ở Hòn Đầm, Thầy Nguyễn Văn Nén bên phải (Cô Lâm Ngọc Mai, Cô Võ Kim Loan)
TranPhuongNhu_Nay (5)
Thầy Nguyễn Văn Nén trong giờ Toán lớp đệ nhị A niên khóa 1971-1972 (đứng bên phải)
TranPhuongNhu_Nay (4)
Thầy Nguyễn Văn Nén với lớp đệ nhị A niên khóa 1971-1972 (ngồi thừ hai từ trái qua phải)
Chú thích:
1/ Thầy Nguyễn Văn Nén hiện nay đổi tên là Nguyễn Nên
2/ Theo lời Thầy Nguyễn Văn Nén bổ túc bài viết: Thầy Nguyễn Lê Hùng ngày xưa dạy Pháp văn Trung Học Hà Tiên, trước ở trọ tại chùa Tam Bảo (Hà Tiên) và Thầy Hùng đã qua đời khoảng 2 năm nay.  Lúc sau nầy có Thầy Nguyễn Văn Hùng dạy môn Toán, quê ở Gò Công, cũng mất cách đây 1 năm. Thầy Nén kể lại một kỹ niềm với Thầy Nguyễn Văn Hùng: « Thầy có nhiêu kỷ niệm với thầy Hùng này  Khi thầy sau thời gian 4 năm đi học tập được về đến nhà lúc 6 giờ chiều tháng 12/1979, thì  tối vào khoảng 7 giờ, giáo sư Hùng đến thăm, thầy rất cám ơn thầy Hùng và thầy có khuyên thầy Hùng « Anh Hùng, tôi rất cám ơn anh đến thăm tôi! vì tôi đi học tập mới về, tôi e sợ ảnh hưởng bất tiện cho anh! Anh Hùng trả lời :’Anh đừng lo, tôi nghĩ tình bạn bè anh đối với tôi rất tốt và tôi đã hiểu anh nhiều! tình bằng hữu trên hết, công danh tôi không cần ! « .
thay-hung-2Thầy Nguyễn Văn Hùng (dạy Toán) các cô là con gái của Thầy Lâm Văn Núi và Nguyễn Văn Nén)
thay-hungChân dung Thầy Nguyễn Văn Hùng
Người viết (theo chi tiết do Thầy Nguyễn Văn Nén cung cấp) : Trần Văn Mãnh
Hình ảnh: Nguyễn Văn Nén, Nguyễn Bích Thủy, Trần Phương Nhu, Lâm Thị Lan, Nguyễn Hồng Ẩn.
Tái bút: Chú thích họ và tên quý anh chị học sinh trong hình chụp với hai thầy Nguyễn văn Nén và Nguyễn Lê Hùng
1: Thầy Nguyễn Văn Nén, 2: Thầy Nguyễn Lê Hùng, 3: Huỳnh Hữu Điền (chết), 4: Đặng Văn Thơm, 5: Phù Thọ Phương, 6: Phù Thọ An, 7: Huỳnh Văn Năm (con bà Lép bán chè đậu), 8: Phan Hoàng Minh, 9: Đỗ Bỗ Khén (chết), 10: Lâm Hữu Lễ (con ông Tám Trọng ) (chết), 11: Hồ Quang Phụng (em thầy Hồ Quang Điệp), 12: Hồ Chung Hiệp (chết); 13: Trình Thị Bạch Mai (con thầy Trình Kim Chung) (chết ở Sài Gòn), 14: Trần Diệu Hiền (chết), 15: Huỳnh Ngọc Yến, 16: Lý Thị Lắc, 17: Nguyễn Thị Túy Tâm (ở Mỹ), 18: Nguyễn Thị Nhung, 19: Lâm Tấn Lộc (con ông 9 nhà đèn), 20: Trương Ý, 21: Lô Sến (chết), 22: Giang Văn Thân.
 
1: Thầy Lê Văn Triệu (Toán), 2: Thầy Vũ Quang Vinh (Văn); Thầy Nguyễn Văn Nén (Toán), 4: Thầy Lê Văn Quang (Sử Địa), 5: Thầy Đỗ Huỳnh Có (Vạn Vật), 6: Thầy Võ Thành Tài (Anh Văn), 7: Thầy Hồ Quang Điệp (Anh Văn), 8: Ông Nguyễn Văn Thân (Thư Ký), 9: Thầy Võ Thành Tường (Pháp Văn), 10: Thầy Nguyễn Ngọc Lung (Âm Nhạc), 11: Cô Lý Ngọc Mai (Nữ Công), 12: Thầy Lê Trung Hoan (Hiệu Trưởng), 13: Thầy Nguyễn Lê Hùng (Pháp văn)
1: Thầy Nguyễn Ngọc Lung (Âm Nhạc), 2: Thầy Võ Thành Tài (Anh Văn), 3: Thầy Nguyễn Văn Hiệp (Lý Hóa), 4: Ông Nguyễn Văn Thân (Thư Ký), 5: Thầy Nguyễn Văn Nén (Toán), 6: Thầy Nguyễn Lê Hùng (Pháp Văn), 7: Thầy Nguyễn Trí Thuận (Pháp Văn), 8: Thầy Lại Xuân Quất (Hiệu Trưởng), 9: Thầy Đinh Văn Giáp (Sử Địa), 10: Thầy Nguyễn Đức Sơn (Quốc Văn), 11: Thầy Hồ Quang Điệp (Anh Văn), 12: Thầy Trịnh Học Ký (Giám Thị, Thể Dục)
Xin trân trọng cám ơn chị Dương Hồng Châu, chị Lý Thị Lắc, chị Nguyễn Thị Nhung, Huỳnh Kim Nguyệt đã phân tích bức hình và thông tin cho biết tất cả họ và tên cùng chi tiết quý anh chị hiện diện trong hình. (TVM)