Kể về một chuyến đi Hòn Nghệ của thầy cô trò trường Trung Học Hà Tiên năm 1969

Thầy cô và các bạn thân mến, từ rất lâu rồi mình muốn viết một bài nhắc lại chuyến đi chơi ở Hòn Nghệ vào ngày 20/06/1969 bằng tàu Hải Quân HQ 607 do thầy Hiệu Trưởng Nguyễn Văn Thành tổ chức, nhưng vì việc xảy ra đã quá lâu nên mình không còn nhớ rỏ các chi tiết… Sau đó mình có đăng tin thông báo trên trang fb để nhờ quý thầy cô và các bạn đóng góp thông tin vào, mặc dù có rất nhiều bạn học cùng trường Hà Tiên ngày xưa cho biết là cũng có tham dự vào chuyến đi chơi đó nhưng các bạn đã không còn nhớ chi tiết gì nữa cả, có một vài bạn cũng có kể lại một vài kỷ niệm nhỏ trong chuyến đi, riêng bản thân mình thì mình còn nhớ một vài chi tiết, mình sẽ lần lượt kể ra cho thầy cô và các bạn biết, cuối cùng thì mình cũng phải quyết định viết bài về chuyến đi nầy vì đó là một trong những hoạt động ngoài học đường lớn lao và quy mô của ngôi trường Trung Học Hà Tiên chúng ta vào thời đó, phải có một bài nhắc lại kỷ niệm nầy mới được, mình chắc chắn rằng khi quý thầy cô và các bạn đọc xong bài nầy, sẽ có dịp nhớ lại nhiều chi tiết hơn và như thế mong quý thầy cô và các bạn tham gia đóng góp chi tiết chuyến đi với mình để bổ túc thêm bài cho phong phú và đầy đủ hơn nhé.

Vào thời gian những năm của hai thập niên 60 và 70, có rất nhiều tàu chiến Hải Quân thường ghé bến vào Hà Tiên chúng ta, tàu thường đậu ngay tại cầu tàu Quan Thuế ở bến sông của khu Đài Kỷ Niệm (Hà Tiên). Lúc ban đầu thì có chiếc tàu Hải Quân mang số hiệu HQ 607 ghé rất thường xuyên vào bến Hà Tiên, mình còn nhớ rất rỏ. Lúc đó theo mình biết những vị sĩ quan chỉ huy chiếc tàu nầy là bạn quen biết với thầy Hiệu Trưởng Nguyễn Văn Thành (lúc đó thầy Thành cũng là giáo sư dạy môn Lý Hóa của trường Trung Học Hà Tiên), nên các ông nầy có đề nghị với thầy Thành mời thầy cô và học sinh của trường đi chơi ngoài Hòn Nghệ bằng tàu Hải Quân HQ 607.  May mắn thay thầy Nguyến Văn Thành cũng đồng ý và như vậy cả thầy cô trò trường Hà Tiên mình đều được đi chơi một chuyến trên chiếc tàu Hải Quân HQ 607 nầy.

Đó là vào ngày thứ sáu 20/06/1969, buổi sáng sớm cả thầy cô trò đều lần lượt đi xuống bến tàu Quan Thuế (Đài Kỷ Niệm Hà Tiên)  chỗ tàu HQ 607 đậu để lên tàu bắt đầu ra khơi. Hòn Nghệ là một đảo nhỏ (diện tích khoảng chừng 3,8 km²) thuộc vùng biển Hà Tiên, Hòn Nghệ gần khu vực du lịch Hòn Phụ Tử hơn là đối với Hà Tiên, Hòn Nghệ chỉ cách Hòn Chông khoảng 15 cây số. Mình không còn nhớ thời gian tàu chạy từ bến tàu Quan Thuế ra tới Hòn Nghệ là bao nhiêu phút nhưng khi mọi người bắt đầu ổn định trên tàu và tàu nổ máy lướt sóng rồi thì các anh Hải Quân đủ mọi cấp bắt đầu tiếp xúc với học sinh của trường, nhất là mấy anh lo tiếp các cô nữ sinh rất hăng hái…Mình còn nhớ rỏ là khi đó các bạn gái như Nguyễn Nguyệt Hồng, Mai Thị Ngọc Minh, … được mời vào ngồi trên các cổ súng đại bác phía trước mũi tàu và các anh thủy thủ cho quay các cổ súng nầy qua lại, lên xuống…Ngược lại mình không còn nhớ trong lượt đi như vậy nhóm bạn nam của mình hoạt động gì trên tàu, Khi tàu chạy gần đến Hòn Nghệ thì dĩ nhiên là tàu không thể cập ngay vào đất liền mà đậu ngoài khơi và có tàu nhỏ của người dân trên hòn ra rước mọi người vào hòn. Cũng nhắc lại là hầu hết tất cả quý thầy cô và hầu hết các học sinh của toàn thể các lớp của trường Trung Học Hà Tiên lúc đó đều có tham dự vào chuyến đi chơi nầy, trong nhóm bạn nam của mình thì có: Nguyễn Ngọc Thanh, Nguyễn Văn Tài, …v…v.., nhóm bạn nam của anh Trần Văn Dõng học trên mình một lớp thì có các bạn Lý Cảnh Tiên, Quách Ngọc Sơn, Lâm Hữu Quyền, Nguyễn Văn Tỹ, Khưu Thiên Phước,..v..v.., các đàn chị lớp trên nữa thì có chị Huỳnh Thị Kim, Nguyễn Thị Hoa, Nguyễn Thị Thu,…Còn các lớp sau mình thì cũng có các em Nguyễn Thị Điệp, Trần Thị Như Liên, Thái Thanh Niên,…v..v…
Hình như trong chuyến đi thì thời tiết có vẻ tốt, biển yên, mọi người lo vui chơi trên tàu nên không ai bị nôn mửa gì cả, mình còn nhớ có lúc mình thấy và chỉ cho các bạn xem, trên mặt bằng của tàu cũng có một đống tôm khô do các anh Hải Quân để ở đó để phơi khô…

Khi thầy cô, học trò và các vị trên tàu Hải Quân vào bờ bằng thuyền nhỏ của dân chở vào rồi thì các anh Hải Quân cho tập họp học sinh lại, sinh hoạt cách đi đứng trên hòn và nhóm mình thì theo một anh Hạ Sĩ Quan Hải Quân, mình còn nhớ tên anh là Phước (Trung Sĩ) , cả nhóm leo lên căn nhà sàn của dân gần đó và bắt đầu ăn tiết canh (mình còn hình dung rỏ trong đầu óc từng dỉa tiết canh màu đó, có điểm các cộng rau xanh…và có thêm vài đậu phọng đâm nát ra nữa…). Lúc đó mình vốn rất kén ăn nên không dám ăn tiết canh, chỉ ăn cháo thịt thôi, ngoài ra còn có rất nhiều món hải sản do người dân khoản đải…Dĩ nhiên là trong bữa tiệc ăn nầy cũng có rượu đế để mấy anh lai rai…

Một trong những kỷ niệm lúc nầy mình còn nhớ là sau khi ăn uống một lúc thì có tiếng ồn ào phía bờ biển, mọi người nhìn ra thì thấy một nhóm anh Hải Quân lo dìu bạn Quách Ngọc Sơn ra thuyền nhỏ để đưa Sơn trở lại lên tàu, vì lúc đó anh Sơn đã « quắc » rồi, nghe tiếng anh hơi cụ nự không muốn lên tàu nhưng cuối cùng thì cũng đưa được anh Sơn lên tàu HQ 607 để nghỉ mệt cho tan rượu.

Một kỷ niệm khác rất thú vị là sau khi ăn uống xong, nhóm mình cùng với anh Trung Sĩ Phước ngồi nói chuyện trước mái hiên nhà của dân, khi thấy chiếc nón kết màu xám có gắn « lon » của anh Phước để bên cạnh, mình vội lấy đội vào và tay thì cầm một cọng dừa dài như là cầm gươm và quỳ xuống giống như các sĩ quan làm lễ khi ra trường, thấy vậy anh Phước liền nói khoan khoan và anh cởi chiếc áo có gắn « lon » trên hai bên vai ra và kêu mình đổi áo với anh, mình liền cởi áo sơ mi trắng của mình ra và mặc chiếc áo màu xám có cầu vai của anh Phước đồng thời cũng còn đội luôn chiếc nón kết Hải Quân của anh, từ đó cho đến lúc lên tàu trở về mình vẫn còn mặc áo và đội kết như vậy…

Theo em Nguyễn Thị Điệp kể lại thì trong lúc mọi người hầu như « say » hết rồi thì mạnh ai nấy tìm một chỗ yên tỉnh để ngủ một giấc cho qua cơn say. Bạn Nguyễn Ngọc Thanh tìm được một chiếc võng dưới một gốc cây gần đó, và sau đó Thanh ngủ mê nhưng trên tay vẫn còn cầm điếu thuốc lá đang cháy…Vì thấy điếu thuốc lá đang cháy dần gần tới ngón tay của bạn Nguyễn Ngọc Thanh nên hai em gái Nguyễn Thị Điệp và Trần Thị Như Liên cố kêu anh để cho hay, nhưng kêu hoài mà Thanh ngủ mê quá không thức, nên cuối cùng Điệp và Như Liên nhặt một khúc cây gần đó và khìu cho điếu thuốc lọt khỏi ngón tay của bạn Thanh…, Điệp và Như Liên cười quá mà anh Thanh vẫn không hay biết gì cả…

Đến chiều thì tập họp điểm danh và chuẩn bị lên tàu lớn HQ 607 để ra về. Chuyến về nầy mới thật là gay go vì biển hình như có sóng to nhỏ,…Lúc trong chuyến về nầy thì mọi người có vẻ mệt và đã mất hết sự phấn khởi háo hức lúc ra đi…Mình còn nhớ là các bạn học sinh nam nữ ai nấy đều bị nôn mửa hết, thức ăn đều bị trả lại hết trên sàn tàu của mấy anh Hải Quân, mình còn thấy rỏ, các thức ăn, đều bị tháo ra hết và mọi người đều mửa ra ngay tại trên sàn tàu…mình cũng bị chóng mặt và rất khó chịu, không còn nhớ là mình có bị mửa không …Nghĩ lại thật tội nghiệp các anh Hải Quân, khi xong xuôi chuyến nầy, các anh phải dội nước rửa sàn tàu cho sạch vì chỗ nào trên sàn tàu cũng bị ướt do các chất liệu nhớt nháo…Tuy nhiên cũng có một kỷ niệm vui nữa mà mình còn nhớ trong chuyến về nầy, đó là lúc tàu vừa chạy được một lúc, tinh thần còn sáng khoái chưa bị chóng mặt, mình ra bên hông tàu nhìn sóng biển, lúc đó có chị Nguyễn Thị Thu đứng gần đó cũng ngắm sóng biển, (chị Thu là chị của bạn Nguyễn Quốc Tân, Nguyễn Thị Thủy, em của chị Nguyệt, chị Thu ngày xưa nỗi tiếng là học rất giỏi, con của Ông Ngữ nhà ở đường ra Mũi Nai, phía giữa hai con đường Lam Sơn và Chi Lăng), chị Thu nhìn thấy mình mặc áo Hạ Sĩ Quan có gắn lon hai bên vai và lại đội nón kết nên chị cười nói là mặc áo đẹp và giống như thật vậy…Sau đó mình tìm anh Trung Sĩ Phước để trao đổi áo lại, khi anh Phước đưa chiếc áo sơ mi trắng lại cho mình, anh cũng có nói sao đi chơi ngoài hòn mà mặc áo trắng dễ bị dơ lắm….

Theo lời em Thái Thanh Niên (Thái Thanh Liên) kể lại thì Thanh Niên cũng có tham dự chuyến đi chơi nầy nhưng khi xuống tàu về bị say sóng, ói mửa quá nên vào giường sắt cá nhân của mấy anh Hải Quân nằm nghỉ nên không còn nhớ gì nữa cả…Còn khi lên Hòn Nghệ chơi thì thấy nước biển trong và có nhiều con đỉa quá nên rất sợ muốn khóc luôn, bây giờ nhớ lại còn sợ…!!

Theo lời em Hà Quốc Hòa (em Hòa là con của chú Bảy Kế làm việc ở Chi Thông Tin Hà Tiên ngày xưa, nhớ hồi xưa mỗi lần chú Bảy Kế chạy chiếc xe lam ba bánh ngang nhà mà trên mui có gắn theo hai cây căng vải trắng thì rất mừng vì biết là tối hôm đó có chiếu bóng ngoài trời…), em Hòa kể lại là cũng có tham dự vào chuyến đi chơi Hòn Nghệ nầy, Hòa kể là khi tàu rước gần tới đảo thì mấy người bạn biết lội nhảy xuống biển để lội vào bờ, em Nguyễn Thị Kim Liễu cũng nhảy theo nhưng lại không biết lội nên nhờ có các anh vớt lên tàu lại,…tuy nhiên Hòa nói là không biết có nhớ đúng không vì lâu quá rồi nhớ không rỏ…

Khi tàu Hải Quân HQ 607 cặp bến Quan Thuế trước Đài Kỷ Niệm Hà Tiên thì mọi người lần lượt lên bờ đi bộ lai rai về nhà, mình cũng còn nhớ ra lúc đó, trời Hà Tiên lúc đó cũng còn nắng chiều màu vàng hơi nhợt nhạt, đi chơi thì rất vui nhưng khi ai về nhà nấy rồi thì nghĩ lại thấy rất buồn…

Viết thêm về số phận của chiếc tàu HQ 607

Tiền thân của chiếc tàu HQ 607 là chiếc tàu USN PGM 61 (USN: United States Navy; PGM: Patrol Gunboat Motor), được chế ra do hảng J. M. Martinac Shipbuilding Corp, tại thành phố Tacoma thuộc tiểu bang Washington. Sau đó được Hải Quân Hoa Kỳ giao lại cho Hải Quân Việt Nam (trước 1975) ngày 09/04/1963 và được mang tên mới là Tuần Duyên Hạm HQ 607 Nam Du (lấy tên của hòn đảo Nam Du trong khu vịnh Hà Tiên, tên xưa là Poulo Dama). Đây là một trong 20 chiếc Tuần Duyên Hạm được đánh số từ HQ 600 đến HQ 619. Chiếc tàu HQ 607 là chiếc tàu Hải Quân thường xuyên cập bến cầu tàu Quan Thuế (Đài Kỷ Niệm Hà Tiên) trong những năm 60-70. Có một năm ngay mùa Giáng Sinh, người ta có tổ chức quay thịt bò ngay tại bến tàu Quan Thuế (Đài Kỷ Niệm Hà Tiên) và tổ chức ăn tiệc rất lớn trên chiếc tàu HQ 607 nầy. Theo mình sưu tầm thì có các vị sĩ quan từng phục vụ trên chiếc tài HQ 607 nầy: Đệ Nhất Bảo Bình Lê Văn Quí, Thiếu Úy Nguyễn Hồng Quang, Thiếu Tá Nguyễn Phú Bá, năm 1974 Hạm Phó tàu HQ 607 là Nguyễn Lê Đại. Theo ý kiến của anh Vương Bình Thành (anh của bạn Vương Bình Phước và Vương Đình Lộc ở Hà Tiên ngày xưa) thì vào năm 1974 hạm trưởng chiếc HQ 607 là HQ Đại Úy Trần Vỉnh Trung (khoá 15 Nha Trang) và hạm phó là HQ Trung Úy Nguyển Lê Đại (khoá 6 / 69 Thủ Đức,  khoá 1 ĐB Nha Trang).

Đến những ngày trước và sau ngày 30/04/1975, chiếc tàu HQ 607 theo một số tàu Hải Quân khác ra khơi và chạy qua Philippine, vì Philippine không thừa nhận nước Việt Nam Cộng Hòa bắt đầu từ sau 30/04/1975 nên Hải Quân VNCH phải làm lễ bàn giao tất cả tàu chiến ngoài khơi Philippine cho Hải Quân Hoa Kỳ, đó là vào ngày 07/05/1975, sau đó các chiếc tàu nầy (trong đó có chiếc HQ 607) mới được cập vào bến Subic Bay thuộc Philippine. Về sau Hải Quân Hoa Kỳ giao tàu cho Hải Quân Philippine quản lý, một số tàu còn hoạt động được, một số tàu bị hư hại thì được tháo gở lấy đồ phụ tùng. Tóm lại cuộc đời Việt Nam của chiếc tàu HQ 607 là  từ 04/1963 đến 05/1975. Riêng thầy cô và học sinh của trường Trung Học Hà Tiên cũng có dịp được du hành ngoài biển khơi trên chiếc tàu HQ 607 nầy, và một điều may mắn nữa là anh Trần Văn Dõng vẫn còn giữ lại một tấm hình chụp ngay trong chuyến đi nầy, ngay trước mũi tàu HQ 607. Khi viết những dòng cuối bài nầy, mình cũng rất ngậm ngùi cho số phận của con tàu quen thuộc đối với người dân Hà Tiên nầy.

Trần Văn Mãnh, Paris 28/09/2019

Bức hình duy nhất chụp trong chuyến đi Hòn Nghệ bằng tàu Hải Quân HQ 607 của thầy cô trò trường Trung Học Hà Tiên ngày 20/06/1969. Từ trái sang phải: Khưu Thiên Phước, Trần Văn Dõng, Nguyễn Văn Tỹ và anh Lâm Bình Chư. (Hình: Trần Văn Dõng)

Hình ảnh thật sự của chiếc tàu HQ 607 Nam Du mà thầy cô trò trường Trung Học Hà Tiên đã có dịp đi trên chiếc tàu nầy vào ngày 20/06/1969. Hình: nguồn Mike Green

Hình ảnh thật sự của chiếc tàu HQ 607 Nam Du mà thầy cô trò trường Trung Học Hà Tiên đã có dịp đi trên chiếc tàu nầy vào ngày 20/06/1969. Hình: nguồn Phùng Học Thông

Ảnh chiếc tàu USN PGM 61, (tiền thân của chiếc HQ 607 Nam Du), đây là chiếc tàu của Hải Quân Hoa Kỳ được đóng vào tháng 01/1963 trước khi giao cho Hải Quân Việt Nam để trở thành chiếc tàu HQ 607 Nam Du.

Ảnh chiếc tàu USN PGM 61, (tiền thân của chiếc HQ 607 Nam Du), đây là chiếc tàu của Hải Quân Hoa Kỳ được đóng vào tháng 01/1963 trước khi giao cho Hải Quân Việt Nam để trở thành chiếc tàu HQ 607 Nam Du.

Vị trí sơ đồ của Hòn Nghệ so với thành phố Hà Tiên (từ Hòn Nghệ đến khu Hòn Phụ Tử khoảng cách là 15 km)

Hình thể và diện tích của Hòn Nghệ

Tái bút 1: Anh Vương Bình Thành (bậc đàn anh, người Hà Tiên và là anh của Vương Bình Phước và Vương Đình Lộc) có cho biết thêm quá trình tàu chiến Hải Quân ghé bến Hà Tiên như sau:

Chiếc chiến hạm đầu tiên vào Hà Tiên (khoảng năm 1960 – 61) là chiếc Giang Pháo Hạm Lôi Công HQ 330 do Hải Quân Trung Úy Phạm Gia Luật làm hạm trưởng (sau này là Đại Tá tư lệnh HQ vùng 4 Duyên Hải), vì lúc đó là chiến hạm đầu tiên vào Hà Tiên nên dân chúng Hà Tiên đổ xô ra cầu tàu Quan Thuế  xem rất đông và mấy ông SQHQ lúc đó lên bờ dạo phố và tán tỉnh mấy người đẹp Hà Tiên quá xá……

Chiếc tàu Hải Quân đầu tiên cập bến Quan Thuế (Đài Kỷ Niệm, Hà Tiên) là chiếc Giang Pháo Hạm Lôi Công HQ 330, tên cũ là USS LSIL 699. Hạ thủy ngày 21 tháng 6 năm 1944. (USS: United States Ship; LSIL: Landing Ship Infantry Large)

Tái bút 2: Bạn Trương Thanh Hùng (hoc sinh trường Trung Học Hà Tiên ngày xưa, bạn cùng lớp với Lâm Thị Lan, Hồ Thị Kim Hoàn,…) sau khi đọc bài có góp ý bổ túc như sau:  » Chuyến đi đó tôi có đi. Những kỷ niệm cũng như anh Mãnh đã nói. Riêng tôi ỷ mình biết lội nên nhảy xuống biển lội vào bờ, tưởng gần mà lội muốn hụt hơi. Nhóm của tôi đến một miệng hang chun vào. Mọi người cũng khá ngại vì nghe nói gần đó có cá mập. Nhóm của tôi được các anh lính Hải Quân cho ăn tôm nhúng vào nước dừa tươi quá ngon. Trên chuyến về anh chị em ói la liệt. Một số chị em vào cả phòng riêng của thuyền trưởng ói. Suốt ngày tắm biển, tối về làm biếng không tắm lại mà đi ngủ nực kinh khủng. Còn vài chuyện riêng không dám nói ở đây… »

Tái bút 3: Bạn Nguyễn Thị Điệp (học sinh trường Trung Học Hà Tiên ngày xưa, bạn cùng lớp với Lê Phước Dương, Trang Việt Thánh, Trần Tuấn Kiệt, Trần Thị Như Liên,…) sau khi đọc bài có nhắc thêm chi tiết nầy: Thiếu Tá Nguyễn Phú Bá người từng làm hạm trưởng chiếc tàu HQ 607, cũng là người con rể của đất Hà Tiên, Thiếu Tá Bá chính là phu quân của dì Tuyết Nga, dì Nga chính là dì của các bạn học của mình: Trần Anh Kiệt, Trần Tấn Công, Trần Thị Như Liên, Trần Thị Yến Vân…dì Nga là em của dì Cần (má của Kiệt) và dì Mẫn (má của Công). Nhà dì Tuyết Nga ngày xưa là tiệm may y phục phụ nữ ở góc đường Phương Thành và Chi Lăng. Thiếu Tá Bá cùng gia đình định cư ở nước Úc và đã mất ngày 24-04-2019 vừa qua.

Thiếu tá Nguyễn Phú Bá, hạm trưởng chiếc tàu HQ 607, có đeo huy hiệu hạm trưởng bên ngực phải. (Hình: anh Châu Lợi, HQ)

Thiếu Tá Nguyễn Phú Bá, từng làm hạm trưởng chiếc tàu HQ 607. (Hình: NTĐ)

 

 

Lầu Ba đồi Ngũ Hổ qua các giai đoạn thời gian (Hà Tiên)

Lầu Ba đồi Ngũ Hổ qua các giai đoạn thời gian (Hà Tiên)

Ở Hà Tiên chúng ta ai cũng biết Lầu Ba (còn được gọi là Lầu Ông Chánh). Lầu Ba được xây cất trên một ngọn đồi có tên là « Đồi Ngũ Hổ ». Tất cả các học sinh học trường Trung Học Công Lập Hà Tiên đều biết Lầu Ba vì trường chúng ta nằm dưới chân đồi, tính từ trường đến đồi Ngũ Hổ thì qua một sân trường, một cái ao xà lách và một dảy phòng gọi là Phòng Thí Nghiệm, ngày xưa là phòng thí nghiệm của Trường Trung Học và có trang bị rất nhiều dụng cụ để thực tập Vật Lý và Hóa Học, sau đó dảy phòng thí nghiệm được dùng làm phòng học phụ thêm khi có chia lớp học sinh ngữ. Rất ít người được lên trên Lầu Ba vì từ ngay ngày xưa đã là căn cứ đóng quân của Địa Phương Quân Hà Tiên, sau đó là căn cứ Ban Chỉ Huy quân sự của chính quyền thị xả Hà Tiên. Có một lần mình được dịp lên Lầu Ba, lúc đó mình còn là một học sinh, vì có chơi văn nghệ đàn ca, nên có Đại Úy Thơ lúc đó chỉ huy quân đóng trên Lầu Ba, Đại Úy Thơ mời mình cùng một vài học sinh trong ban văn nghệ (trong đó có Nguyễn Văn Tài và Nguyễn Ngọc Thanh) xách đàn lên Lầu Ba (đi từ ngả trường Trung Học, qua phòng thí nghiệm có một con đường nhỏ dẫn lên Lầu Ba). Lúc đó có một vài cố vấn Mỹ, vì Đại Úy Thơ muốn giới thiệu nhóm văn nghệ trường với các lính Mỹ nầy để cùng nhau đàn, hát một chút cho vui. Lúc đó mình còn nhớ có một người lính Mỹ da đen, có ca một bài và cùng lúc đệm đàn rất lướt mướt….

Bạn Trương Thanh Hùng (bút hiệu Giá Khê) có viết một bài về sự tích năm con cọp trên Đồi Ngũ Hổ, bài nầy có đăng trên Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 432 ngày 22/12/2016 (các bạn có thể tìm xem trên mạng). Sau đây xin đăng lại bài viết đó để chúng ta biết được một sự tích dân gian hay của Hà Tiên. (Trần Văn Mãnh viết lời nhập)

Sự tích Đồi Ngũ Hổ (tác giả: Giá Khê)

Về Hà Tiên, chúng ta sẽ nghe nói đến đồi Ngũ Hổ, hiện nay Ban chỉ huy Quân sự thị xã Hà Tiên đóng trên đồi, bên cạnh doanh trại có một ngôi miếu và tượng của 5 con hổ (4 con bằng gốm, một con bằng xi măng). Vào thời Pháp thuộc, viên chánh chủ tỉnh cất công thự ở trên đồi này nên có câu ca dao:

Lầu nào cao bằng lầu ông Chánh
Bánh nào trắng bằng bánh bò bông
Thương em từ thuở má bồng
Bây giờ em lớn em lấy chồng bỏ anh.

Truyền thuyết kể lại rằng:

Ngày xưa, Hà Tiên còn khá hoang sơ, nhưng cửa biển Hà Tiên là nơi tránh sóng gió rất tốt nên thuyền buôn từ Trung Hoa và các nước Đông Nam Á qua lại thường ghé vào neo đậu tránh gió, đồng thời để lấy thêm nước ngọt.

Vào mùa khô, khi nước biển lấn vào Đông Hồ, nước ngọt từ sông Giang Thành không thể chảy xuống át nước mặn được, người dân địa phương phải dùng nước ao, nước giếng đào. Gần bên Đông Hồ có một ngọn đồi nhỏ và một ao nước ngọt cung cấp nước cho người dân tại chỗ khi đã hết mùa mưa. Từ đó có những người chuyên làm nghề gánh nước mướn đổi cho các ghe thuyền qua lại và dân mua bán.

Hôm nọ có một ông lão gánh nước mướn quảy đôi thùng với cây đòn gánh bằng gỗ mun đen bóng đến bên đồi lấy nước. Đang mùa khô nên thú rừng cũng phải tìm nước uống (lúc ấy rừng còn đến khu vực này) và chúng cũng hay đến đây uống nước. Khi ông lão đến gần ao nước thì có 4 con cọp vừa đến uống nước. Tấn thối lưỡng nan, ông lão không thể bỏ về mà không có nước cho người cần dùng; cũng không thể nhường cho lũ cọp nguồn nước quí giá này, ông quyết định đi tới ao nước trong tư thế sẵn sàng chiến đấu nếu lũ cọp định làm hại ông.

Bốn con cọp thấy có người tranh giành nguồn nước, chúng gầm gừ dọa nạt. Thấy ông lão cứ đến, chúng bèn dàn trận đánh ông.

Ông lão để cặp thùng xuống, thủ cây đòn gánh trên tay, con cọp đầu tiên vừa nhào đến, ông liền ra đòn rất mạnh và rất hiểm đánh hất con cọp văng ra. Ông cũng định dọa cho chúng lui thôi, nhưng bầy cọp hung hãn quyết ăn thua đủ với ông, chúng cùng nhào vô đánh với ông. Biết không thể nhịn được, ông dùng những thế võ cực hiểm đánh trả làm cho chúng bị thương rất nặng nhưng chúng cũng không chịu rút lui, sau gần một buổi chiến đấu, buộc lòng ông phải hạ dần từng con cho đến khi chúng kiệt sức và chết hết.

Ông lão chống cây đòn gánh nhìn xác 4 con cọp rồi ông cũng trút hơi thở sau cùng vì quá kiệt sức.

Những người cần nước chờ ông lâu quá nên kéo nhau đến đồi thúc hối. Khi đến nơi, họ mới phát hiện ông lão đã chết giữa 4 con cọp, dáng dấp rất uy nghi.

Người ta cất một ngôi miếu nhỏ thờ ông và 4 con cọp, cũng từ đó ngọn đồi nhỏ này mang tên là đồi Ngũ Hổ.

Truyền thuyết về đồi Ngũ Hổ gắn liền với thời mở đất Hà Tiên của người xưa, nói lên sự gian khổ, lòng dũng cảm đấu tranh với thiên nhiên giành sự sống. Về Hà Tiên, lên đồi Ngũ Hổ thắp nén nhang tưởng nhớ người xưa cũng là một việc làm thú vị.

Hiện nay, vì cơ quan quân sự đóng trên đồi nên Ban chỉ huy có làm một con đường phía sau cho dân lên chiêm bái. (Giá Khê, theo bài đăng ngày 22/12/2016 Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 432)

Hình chụp với nhóm bạn làm bích báo (báo treo tường) vào lúc học lớp đệ ngũ (lớp 8 bây giờ)…Trung Học Hà Tiên những năm 60′. Trên hình có di bút của người bạn rất thân: Nguyễn Ngọc Thanh (nay đã qua đời,..). Từ trái sang phải: Trần Văn Danh, Nguyễn Anh Tài, ngồi trên ở giữa: Lý Cui, ngồi dưới ở giữa: Trần Văn Mãnh, Trần Văn Yến và Trương Thái Minh, những dòng chử lưu bút trong hình là do Nguyễn Ngọc Thanh viết (Thanh đang chụp hình nên không có mặt trong hình nầy,..Hà Tiên…60′. Phía sau cột cờ ta thấy phòng thí nghiệm (bên phải) và xa nữa là Lầu Ba.

Hình lớp Trần Hoàng Trang (nhà đường Lam Sơn) chụp trước cột cờ của trường, phía sau là dảy phòng thí nghiệm, xa hơn là Lầu Ba (gọi là Lầu Ông Chánh trên đồi Ngũ Hổ). Hàng dưới, từ trái sang: Châu, Tươi, Liễu, Quý Nương, Viễn, Chi. Hàng trên: Trang, Hoàng, Thanh, Lý. (1960-1970)

Nguyễn Thị Điệp, Phạm Thị Kim Loan, Thầy Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Thị Như Liên (Phía sau ta thấy phòng thí nghiệm bên phải và xa nữa là Lầu Ba.)

Dương Thị Phương Hà tại sân Trường Trung Học Hà Tiên (1968-1969 lớp Đệ Lục). Sau hình ta thấy rỏ ao nước, dảy phòng thí nghiệm và Lầu BaDương Thị Phương Hà tại sân Trường Trung Học Hà Tiên (1968-1969 lớp Đệ Lục). Sau hình ta thấy rỏ ao nước, dảy phòng thí nghiệm và Lầu Ba

Đồi Ngũ Hổ với Lầu Ba ở giữa hình, bên trái Lầu Ba là dảy Phòng Thí Nghiệm, phía dưới Lầu Ba là dảy nhà thiếc: căn cứ Duyên Đoàn 44 Hãi Quân thời 1970, bên phải dảy nhà thiếc là sân vận động cũ của Hà Tiên. Phía dưới hình là một phần của Đông Hồ. Hình do sĩ quan người Mỹ Rich Krebs chụp khoảng 1966-1970.

Lầu Ba trên đồi Ngũ Hổ, phía xa là núi Đề Liêm, phía dưới là Đông Hồ. Hình do sĩ quan người Mỹ Rich Krebs chụp khoảng 1966-1970.

Học sinh của một lớp học Trung Học Hà Tiên chụp hình tại sân trường, phía sau ta thấy rỏ Lầu Ba. Hình: Minh Đức Dương, 1975

Trần Quyết Tới (con của Chú Tư Thiên tiệm hớt tóc Tư Thiên Hà Tiên), hình chụp năm 1981 trên Đồi Ngũ Hổ, phía sau Lầu Ba, sau lưng là cây cổ thụ Bao Báp (BaoBab Africain)

Quang cảnh Lầu Ba trên Đồi Ngũ Hổ chụp từ phía núi Tô Châu. Photo: Trương Minh Quang Nguyên 2012

Đồi Ngũ Hổ hiện nay (2017) Khoảng đất phía sau Lầu Ba trên đồi Ngũ Hổ (Hà Tiên) , du khách được tự do đến viếng đền thờ Ngũ Hổ và ngắm cây cổ thụ Bao Báp (Baobab Africain)

Đồi Ngũ Hổ hiện nay (2017) Khoảng đất phía sau Lầu Ba trên đồi Ngũ Hổ (Hà Tiên), du khách được tự do đến viếng đền thờ Ngũ Hổ và ngắm cây cổ thụ Bao Báp (Baobab Africain)

Đền thờ Ngũ Hổ trên Đồi Ngũ Hổ phía sau Lầu Ba hiện nay. (Hà Tiên 2017)

Đền thờ Ngũ Hổ trên Đồi Ngũ Hổ phía sau Lầu Ba hiện nay. (Hà Tiên 2017)

Bàn thờ bên trong đền thờ Ngũ Hổ phía sau Lầu Ba trên đồi Ngũ Hổ hiện nay (Hà Tiên 2017)

Chi tiết chữ viết trên bia thờ trên bàn thờ đền Ngũ Hổ (phía sau Lầu Ba) trên đồi Ngũ Hổ (Hà Tiên 2017)

Lầu Ba hiện nay (ngôi nhà bên phải cột antenne và dưới Thạch Động). Hà Tiên. 2018

 

Chú thích hình:

Hình ảnh: Trương Thanh Hùng, thầy Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Văn Mãnh, Dương Thị Phương Hà, Trần Hoàng Trang, Trần Quyết Tới, Rich Krebs, Lâm Lan, Minh Đức Dương

Trân trọng cám ơn quý tác giả những hình ảnh minh họa cho bài viết. (TVM)

Giới thiệu Trần Anh Kiệt

Trần Anh Kiệt là bạn thân chung của hai anh em mình. Kiệt học chung lớp với anh Trần Văn Dõng, tức là học trên mình một lớp (tức niên khóa 1963-1964 Kiệt vào học lớp Đệ Thất Trường Trung Học Công Lập Hà Tiên). Các bạn học chung một lớp với Kiệt: La Văn Cao, Bùi Văn Tư, Phan Văn Hữu, Nguyễn Đình Nguyên, Lê Công Hưởng, Tiền Hữu Minh, Trương Trung Cang, Lê Mai Hương, …

Nhà Kiệt ở góc đường Phương Thành – Chi Lăng. Nhà Kiệt vốn là tiệm may y phục phụ nữ vì đó là nghề truyền thống của gia đình. Ông ngoại của Kiệt mọi người kêu là Ông Thợ Ân, là một người thợ may lành nghề, gia đình di cư từ Bắc vào Nam. Ông Thợ Ân có ba người con gái, mình kêu là Dì Cần và Dì Mẫn và Dì Nga, mấy Dì cũng đều là thợ may. Dì Cần là má của Kiệt, Kiệt còn có nhiều anh em, có một em gái tên là Trần Thị Như Liên, cũng là học sinh của Trường Trung Học Hà Tiên, Như Liên học chung với nhóm bạn Hà Quốc Hưng, Lê Phước Dương, Trang Việt Thánh, Hoàng Thu Bình..v..v..và  là bạn thân với Nguyễn Thị Điệp nhà ở trước mặt nhà Như Liên. (Như Liên định cư ở Úc Châu nhưng đã qua đời vì bệnh từ lâu). Dì Mẫn có con trai là Trần Tấn Công, học chung lớp với mình, có con gái là Trần Thị Yến Vân, ngày xưa Như Liên và Yến Vân là một cặp vừa là chị em bạn dì, vừa là bạn học cùng lớp và cũng là hai nữ ca sĩ thường xuyên tham gia vào ban nhạc « Tiếng Hát Quê Hương » và những hoạt động văn nghệ địa phương (Yến Vân đã bị mất tích trong một chuyến vượt biển từ rất lâu năm rồi). Ngoài ra Dì Mẫn còn có một con trai nữa tên là Bình, hiện cũng đã định cư ở nước Mỹ.

 Dì Nga nổi tiếng rất đẹp và sau đó Dì lập gia đình với một sĩ quan cao cấp trong đơn vị Hãi Quân.

Trở lại chuyện về bạn Trần Anh Kiệt, bạn Kiệt là một trong những học sinh ngoan giỏi của lớp. Bạn thường xuyên lui tới nhà của mình để trao đổi bài làm với anh Dõng, hai người đều chọn ban Pháp Văn, nói tóm lại gia đình Kiệt và gia đình mình cũng khá thân trong quan hệ và hai người mẹ đều quen biết, thân mật với nhau. Mình còn nhớ một câu chuyện như sau:

Số là ngày xưa còn đi học mình rất ít khi hay có thể nói là chưa bao giờ được mẹ và bà ngoại cho phép đi chơi đêm và ngủ ở nhà người khác, nhưng lúc đó không biết vì lý do gì, có lẻ đang lúc họp bạn học cùng trường tại một căn nhà, đang hứng thú nên các bạn trong nhóm khởi xướng đề nghị là Dõng, Mãnh, Kiệt hảy ngủ lại tại nhà nầy để tiếp tục cuộc vui,…Các bạn biết đó là căn nhà nào không? Đó là căn nhà số 16 đường Nhật Tảo Hà Tiên, căn nhà của quý Thầy đang ở trọ (Thầy Nguyễn Hồng Ẩn, Nguyễn Văn Thành, Nguyễn Phúc Hậu,…..). Nhóm bạn gồm có rất nhiều bạn, mình không nhớ rỏ hình như là có Phan Văn Hữu, Bùi Văn Tư, Tòng (quên họ), La Văn Cao,…Mục đích rủ ở lại ngủ nhà quý Thầy là để tiếp tục cuộc vui, mình cũng quên không rỏ diển tiến như thế nào, có lẻ là để nhậu lai rai với các món ăn biến,…và cùng vui với quý Thầy. Như vậy phải tính sao để được ngủ lại, tức là bỏ nhà đi chơi đêm. Mưu kế bàn xong xuôi, mình và anh Hai Dõng liền đến nhà Kiệt thưa với Dì Cần má của Kiệt là xin phép cho Kiệt ngủ lại nhà mình ở đường Bạch Đằng để cùng làm bài vở học chung nhau cho có kết quả tốt !!! Còn Kiệt thì đến nhà mình báo cho má của mình (Dì Xuân Lan) là Dõng Mãnh xin ngủ lại nhà Kiệt để họp tác làm bài tập cho lớp,…cả hai Bà Mẹ nghe nói như vậy thì còn gì hay bằng và cũng là hai nhà « gia giáo » cả không phải chổ đi chơi sai trái nên vui vẻ đồng ý ngay. Thế là Kiệt và hai anh em mình như là chim sổ lồng, cùng cả bọn kéo xuống nhà Thầy đường Nhật Tảo hưởng trọn vẹn một đêm « tự do »……

Có điều là sáng hôm sau ai về nhà nấy tưởng đâu êm xuôi cả, ai ngờ hai người mẹ đi chợ gặp nhau cùng nói chuyện trời trăng mây nước và cả chuyện « à mấy đứa nó ngủ nhà chị có làm phiền gì không? « ….Rốt cuộc chuyện bị bể cả, hai người mẹ biết được sự thật,…là bị mấy đứa con ngoan nó qua mặt mình….Nghĩ lại thấy cũng sai trái thật, dám nói gạt bậc cha mẹ để đi chơi…., nhưng quả thật lúc đó chỉ có cách đó mới được phép đi ngủ đêm ở nhà khác….Cuối cùng hai người mẹ cũng thông cảm cho tuổi trẻ và tha thứ cho cái tội nói dối….

Còn một chuyện vui nữa mình đã kể trong bài giới thiệu Nguyễn Thị Điệp, xin nhắc lại ở đây cho đủ: 

Mình còn nhớ một chuyện vui lúc cả nhóm gồm La Văn Cao, Trần Văn Dõng, Trần Văn Mãnh đến chơi nhà của bạn Trần Anh Kiệt (anh trai của Như Liên), thời đó Hà Tiên vừa mới nhập loại xe gắn máy Honda «Dame», loại xe thường dành cho phụ nữ chạy vì thao tác rất dể, lúc vô số không cần bấm «embrayage» trên tay mà chỉ cần đạp nhẹ «càng số» phía dưới chân phải thôi..Trong lúc cả nhóm con trai mình ở nhà trong nói chuyện chơi thì nghe văng vẵng tiếng của Điệp nói ở nhà trước với nhóm Như Liên, chắc là đang giãng nghĩa cách chạy xe Honda «Dame» vô số như thế nào,…số 1, số 2, số 3,…Lúc đó mình mới nói : « Chà nhiều số quá, tụi mình kiếm một số cũng không ra… !!» ý muốn nói là cả bọn mình không ai có một chiếc xa Honda…Cả nhóm nghe xong cùng cười vui…

Sau những năm 70, gia đình Kiệt cũng phân tán người thì đi định cư ở nước ngoài, còn Kiệt thì ở lại khu trại Cữu Long, Thị Nghè (Sài Gòn), có vợ và một con gái. Thời gian sau Kiệt lâm bệnh kéo dài và mới mấy hôm nay được tin bạn Kiệt đã về nước Chúa.

Kể lại chuyện vui ngày xưa để ngậm ngùi cho phần số của bạn, bây giờ bạn Kiệt đã ra đi sau một thời gian dài lâm bệnh, bạn đã ra đi trước người mẹ tuổi đã quá cao, mời Thầy Cô và các bạn xem tiếp phần tái bút bổ túc do anh Dõng kể lại để biết thêm chi tiết nhé.    (Trần văn Mãnh kể 01/04/2017)

Trái Trần Văn Dõng, phải Trần Anh Kiệt hình chụp khoảng 16, 17 tuổi trước nhà của Kiệt (Hà Tiên)

Trần Tấn Công (con Dì Mẫn)

Trần Thị Như Liên (con Dì Cần)

Trần Thị Yến Vân (con Dì Mẫn)

Trần Văn Dõng và Trần Anh Kiệt hình chụp trước trường Tiểu Học Hà Tiên

Tái bút bổ túc do anh Dõng viết: Hôm nay liên lạc điện thoại với bà xã Kiệt thì nắm rõ hơn là Kiệt mất ngày 22 tháng giêng âm lịch, năm Đinh Dậu, tức là khoãng 2 tháng nay thôi, còn trước đó thì nằm một chỗ khoảng 5,6 tháng với nhiều bịnh ( tựa như Parkinson), tai biến rồi phải nằm BV Hoàn Mỹ để mổ do ruột bị xoắn. Sau mổ do yếu quá phải nằm một chỗ đến ngày mất). Khi Kiệt bị bịnh thì dì Cần (mẹ̣ Kiệt) có về VN thăm, dì về một mình và ngồi xe lăn ( dì trên 90t) và sau khi Kiệt mất 2 tuần thì dì đã trở lại Mỹ). Kiệt chỉ có một con gái đã lập gia đình ( trên dưới 30t), hiện cũng ở chung nhà.
R.I .P Kiệt ơi !
(28/03/2017)

 Hình ảnh: Trần Văn Dõng, Trần Văn Mãnh, Nguyễn Hồng Ẩn, Nguyễn Thị Điệp

Giới thiệu Nguyễn Thị Điệp

Nguyễn Thị Điệp là một nữ sinh của Trường Trung Học Công Lập Hà Tiên xưa, Điệp học sau mình hai lớp : tức là vào niên khóa 1966-1967 Điệp vào học lớp Đệ Thất.

Lớp học của Điệp là một lớp của Trường mà mình giao tiếp khá thân vì mình quen thân với rất nhiều bạn nam và nữ trong lớp nầy.

Các bạn học cùng lớp với Điệp: Lê Phước Dương, Huỳnh Ngọc Sơn (anh em bạn dì với Trần Văn Mãnh), Trang Việt Thánh, Trần Tuấn Kiệt, Hoàng Thu Bình, Trần Tuấn Sĩ … Trần Thị Như Liên (bạn thân với Điệp), Trần Thị Yến Vân (chị em bạn dì với Như Liên, Yến Vân là em của Trần Tấn Công học chung lớp mình), Phạm Thị Kim Loan, Tiền Ngọc Dung, Dương Hồng Minh, Mai Thị ngọc Xuân,…v..v….

Nhà của Điệp ở trên đường Chi Lăng (góc Phương Thành – Chi Lăng) ngay trước nhà của Như Liên (nhà Như Liên là tiệm may ngày xưa). Điệp có tham gia trong hoạt động văn nghệ của Trường Trung Học Hà Tiên và của quận Hà Tiên. Điệp là một nữ ca sĩ cùng nhóm với Như Liên, Hồng Minh, Ngọc Dung, trong ban nhạc «Tiếng Hát Quê Hương» do bạn Lê Công Hưởng làm trưởng ban và do mình phụ trách đệm đàn cùng với bạn Nhan Hồng Hà. Có rất nhiều kỷ niệm cùng cả nhóm đi trình diển văn nghệ giúp vui ở các địa điểm chung quanh quận Hà Tiên và trong những dịp lễ phát thưởng cuối năm.

Mình còn nhớ một chuyện vui lúc cả nhóm gồm La Văn Cao, Trần Văn Dõng, Trần Văn Mãnh đến chơi nhà của bạn Trần Anh Kiệt (anh trai của Như Liên), thời đó Hà Tiên vừa mới nhập loại xe gắn máy Honda «Dame», loại xe thường dành cho phụ nữ chạy vì thao tác rất dể, lúc vô số không cần bấm «embrayage» trên tay mà chỉ cần đạp nhẹ «càng số» phía dưới chân phải thôi..Trong lúc cả nhóm con trai mình ở nhà trong nói chuyện chơi thì nghe văng vẵng tiếng của Điệp nói ở nhà trước với nhóm Như Liên, chắc là đang giãng nghĩa cách chạy xe Honda «Dame» vô số như thế nào,…số 1, số 2, số 3,…Lúc đó mình mới nói : « Chà nhiều số quá, tụi mình kiếm một số cũng không ra… !!» ý muốn nói là cả bọn mình không ai có một chiếc xa Honda…Cả nhóm nghe xong cùng cười vui…

Nguyễn Thị Điệp theo học Trường Trung Học Hà Tiên suốt 6 năm, dến năm 1972 Điệp rời khỏi trường Hà Tiên. (Trần Văn Mãnh viết lời giới thiệu)

Phạm Thị Kim Loan và Nguyễn Thị Điệp

Nguyễn Thị Điệp nữ sinh Trung Học Hà Tiên, sau lưng là căn cứ Hải Quân (Duyên Đoàn 44) đóng tại sân vận động cũ của Hà Tiên.

Nguyễn Thị Điệp nữ sinh Trung Học Hà Tiên

Nguyễn Thị Điệp nữ sinh Trung Học Hà Tiên

. Cả nhóm đi chơi bên thành phố Kép (Cambodge) trên chiếc tàu Hải Quân PCF 3806 vào năm 1971. Đứng bìa là Mai thị Ngọc Xuân, Trần Thị Như Liên (áo trắng), Nguyễn Thị Điệp (mặc áo sọc ngang), Trần Thị Yến Vân (em bạn dì của Như Liên),  vợ chồng anh Trần Hồng Khanh, vợ anh Khanh đội nón, người đứng bìa gần vợ anh Khanh là Đảnh con Bác Sáu Viên phát thư.

Bạn học cùng lớp: Trên trái qua phải: Nguyễn Thị Điệp, Tô Mỵ Nương, Thái Thanh Niên, dưới trái qua phải: Mai Thị Ngọc Xuân, Tăng Thu Hồng, Trần Thị Như Liên

Từ trái qua phải: Thái Thanh Niên, Nguyễn Thị Điệp, Phan Cẩm Vân (nhà trước chùa Phật Đường), phía sau: Trần Ngọc Bích (nhà trước hảng nước đá Cữu Long), Vương Ngọc Hường (hiện nay đinh cư ở Pháp với gia đình), bìa phải: Huỳnh Thị Đông (nhà ở gần nhà Trần Hoàng Trang)

Trái qua phải: Nguyễn Thị Điệp, Phạm Thị Kim Loan, Thầy Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Thị Như Liên

Trên trái: Nguyễn Thị Điệp, Trần Thị Như Liên, anh Phục. Dưới trái: Tăng Thu Hồng, Anh Ba, Anh Tràng trong chuyến đi Đảo An Tây năm 1970

Nguyễn Thị Điệp và Trần Thị Như Liên trên chiếc tàu PCF Hải Quân đi chơi Kép (Cambodge) ngày 07/11/1971.

Nguyễn Thị Điệp (đường đi bãi biển Mũi Nai Hà Tiên 2017)

Nguyễn Thị Điệp (trước Ao Sen Hà Tiên 2017)

Nguyễn Thị Điệp và con gái (bãi biển Mũi Nai Hà Tiên 2017)

Hiện tại Nguyễn Thi Điệp sống cùng với gia đình tại thị trấn Minh Lương, huện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang.

Hình ảnh: Nguyễn Thị Điệp, Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Văn Mãnh, Lê Thị Việt Nga.

Chỉ vì những giọt mưa thôi mà…(Hà Hưng Quốc)

Thầy Cô và các bạn thân mến, hôm nay xin giới thiệu một người bạn học cùng Trường Trung Học Hà Tiên Xưa, không ai xa lạ, đó chính là bạn Hà Quốc Hưng (hiện tại Hà Hưng Quốc). Bạn Hưng là một người bạn khá thân với mình, học sau mình hai lớp, cùng lớp với Lê Phước Dương, Trang Việt Thánh, Trần Tuấn Kiệt, Nguyễn Thị Điệp, Phạm Thị Kim Loan, Trần Thị Như Liên, Trần Thị Yến Vân, Dương Hồng Minh,….Nhà bạn Hưng ở đường Nhật Tảo, Ba Hưng làm việc trong ngành y tế tại Hà Tiên…Hưng rất lãng mạn, đọc sách nhiều và rất hợp ý với mình về nhiều phương diện: triết lý, âm nhạc, thơ văn, bàn chuyện về con gái,…v..v….Nhiều khi mình và Hưng lại có chung một đối tượng nữ,…nhưng không phải là tình địch,….rất hiểu nhau và rất rộng lượng theo kiểu anh hùng « rơm » nam giới,..Thà hy sinh một người con gái còn hơn mất một người bạn thân….Theo lời Hưng kể thì Hưng học lớp « chót » (lớp 5 ngày xưa, lớp 1 bây giờ) ở Hà Tiên với Thầy La Từ Sự, sau đó chuyển về Cần Thơ, rồi chuyển về Rạch Giá học cho đến lớp Đệ Thất và sau cùng là trở về Trung Học Hà Tiên theo học lớp Đệ Lục cho đến hết các lớp bậc Trung Học…Như vậy là Hưng có đầy đủ tư liệu để xuất hiện trên trang Blog Trung Học Hà Tiên Xưa nầy và còn hơn nữa là Hưng đã đóng gớp rất nhiều bài vở rất hay và phong phú,…Bài số 3 dưới đây rất hay, (« Chỉ vì những giọt mưa thôi mà »…), bài kể lại một trong những chuyện tình thời học sinh, rất ngây thơ, rất đẹp, nhưng không kém phần lãng mạn trong đó,….Nếu Nguyễn Tất Nhiên đã viết « Thà như gịot mưa… » thì Hưng lại đổ lỗi cho những gịot mưa (« Chỉ vì những giọt mưa thôi mà »…).. không biết những giọt mưa làm điều gì đó mà Hưng lại viết như vậy, mời Thầy Cô và các bạn xem tất cả 3 mẫu chuyện dưới đây,…  (Trần Văn Mãnh)

1/ MAY LÀ CHƯA THÔI HỌC Ở NHÀ BÁN VÉ SỐ

Tôi chỉ học ở trường Tiểu Học Hà Tiên được có một năm thôi, là năm học lớp 5 (tức lớp 1 bây giờ) do Thầy La Từ Sự dạy, sau đó thì chuyển về trường Tiểu Học tỉnh Cần Thơ. Một năm sau lại chuyển về trường Tiểu Học tỉnh Rạch Giá. Rồi vài năm sau lại chuyển từ Rạch Giá về trường Trung Học Hà Tiên vào đầu năm học Đệ Lục.

            Những năm Tiểu Học của tôi là một cơn ác mộng dài dằng dặc. Không, không phải là ác mộng của bản thân tôi mà là của ba má tôi, vì có một quí tử như tôi. Suốt những năm này thành tích của tôi có thể gom gọn trong năm chữ: học dốt và phá phách. Tôi chuyên môn đội sổ. Tôi lười học đến độ mỗi ngày cô giáo phụ trách lớp vừa bước vào cửa là đã hét lên « Hưng đâu, lên đây trả bài ». Thế là tôi bị bắt quỳ trên bục giảng cả tiếng đồng hồ. Cô giáo thừa biết là tôi khá thông minh nên nếu để cho tôi có đủ một chút thời gian thôi, thí dụ như đợi đến sau khi điểm danh cả lớp xong, thì tôi sẽ thuộc bài ngay tại lớp và như vậy thì cô giáo sẽ mất cơ hội hành hạ đứa học trò mà cô muốn cứu rỗi. Về tài phá phách thì tôi nổi tiếng khắp cả Vĩnh Thanh Vân. Nói tới Hưng xoáy ngựa là tụi bạn học ở Rạch Giá sẽ ớn lạnh ngay. Nhờ có khiếu đánh nhau mà tôi có không ít kẻ thù. Tụi nó thù tôi đến độ có lần cả bọn hè nhau đè tôi ra giữa sân trường rồi banh hai con mắt ốc bu của tôi ra phơi dưới trời nắng trưa để trừng phạt. May là chưa bị mặt trời làm cho mù. Tóm lại, tôi phá phách và đánh nhau gần như mỗi ngày và bị bắt ngồi ở bàn đầu mỗi tháng không sót tháng nào, từ năm này sang năm khác (lúc xưa đứa nào đội sổ thì bị bắt ngồi ở bàn đầu gần thầy). Cũng may là ba tôi rất coi trọng việc học của con cái cho nên vẫn kiên trì bắt tôi tới trường chứ không cho tôi thôi học . . . ở nhà bán vé số. Nhờ vậy mà tôi cứ khập khiển bò lên tới bậc trung học.

HaQuocHung (2)HaQuocHung       

Hà Quốc Hưng thời Trung Học Hà Tiên

Trong năm đầu của Trung Học, một sự kiện rất ấn tượng đã xảy ra và nhờ đó mà tôi đã trở nên gắn bó hơn với những con chữ. Vào một ngày đẹp trời, lúc đó đã vào khóa học được hai tháng hơn, tôi lon ton đi theo một đám bạn gái cùng lớp và đã bị cả đám con gái này rộ lên cười chọc quê sau khi chúng nó thúc cùi chỏ vào hông nhau và buông ra mấy lời xỏ xiên « con bò xoáy ngựa đi theo mình kìa tụi bây » cố ý cho tôi nghe. Đúng là đám con gái cà chớn. Mà con bò thì làm gì có xoáy ngựa? Có nói lộn không vậy? Nhưng ví mình là con bò thì thiệt là quá đáng. Lòng tự ái và tự trọng của một đấng nam nhi đại trượng phu bị xúc xiểm nặng. Thế là tôi bắt đầu hành trình luyện công để chứng minh cho mấy em gái thấy là Hưng xoáy ngựa này không phải là « con bò » như các em đã công khai mạ lỵ. Tôi cắm cúi học. Ngoài việc học ở trường, làm bài tập ở nhà, tôi còn đọc thêm sách, rất nhiều sách, sách tây sách ta ta lẫn sách tàu. Mới đầu tôi đọc sách trong thời gian nhàn rỗi để không nghĩ đến chuyện đi chơi. Một thời gian sau thì tôi đâm ra ghiền sách. Tôi mê đọc sách đến độ không có đủ tiền mua sách tôi phải đến những quầy bán báo và tiệm bán sách xếp dọn sách báo cho người ta để được đọc ké. Đọc ngày lẫn đêm. Đọc đến độ bị ba má tôi cằn nhằn vì thức quá khuya. Bị la thì bị la tôi vẫn cứ mài miệt đọc, vẫn là quá nửa đêm nhưng phải chui vào mền bật đèn pin để đọc. Kết quả là đến cuối khóa học thì tôi đoạt được phần thưởng giỏi nhất trường của sáu lớp đệ thất. Phần thưởng nhiều đến độ phải có tới hai chiếc xe xích lô để chở về nhà. Dĩ nhiên là tôi cũng trở nên ngoan hiền đột xuất. Như vậy, có thể nói mà không sợ lầm lẫn, là tôi đã được đám con gái « khai quang điểm nhãn » vào năm đầu của trung học và nhờ sự kiện đó mà tôi trở thành một đứa học trò không tệ. Dĩ nhiên là đám con gái đó sau này đều trở thành bạn thân và tôn tôi là nam thần của họ (chỉ là nói đùa cho vui thôi). Tôi chuyển về trường Trung Học Hà Tiên với hành trang rất hách đó.

2/ VỊ THẦY ĐẦU ĐỜI CỦA TÔI

Chuyển về học ở Hà Tiên người thầy mà tôi nghĩ đến đầu tiên và sợ gặp mặt nhất là Thầy La Từ Sự, ông thầy đầu đời của tôi, dầu rằng tôi đã vào lớp Đệ Lục. Thú thật là đến giờ tôi không còn nhớ nổi gương mặt của thầy. Nhưng tôi còn nhớ sự tận tụy và thương yêu của thầy đã dành cho tất cả học trò của mình. Tôi còn nhớ những lần hai bàn tay mình đỏ tấy lên vì bị thầy đánh bằng cây thước kẻ, tuy đau lắm nhưng vẫn thương thầy. Tôi còn nhớ những lần sau khi ăn thước no nê còn phải đứng bên thầy nài nỉ ỉ ôi xin thầy đừng mách với ba mẹ về việc sai quấy mình đã làm vì sợ sẽ bị ba mẹ đánh thêm, giận thầy ghê lúc đó nhưng mà vẫn thương thầy. Tôi còn nhớ những lần khệ nệ bưng chồng sách bài tập của học trò nộp lên để chấm điểm đi theo về nhà thầy để rồi nhận được mấy viên kẹo và cái xoa đầu khen thưởng làm tôi rất hãnh diện vì được thầy chọn làm chú tiểu theo hầu sư phụ ngày hôm đó. Tôi còn nhớ là mình cũng đã từng ngắm nhìn rất lâu mái tóc bạc mầu dường như đã mệt mỏi theo tháng năm làm nghề độ trẻ qua sông của thầy mà rưng rưng nước mắt. Lúc đó, với trái tim vô nhiễm của một đứa trẻ con, tôi thấy thương thầy của tôi vô hạn.

Nha_Thay_LaTuSuĐường Bạch Đằng (Hà Tiên), nhà Thầy La Từ Sự

Nhà_Thay_LaTuSu_aNhà Thầy La Từ Sự đường Bạch Đằng (Hà Tiên), cữa vào nhà có viền vòng cung màu nâu.

           Thương thầy thì có thương, nhưng phá phách thì vẫn phá phách. Nếu không phá phách thì không phải là Hưng xoáy ngựa. Có một hôm thầy bảo tôi bưng một chồng sách về nhà cho thầy. Khi đi ngang qua phòng khách nhà thầy, tôi nhìn thấy ở đó có một chậu cá cảnh. Chắc là thầy mới mua hoặc là ai đó mới cho. Tôi kết mấy con cá cảnh của thầy nên quyết định sẽ mượn vài con về nuôi. Tôi tức khắc lên kế hoạch vận chuyển chúng về nhà một cách an toàn mà quỷ sẽ không biết thần sẽ không hay. Thế rồi thừa lúc thầy bận rửa tay ở nhà sau, tôi nhanh nhẫu nói to « Thưa thầy con đi về » rồi te te ra ngoài phòng khách, không chờ nhận kẹo và được xoa đầu như mọi khi, thuận tay vớt luôn hai con cá lia thia bỏ vào miệng với một ngụm nước sau đó nhanh chóng lau hai tay vào chiếc quần cụt đen đang mặc để phi tang dấu tích phạm tội. Tưởng đâu mình là thiên tài kế hoạch và hành động nhưng không ngờ là thầy đã đánh hơi sự bất thường. « Con làm gì đó Hưng? » tiếng thầy hỏi ngay sát sau lưng làm tôi giật thót người. « Dạ con thấy cá đẹp nên đứng ngó thôi hỏng làm gì hết á, thưa thầy » tôi trả lời và quay lại nhìn thầy với nụ cười thật tươi, dĩ nhiên là nụ cười giả tạo. Thầy nói « được rồi, thầy cảm ơn con giúp thầy, thôi con về đi ». Tôi vòng tay nói « Thưa thầy con về » rồi dong thẳng một mạch. Thế là tôi thoát nạn. Hú hồn. Chỉ tội nghiệp hai con con cá vô tội bị chôn sống trong bao tử tôi một cách tức tưởi. Giờ nghĩ lại tôi dám chắc là thầy đã nhìn theo rồi mỉm cười độ lượng. Cảm ơn thầy. Con còn nợ thầy hai con cá lia thia.

Goi_Pall_MallTrên, trái qua phải: Trang Việt Thánh, Lê Phước Dương, Hoàng Thu Bình (ba bạn học chung lớp với Hà Quốc Hưng). Dưới, trái qua phải: Trần Văn Mãnh, Trần Tuấn Kiệt (Kiệt chung lớp với Hưng), Hoàng Đức Trung

3/ CHỈ VÌ NHỮNG GIỌT MƯA THÔI MÀ

Tất cả các bạn học của tôi ở trường Trung Học Hà Tiên đều là bạn thân thương nhưng trong số bạn nam cùng lớp thì tôi đi chơi nhiều hơn với Thánh, Dương, Kiệt. Còn trong số bạn nữ thì tôi đặc biệt gần gũi với NL. Anh Trần Anh Kiệt, người anh trai của NL, thì học chung với anh Trần Văn Dõng. Còn NL thì thường đi chơi chung với chị Điệp và chị Loan. Nhà của NL ở ngay ngã tư. Mẹ của NL là một thợ may áo dài khéo tay nên NL lúc nào cũng có những chiếc áo dài trắng rất đẹp. NL có một vóc dáng thanh thoát và mái tóc dài óng mượt xõa ngang lưng. Với những chiếc áo dài tha thướt hở eo của mẹ tự tay may cho, NL vốn đã đẹp càng thêm đẹp. Đặc biệt hơn hết là NL có giọng nói của con gái bắc thật dễ thương. Tóm lại là tôi có một người bạn nữ tuyệt vời, trên cả tuyệt vời. Nhưng chúng tôi chỉ là bạn. Cũng không hẳn đúng như vậy. Nó vượt xa hơn tình bạn bình thường. Cũng chẳng biết nó là cái quái gì. Chỉ biết là mỗi ngày không gặp mặt nhau thì thấy có cái gì đó thật trống vắng, thấy « nhớ người rưng rưng ».  Nhưng hai đứa không phải là tình nhân của nhau. Gặp nhau chỉ để nói chuyện tầm phào. Cả hai đứa hay nói với nhau « hai đứa mình là bạn thân của nhau há ». Ừ, thì là bạn thân của nhau có sao đâu.

NguyenHongAn_avecHocTroTrái qua phải: Nguyễn Thị Điệp, Kim Loan, Thầy Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Thị Như Liên

          Tôi và NL có một kỷ niệm khó quên. Vào một ngày của năm học lớp Đệ Tứ hai đứa rũ nhau bỏ học đi hoang. Đó là một ngày mưa. Mưa thật nhiều nhưng trời không lạnh. Hai đứa trùm chung một chiếc áo mưa rồi khoác vai nhau đi lang thang hết con đường này sang con đường khác. Vừa đi vừa nghêu ngao đọc thơ, lan man từ bài thơ của tác giả này tới bài thơ của tác giả khác. Có lúc hai đứa hợp ca tân nhạc. Có lúc rống lên ca vọng cổ. Có lúc bóng gió trêu nhau. Có lúc ăn chung một trái cóc ngâm cam thảo. Nói chung là hứng gì làm nấy. Rồi chuyện đáng nhớ xảy ra.

Lúc hai đứa đang đi trên con đường từ nhà anh Mạnh Thường hướng về phía bờ sông thì ba của tôi xuất hiện từ góc quán cô Năm Lèo và đang hướng tới phía chúng tôi. Ông đạp chiếc xe đòn dong cọc cạch trong mưa, người ướt sủng nước. Tôi cúi người xuống và kéo áo mưa che thấp hơn một chút với hy vọng là ông không nhìn ra hai đứa tôi. NL ôm ngang hông tôi rù rì bên lỗ tai « Bác Năm thấy thì chết ». Thiệt tình là tôi cũng hơi run và lo hai đứa sẽ bị tóm tại trận. Tôi cố ép NL đi sát vào lề đường để tránh chạm mặt với ba tôi. Nhưng điều bất ngờ là khi xe ba tôi vừa tới gần, cách chừng vài bước chân, thì NL lại thò đầu ra và hét lên « Bác Năm ơi tụi con nè ». Theo phản ứng tự nhiên, tôi xoay người một tay ôm eo NL kéo sát vào mình còn tay kia đưa lên bịt miệng. Nhưng đã trễ. Ba tôi đã thắng xe và đã nhìn thấy chúng tôi. Tệ hại hơn là chiếc áo mưa đã tuột xuống đất nên ông nhìn thấy hai đứa tôi vào khoảnh khắc đó y như là đang ôm nhau xà nẹo làm trò khỉ dưới mưa. Mưa rơi như trút nước. Chỉ một khoảnh khắc thôi là hai đứa đã ướt sủng. Một khoảnh khắc thôi mà dài như thiên thu. Tôi ước gì mình là gã Thổ Hành Tôn trong chuyện Phong Thần có phép chui xuống đất để trốn khỏi hiện trường. Còn NL thì lại cười ngặt ngẽo trong vòng tay tôi, coi chuyện đùa quá trớn này như pha. Từ phía lề bên kia đường ba tôi to tiếng hỏi « Hai đứa bây làm gì đấy? » Ổng hỏi vậy là có ý gì vậy trời? Tôi nghĩ thầm trong đầu. Rồi chợt nhớ ra là mình vẫn còn đang ôm eo NL, tôi hoảng hồn rụt tay lại dấu sau lưng mình, miệng lí nhí không ăn nhập đâu vào đâu, « Dạ chỉ vì những giọt mưa thôi mà ». Trời đất ngó xuống mà coi, tôi đã trút tội lên ông trời. Chắc chắn là ba tôi chẳng nghe được tôi đã nói cái gì. Thay vì đứng xê ra một chút thì NL lại vòng ra phía sau lưng tôi, hai tay ôm chặt lấy eo tôi, mặt kề vào lưng tôi, giống như là đang chơi cút bắt với ba tôi, rồi hét to như muốn át tiếng mưa « Bác Năm ơi, Hưng rủ con trốn học đi lang thang trong mưa để làm thơ đó ». Không biết ba tôi đã thấy gì qua đôi mắt của ông và nghĩ gì trong cái đầu của ông. Còn riêng tôi thì chỉ nghe ông gầm gừ « Đưa NL về nhà nó nhanh lên! » (nếu bạn chưa biết thì xin giới thiệu ba tôi là ông Năm Dần, còn có biệt danh là ông Năm Cọp, cho nên ổng thích gầm gừ). Ba ra lệnh xong là đạp chiếc xe cọc cạch đi thẳng một mạch chẳng thèm ngoái lại. Tôi đứng như trời trồng, lo rằng mình sẽ bị nện một trận nên thân khi về tới nhà, còn NL thì lui cui cuối xuống lượm áo mưa trùm lên hai đứa. Em còn cười rút rít nói nhỏ vào tai tôi chọc ghẹo « chỉ vì những giọt mưa thôi mà ». Nâng cái áo mưa cho cao hơn đầu một chút, tôi xoay người đối mặt với NL, định gây với ả về cái nết bốc đồng, nhưng đã kịp giữ lại lời nói. Bởi vì, bên trong chiếc áo mưa trùm lên hai đứa đứng thật gần nhau, tôi đã thấy đôi mắt tròn xoe của NL nhìn tôi, nghịch ngợm và . . . che dấu. Che dấu một cái gì đó, dường như là cảm xúc ngọt ngào. Một lúc lâu cả hai đứa đều im lặng nhìn nhau, thật sâu, sâu tới tận đáy hồn. Rồi từ từ tôi nghe rõ tiếng đập trong lồng ngực của em. Rồi từ từ tôi nghe tiếng thở dường như là đứt khoảng của em. Rồi từ từ tôi nhận ra vùng ngực no tròn của em đang phập phồng bên sau lớp vãi sủng nước. Đột nhiên tôi nhận ra là NL đã trưởng thành hơn tôi rất nhiều. Đột nhiên tôi nhận ra em quyến rũ hơn cả Ma Đăng Già. Đột nhiên tôi nhận ra mình run như tôn giả A Nan đứng trước ma nữ. Đột nhiên tôi nghe tim mình đâp loạn nhịp và tiếng thở của cũng đứt khoảng. Đột nhiên tôi lấy hết can đảm đặt cả hai bàn tay lên đôi vai nhỏ của em và bóp nhẹ. Đúng vậy, phải lấy hết can đảm, dầu rằng trước đây tôi đã cùng em khoác vai nhau rất nhiều lần và trước đây chỉ mấy phút thôi tôi đã ôm eo em một cách . . . rất đàn ông, như gã tài tử trong bộ phim « Cuốn Theo Chiều Gió », chỉ là thiếu cái hôn thôi. Thiệt tình là trong khoảnh khắc đó tôi rất muốn ghì em thật chặt vào vòng tay của mình và hôn em thật say. Nhưng mà chẳng dám. Chỉ vì tôi sợ rằng nếu táo tợn vượt qua một giới hạn mong manh thì tức khắc sẽ làm vỡ mất một tình bạn trong suốt như pha lê. Tôi không có thần chú Thủ Lăng Nghiêm để chống lại cám dỗ. Nhưng tôi đã, chỉ vì tôi trân trọng tình bạn trong suốt như pha lê đó. « Ừ, chỉ vì những giọt mưa thôi mà », tôi lập lại lời em và buông tay. Đột nhiên tôi bước ra khỏi chiếc áo mưa trùm lên hai đứa, dang rộng hai tay và ngửa mặt lên trời để cảm nhận những giọt mưa rơi rát mặt. Đột nhiên tôi lao về phía trước và hét to trong mưa « Chỉ vì những giọt mưa thôi mà ».   Phải rồi, chỉ vì những giọt mưa thôi mà! Tất cả đều đột nhiên. Ngoại trừ cái đột nhiên sau cùng là sự đột nhiên cố tình để dành lại tự chủ của một gả con trai vừa mới lớn. Phải rồi, chỉ vì những giọt mưa thôi mà! Phải rồi, chỉ vì những giọt mưa thôi mà!

Diep_Nuong_Nien_Xuan_Hong_LienLớp học chung với bạn Hà Quốc Hưng: Hàng trên: Nguyễn Thị Điệp, Mỹ Nương, Thái Thanh Niên, hàng dưới: Mai Thị Ngọc Xuân, Tăng Thu Hồng, Trần Thị Như Liên (nhà tiệm may đường Phương Thành đối diện nhà Điệp)

haQuocHung_3Bạn Hà Hưng Quốc hiện nay (đang suy tư để viết sách về Triết lý Đông Phương…)

                                                                              Hà Hưng Quốc (13/tháng hai/2016)

Hình ảnh: Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Văn Mãnh, Nguyễn Thị Điệp, Lê Thị Việt Nga, Hoàng Thị Minh Liên, Hà Quốc Hưng…

Tin tức ngày nay (Nguyễn Thị Anh Đào, Trần Anh Kiệt)

Thầy Cô và các bạn thân mến, đây là nơi ghi lại tin tức mới nhất được biết hiện nay, mong Thầy Cô và các bạn bổ sung thường xuyên nhé,..

  • Được biết tin qua chị Lâm Xuân Cúc cho biết: Nguyễn Thị Anh Đào (em của Nguyễn Anh Tài, con Ông Trưởng Chi Bưu Điện Hà Tiên ngày xưa, Anh Đào và Anh Tài cùng học chung một lớp với Trần Văn Mãnh): hiện nay Anh Đào đã đi tu (thành Soeur)  trong một chủng viện Thiên Chúa Giáo ở Biên Hòa Việt Nam.

Thay_Hoa_AnNguyễn Thị Anh Đào trong hình bìa bên phải (có mủi tên đỏ)

  • Được biết tin bạn Trần Anh Kiệt, nhà xưa ở đường Phương Thành tiệm may quần áo, anh của Trần Như Liên, Kiệt học chung lớp với anh Trần Văn Dõng (trên mình một lớp) hiện vẫn còn ở Sài Gòn, trại Cửu Long, Thị Nghè, Kiệt hơi yếu vì bệnh nhưng đã có liên lạc được qua điện thoại, bạn thân nào muốn liên lạc lại với Kiệt xin hỏi mình nhé,..

TranvanDong_TranVanKietTrần Văn Dõng (trái) Trần Anh Kiệt (phải)

Trần Anh Kiệt, mất ngày 22 tháng giêng âm lịch, năm Đinh Dậu, tức là ngày 18/02/2017 dương lịch, vì bệnh lâu ngày, tại Thị Nghè Sài Gòn. Trần Anh Kiệt là bạn thân chung nhóm thường đi chơi ngày xưa, học chung lớp với anh Trần Văn Dõng. Nhà ở góc đường Phương Thành-Chi Lăng Hà Tiên.