Tô Châu (Quang Nguyên)

Thầy cô và các bạn thân mến, khi thầy cô và các bạn nhìn thấy cái tựa bài với hai chữ tuy ngắn ngủi nhưng lại gợi cho chúng ta một ký ức rất quen thuộc … »Tô Châu »…..A nếu trong bối cảnh là Blog « Trung Học Hà Tiên Xưa » thì Tô Châu đây chính là bài viết về núi Tô Châu của Hà Tiên yêu dấu của chúng ta…Không thể nào khác đi được, Tô Châu chính là tên hai ngọn núi giữ vai trò cửa ngõ bước vào Hà Tiên đây…Tuy nhiên nếu ta chỉ viết đơn thuần hai chữ « Tô Châu » và không ở trong bối cảnh « Hà Tiên » thì từ ngữ nầy chắc chắn sẽ nhắc đến một thành phố xa xưa trong lịch sữ, đó là phố thị Tô Châu nằm ở hạ lưu sông Dương Tử, thuộc tỉnh Giang Tô bên Trung Quốc…!! Chẳng những đó là tên của một phố thị xưa bên Trung Quốc mà có thời Tô Châu lại là kinh đô của nước « Việt » trong khoảng năm 473 trước Công Nguyên…Thời đó Tô Châu cũng được gọi là Cô Tô, Câu Ngô…với sản phẩm tơ lụa nỗi tiếng…Tác giả bài viết dưới đây, bạn Quang Nguyên đã nhắc lại ở phần nhập đề bài viết « Tô Châu » về thành phố nầy, với bốn câu thơ chữ Hán miêu tả quang cảnh thơ mộng của Tô Châu đó….Tuy nhiên là người con muôn đời của Hà Tiên và cũng không muốn trở thành « chủ nghĩa dân tộc quá khích », chúng ta chỉ biết, nói và viết mãi về cái từ Tô Châu để chỉ núi Tô Châu của Hà Tiên của chúng ta, và cũng không phải chỉ có nhà thơ Trương Kế làm thơ ca ngợi cảnh phố Cô Tô của nước Trung Hoa mà may mắn thay, chúng ta cũng có nhiều bậc thi nhân xuất thân từ đất nhà Hà Tiên, làm thơ ca ngợi cảnh đẹp mây trời sắc nước của xóm núi Tô Châu, hãy đọc thơ của nhà thơ Mộng Tuyết Thất Tiểu Muội mà hiểu ngay ra là cảnh Tây Hồ với Hàng Châu cũng chừng thế thôi…đâu có hơn Tô Châu với bến đò qua sông Giang Thành viếng phố Hà Tiên của chúng ta…

« Cận quách kê sơn hoành cổ độ
Đã trang kiều mộc đái tân yên »

Đò ghé bến xưa vờn bóng núi
Khói tuôn xóm mới khuất ngàn cây…
(Mộng Tuyết Thất Tiểu Muội)

Khách đến chơi phố Hà Tiên hãy thong thả, đừng nóng ruột chờ đò qua sông, hãy dành vài khoảnh khắc nhìn lên hai ngọn núi Tô Châu, ngắm cảnh thiên nhiên núi, hồ, rồi lại không ngăn được ý muốn leo lên ngọn núi Tô Châu nầy, ngay tại bến đò với xóm nhà thơ mộng dưới chân núi,…vì khách cũng còn muốn dừng chân đứng lại đây, ngắm nhìn bốn bên biển hồ sông núi, nhìn cho thỏa ý rồi chợt tai nghe văng vẳng tiếng máy đò cặp bến, thôi mời khách xuống đò sang thăm chợ Hà Tiên,…thăm lăng Mạc Cửu, ở đó khách sẽ lại có thêm dịp ngắm nhìn thưởng ngoạn cảnh núi Tô Châu, một lần được khẳng định là quả thật hai ngọn núi Tô Châu giống y như hai con voi nằm phủ phục trước ngưởng cữa vào đất Hà Tiên…Đến đây mình viết hơi nhiều về đề tài núi Tô Châu nầy rồi, mời Thầy Cô và các bạn đi ngay vào bài của bạn Quang Nguyên, sẽ thấy rất thú vị với những kỷ niệm thời học trò mà bạn kể lại trong bài viết dưới đây…(TVM viết lời giới thiệu bài)

Tô Châu (Quang Nguyên)

Có một Tô Châu (còn gọi là Cô Tô) của Việt Vương Câu Tiễn với câu chuyện Tây Thi – Phạm Lãi mà ai cũng biết, và mọi người cũng biết Tô Châu ấy làm say ngất lòng người trong “Phong Kiều Dạ Bạc” của Trương Kế – nhà thơ sống ở thế kỷ thứ tám:

Phong Kiều Dạ Bạc

Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Cô Tô thành ngoại Hàn San tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền

Bản dịch của Tản Đà – Nguyễn Khắc Hiếu như sau:

Thuyền đêm đỗ bến Phong Kiều

Quạ kêu, trăng lặn, sương rơi
Lửa chài, cây bãi, đối người nằm co
Con thuyền đậu bến Cô Tô
Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San

Và có một bản dịch khác của một ông quan thời nhà Nguyễn cũng rất hay – ông Nguyễn Hàm Ninh dịch rằng:

Trăng tà chiếc quạ kêu sương
Lửa chài cây bến sầu vương giấc hồ
Thuyền ai đậu bến Cô Tô
Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San
(theo Wikipedia)

… Thời học trò luôn có những kỷ niệm trong sâu thẳm của từng người chúng ta, thỉnh thoảng một câu chuyện gì đó, hoặc gặp ai đó, hoặc không có lý do gì cụ thể – có thể chỉ là một giấc mộng đêm hè – với tiếng ve ra rả đánh thức những tiềm thức đã ngủ yên cả vài chục năm trước khi chúng ta còn ấu thơ… Mấy tháng trước tôi cũng đã có một đêm như vậy, không phải là tiếng ve gọi hè đánh thức đêm khuya mà chỉ đơn giản là thấy mình thời đi học, được đi chơi đến một nơi quen thuộc, lòng nhủ lòng sẽ viết về nó và gửi cho Mr. Mãnh để ông cất vào đâu đó trong những vùng đầy ắp những câu chuyện đẹp đẽ về thời học sinh của chúng ta.
Và không chỉ là một giấc mộng mị không đầu không đuôi của tôi, cũng khoảng thời gian ấy, có một hôm tôi nhận được một tin nhắn của bạn học cùng trường Trung Học Hà Tiên: “Sao bạn không viết về Tô Châu? Tôi thích Tô Châu vào hoàng hôn với hình ảnh “con voi phục” có những ánh đèn nhấp nháy của ngôi chùa trên đó như con mắt của chú voi…”. Ừ thì tôi sẽ viết và giờ tôi đang viết, chút nữa tôi sẽ nhắc lại vụ “mắt voi” này sau khi tôi viết một chút về tuổi học trò mà cái tên Tô Châu của chúng ta đã luôn “dính dáng”, một Tô Châu của người Hà Tiên cũng đặc biệt không kém Tô Châu xứ người…

….Ngày xưa chúng ta không có nhiều trò chơi để giải trí, nên « dã ngoại tự phát » cũng là cách mà học trò ngày ấy ưa thích, có những buổi nghỉ học bất ngờ vì giáo viên bệnh mà trường không sắp xếp thầy dạy thế được, ngay lập tức chúng tôi tổ chức đi chơi, nhưng đi đâu chỉ vài tiết học? Hà Tiên thì có nhiều chỗ cho học trò dã ngoại, nhưng do không có nhiều thời gian nên chúng tôi đã chọn núi Tô Châu. Quả thật, núi Tô Châu rất đẹp, nếu nó không đẹp sao người xưa có câu ca dao rằng:

“Hà Tiên có núi Tô Châu,
Có lăng Mạc Cửu, có chùa Phù Dung…”

Quang cảnh núi Tô Châu (Hà Tiên) nhìn từ thành phố Hà Tiên. Hình: TuanVo, 1956

Một trong những ảnh chụp núi Tô Châu (Hà Tiên) trong những thâp niên 60 -70, lúc chỉ có những tịnh xá đơn sơ của các vị tu sĩ theo phái Khất Sĩ củaTổ sư Minh Đăng Quang. Hình: TVM

Núi Tô Châu (Hà Tiên) trong thời gian còn nét thiên nhiên, chưa có công thự chùa chiền phát triển. Hình: nhà nhiếp ảnh Quách Ngọc Bá trong những năm 60.

Ngọn núi Đại Tô Châu (Hà Tiên) nhìn từ phía dưới quốc lộ 80, nơi gọi là cây số 2 trên con đường từ Hà Tiên xuống Kiên Lương. Ta còn thấy các ô ruộng lúa và một khoảng đất có các trang trại, đó là Trung Tâm Biệt Kích ngày xưa. Hình: Rich Krebs 1966-1970

Nếu muốn biết Tô Châu đẹp thế nào, và nếu bạn có thời gian đi kèm với lòng can đảm, bạn phải lên Núi Lăng (Bình San), bạn phải đứng ngay trước sân quynh của lăng ông Mạc Cửu vào buổi chiều tà, nhìn qua bên kia sông của cửa biển Hà Tiên, chú tâm chỉ gói gọn trong khung ảnh cần khai thác (vì các cảnh vật khác ở lân cận, cảnh nào cũng đẹp khiến bạn phân tâm), bạn sẽ thấy núi Đại Tô Châu và Tiểu Tô Châu hiện ra rất đẹp trong khung cảnh hoàng hôn của một ngày nắng đẹp… Núi Đại là con voi mẹ đang nằm phủ phục đầu hướng ra biển và chúng ta thấy rõ cái gù trên đầu voi, khoảng lõm cổ voi, với chiếc vòi đang duỗi dài ra phía trước tựa hồ voi đang thư giãn ngắm hoàng hôn tuyệt vời trên biển Tây, nó thưởng ngoạn cái thời khắc đẹp đẽ mà gần như chỉ duy nhất Hà Tiên – Phú Quốc chúng ta mới có, bởi vị trí của xứ sở đặc biệt của chúng ta trên dãi đất hình chữ S này.
Nếu Núi Đại Tô Châu là con voi mẹ thì Núi Tiểu Tô Châu lại là con voi con với cái đầu nhỏ hơn và không có gù, nằm phủ phục như mẹ nhưng hình thể lại thấp hơn, nó rất biết vị thế để nằm lui về sau mẹ một chút, nó cũng “bắt chước” mẹ thưởng ngoạn hoàng hôn trên biển, nhưng chúng ta thừa biết rằng nó chỉ “làm bộ” vậy thôi chứ voi “trẻ trâu” làm sao có thể chiêm nghiệm được cái đẹp thâm trầm ý nhị của buổi chiều tà? Nó sẽ mãi mãi nằm đó, mãi mãi tuổi nhi đồng bên cạnh bà mẹ quý phái mãi mãi không thể già thêm được nữa…

Quang cảnh nhìn từ trên lăng Mạc Cửu về phía núi Tô Châu (Hà Tiên), phía đầu núi hướng ra biển. Hình: TVM 1994

Rồi bạn cứ đứng yên trước quynh lăng, chịu khó “ghìm” nỗi sợ mồ mả chung quanh trong buổi nhá nhem, cố đừng để ý đến ngoại cảnh sau lưng và hai bên tả hữu …, bạn sẽ nhìn thấy ánh vàng chiếu thẳng vào hai quả núi, khiến nền xanh lục của cây rừng như rõ hẳn lên, vàng và lục là hai màu kế nhau trong quang phổ ánh sáng trắng (đỏ-cam-vàng-lục-lam-chàm-tím), thế nên nó hài hòa một cách lạ kỳ, những vùng mà ánh sáng không chiếu được vào trở nên xanh thẫm, càng nổi bật khung cảnh tuyệt vời của buổi chiều tà trên hai ngọn Tô Châu xinh xắn của chúng ta mà người Hà Tiên quen đơn giản như tính cách của họ, họ gọi là núi Tiểu và núi Đại.
Họ tuyệt đối không bao giờ bỏ chữ “núi” đến tối giản để gọi là: “tiểu đại”!
Thế nhưng không như trong ký ức của người bạn của tôi là có “con mắt voi nhấp nháy…”, chúng ta sẽ phải chờ mãi đến tối mịt, khi mà mặt trời đã xuống hẳn, khi màn đêm bắt đầu lan đến cái không gian âm u tĩnh mịch của nơi bạn đang đứng, nơi mà – phía sau bạn là mồ mả, bên trái cũng là mộ phần, còn đường xuống dưới chân núi là bao nhiêu “căn hộ” của người đã khuất mà ta phải đi qua, tất cả đều đang nằm trong rừng cây âm u với những hình thù tranh tối tranh sáng quái dị… Mà cái điều đã giữ chân chúng ta đứng đó là chờ đợi con mắt của mẹ con voi nhấp nháy vẫn chưa được thỏa lòng. Nếu may ra được một lần trông thấy bà mẹ voi hay chú voi con mở mắt thì cũng đáng để chúng ta chôn chân trên “vùng đất linh hồn” này… Nào có ngọn đèn nào của ngôi chùa hay ngôi nhà nào nơi vị trí của mắt voi ấy? Nhưng chúng ta hãy kiên nhẫn mà chờ chút… Ô kìa! Đã có những ánh sáng nhấp nháy, nhiều nữa là khác, mà ở đằng kia, nơi vị trí tương ứng của cái … mông voi con!
Đó là hàng loạt các ngọn đèn của cái tịnh xá đằng xa được sáng lên, cái tịnh xá ấy mấy mươi năm trước khi tôi còn học trung học nó vốn nhỏ nhắn xinh xắn khép nép lẩn khuất trong tán cây, ẩn dật như Thích Ca rũ bỏ hư danh vào rừng để chiêm nghiệm con đường cứu độ chúng sanh… Nay cũng là cái tịnh xá ẩn dật ấy đã biến hình phình to với kiểu kiến trúc tự phát, chấp vá mở rộng theo kiểu dầu loang với xi măng và bê-tông hóa, các mái tôn và mái ngói lộn xộn giật cấp xuống tới tận chân núi, màu đỏ màu vàng lòe loẹt phô trương đã phá hỏng ý nghĩa của hai từ “tịnh xá”, làm cho ta cảm nhận “có gì sai sai” trong cách hành Đạo tại đây và phá hỏng cả nét thơ mộng của Tiểu Tô Châu vốn đã choáng đầy trong ký ức về ngày xưa ấy của tôi.
… Đám học trò chúng tôi đi lên núi Tiểu (Tô Châu) bằng con đường có bậc tam cấp bằng đất và đá tảng xếp thành, từ quốc lộ 80 cách đầu cầu nổi trứ danh của chúng ta chừng 200-300 mét về hướng Rạch Giá, vừa qua một khúc quanh nhẹ chúng ta đã thấy đường lên núi Tiểu là lối tam cấp đó, trước khi bước vào tam cấp chúng ta phải thấy một cái giếng nước có xây bao quanh một vòng tròn lớn mà theo trí nhớ của tôi ước chừng đến 4-5 mét, đi độ một phần tư đường lên đỉnh núi sẽ có một lối bên phải, đó là lối vào nhà bác Hai Dãnh.
       Xin lạc đề chút để nhắc về bác Hai.
Bác Hai trông rất cao, cao đến độ cái yên chiếc xe đạp bác chẳng cần bước chân qua, bác đạp xe trên đường là từ xa tôi đã nhận ra cái dáng cao kều của bác. Tương phản, bác gái lại là người nhỏ nhắn, có giọng nói rất nhẹ nhàng, bác gái hay mặc áo nâu và cả hai ông bà đều tu hành tại gia, trông người đức độ… Ngày xưa cha tôi thường sai tôi đi “trao đổi kiến thức” bằng cách cầm qua cho bác ấy những quyển sách mà cha tôi có, hoặc cầm về những quyển sách của bác đang có cho cha tôi mượn… Đôi khi kèm về tôi phải vác theo người quả mít, gói tiêu hạt, hay vài loại trái cây trong vườn nhà bác mà bác đã ân cần giấm dúi bắt tôi phải mang về. Một chút tình cảm của ngày xưa ấy tuy không dành cho đứa con nít như tôi, nhưng luôn luôn ấn tượng trong tôi về tình nghĩa của người xưa, hẵn đã rất ấm lòng cha tôi khi thời cuộc xoay vần khiến ông chỉ còn biết tìm vui trong sách vở với người tri kỷ…

« Bác Hai Dãnh » trong bài viết của Quang Nguyên. Đối với mình, đây là Hia Tư vì hia là chồng của chế Thìn chị bạn dì với mình. Tên của Hia Tư là Lý Văn Nhiên, tên của chế Thìn là Lê Thị Phượng. Đây là hình Hia Tư chụp trên núi Tiểu Tô Châu, ngay phía trước nhà của hia và chế, bên phải con đường đi lên tịnh xá Ngọc Đăng

Mời xem một đoạn video về Hia Tư Lý Văn Nhiên và chế Thìn Lê Thị Phượng:

Trên lối mòn đường núi trước nhà bác Hai, đám học trò chúng tôi đi theo hướng Thuận Yên, được một đoạn trống, nhìn xuống dưới Hà Tiên ẩn hiện nho nhỏ phố xá bên kia sông, cửa biển Hà Tiên xanh biếc mùa gió bấc, phố chợ nối với bờ bên Tô Châu là cây cầu nổi gió nước dập dềnh, đương nhiên trên núi Tiểu ta không thể thấy nó dập dềnh, nhưng thật sự nó vẫn dập dềnh như khẳng định của Galileo “dù sao thì trái đất vẫn quay!”. Bên kia con lộ 80 ngày ấy vốn còn là lộ đất đỏ, là khu rừng sác đầy dừa nước được đẩy ra tới ngang núi Pháo Đài bên kia sông, và mở rộng đầm lầy đó đến qua khỏi Eo Bà Má đến trước Trung Tâm. Chúng tôi còn nhìn thấy rõ một đoạn con lộ đỏ vượt đầm lầy, bắt đầu từ bên trái đầu cầu nổi chạy thẳng ra biển đến cái mái tôn trắng của nhà máy xay bột cá làm thức ăn gia súc, và đương nhiên phía bên phải đầu cầu nổi nhìn về Hà Tiên phải là phần còn lại của hãng nước mắm danh tiếng Bỉnh Ky đã “quốc hữu hóa », với hàng đống các tĩn mắm loại 5 lít bằng sành sơn vôi trắng chất hàng hàng lớp lớp cao ngất mà không có thứ cần chứa bên trong – cái chất nước làm nên quốc hồn quốc túy, được gìn giữ, được nghiên cứu, được mày mò bao thế hệ để ẩm thực Việt Nam không thể lạc điệu, hay lơ lớ lai căng với phần còn lại của thế giới.
Vì đã “quốc hữu hóa” nên hãng đã không còn. Đã có một thời lầm lẫn đáng tiếc nuối…
Trên núi Tiểu nhìn về Hà tiên thì bến Tô Châu thương thuyền cũng tấp nập, và có lẽ trước năm 1975 có thể tấp nập hơn chăng? Hà Tiên dạo ấy còn quạ, (những chú quạ đen gớm ghiếc với cái mỏ to đùng và tiếng kêu đầy đe dọa, chúng đậu trên những cây dừa trong vườn nhà ông Ba Lón trước nhà chúng tôi), cũng có thể có khách thương hồ đậu bến Tô Châu nửa đêm nghe tiếng quạ kêu sương mà tỉnh giấc, ngắm trăng in Đông Hồ, nghe tiếng chuông công phu phát xuất từ tịnh xá mà hứng khởi làm thơ chăng? Thế thì Tô Châu của chúng ta khác nào Cô Tô của Tây Thi và Ngô Phù Sai?

Một trong những cảnh đẹp của núi Tô Châu (Hà Tiên), góc nhìn của hình cho ta thấy cả hai ngọc núi Đại Tô Châu (phía bên trái) và Tiểu Tô Châu (ở giữa và bên phải). Trên sườn núi Tiểu Tô Châu ta thấy có « Tịnh Xá » Ngọc Tiên chiếm một khoảng rất lớn của sườn núi, điều nầy có làm giảm vẻ đẹp thiên nhiên của ngọn núi hay không ? Hình: Nguyễn Lệ Thủy, 2016

… Cũng trên đường mòn trên núi Tiểu về hướng Thuận Yên như đã nói, đi thêm đoạn nữa sau khi vẹt bao bụi gai hay dây rừng, chúng tôi chợt thấy hiện ra trước mặt có nhiều cây lạ, rất to, suông thẳng và có gân lớn, vỏ cây láng trắng xám, tuy lớn nhỏ không đều nhưng chúng giống nhau một cách lạ kỳ. Thoạt đầu chúng ta nghĩ chúng là một quần thể hội tụ nơi đây của cùng một giống, nhưng không phải, mà Trời ạ! Tất cả các gốc cây này chỉ xuất phát từ… một cây.
Đúng vậy! Đó là “Cây Da Bảy Gốc”.
Thật khó để mô tả nó một cách rõ ràng như thế nào, nhưng cái cách mà nó sinh tồn thật mãnh liệt, từ một cái gốc chính nó đã vươn cành nhánh ra chung quanh, rồi từ cành nhánh đó nó phát xuất thêm những gốc khác bằng cách “đâm” xuống đất, gốc to lên và vươn xa hơn… cái cách nó vươn ra ấn tượng làm sao, cứ như là nó biết “bò” vậy…
Cây Da Bảy Gốc là một điểm đến của học trò ngày ấy, không biết bây giờ nó còn tồn tại không hay “lâm tặc” đã “xử” nó rồi? Hơn bốn mươi năm trước trong trí nhớ của tôi nó đã to lắm, có những gốc đến mấy ôm, cũng đã ngần ấy thời gian rồi tôi đã không đến đó, giờ nếu nó còn chắc đã to hơn?
Đã có một cây da có đến mười ba gốc ở Hải Phòng, nó được định tuổi là 300 năm và được công nhận là “cây di sản” và được nhà nước bảo tồn và cho khách tham quan thưởng ngoạn, nhưng công tâm mà nói cây đó nhỏ hơn nhiều và có thể nó ít tuổi hơn Cây Da Bảy Gốc mà tôi biết từ năm xưa…
Trong ký ức của học trò Hà Tiên xa quê, Hà Tiên không chỉ có thập cảnh quá danh tiếng tặng kèm mười bài thơ “xướng” và hàng chục bài thơ “họa”, mà Hà Tiên còn bao cái lạ hơn xứ người: dừa ba ngọn, dừa bốn ngọn, dừa bảy ngọn, da bảy gốc… Biết đâu được năm xưa Sơn Tinh đi bắt voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao từ vùng đất này của chúng ta?

Và “ hai con voi phục” của bạn tôi thì vẫn nằm đó, vẫn ngắm hoàng hôn từ biển Tây, hàng đêm vẫn chớp mắt từ … mông, Tô Châu vẫn thơ mộng dù giờ có những bến phà Phú Quốc và du thuyền sang trọng, Hà Tiên qua bao năm tháng đã thay đổi nhiều, nhưng trong ký ức của người xa quê thì hình ảnh xưa vẫn chiếm ngự…
Tôi không dám đòi hỏi, nhưng tôi sẽ rất vui nếu bạn nào lứa chúng tôi mà “trẻ lại”, thử leo ngọn Tiểu Tô Châu, thăm cụ Bảy Gốc có còn khỏe chăng?
                                                                                            Quang Nguyên (07/2018)

                                                         Tác giả: Quang Nguyên                       

Hình ảnh: Trần Văn Mãnh, Nguyễn Lệ Thủy, Rich Krebs , Quách Ngọc Bá, TuanVo

Publicités

Hà Tiên tuổi học trò (Trang Lệ Thủy)

Hà Tiên tuổi học trò (Trang Lệ Thủy)

Dù đã xa Hà Tiên và xa ngay cả đất nước Việt Nam thân yêu từ lâu, nhưng một người học trò ngày xưa của trường Trung Học Hà Tiên vẫn còn nhớ nhiều kỷ niệm xưa, nhớ từng con đường, bãi biển, ghềnh đá, hang động, hồ đêm, ao nước, núi non của mảnh đất Hà Tiên…Người học trò đó chính là một cây bút quen thuộc với Blog chúng ta, Trang Lệ Thủy của lớp học 11A niên khóa 1970-1971…Mời thầy cô và các bạn thưởng thức một bài thơ diển tả nỗi nhớ Hà Tiên , nhớ trường lớp và những giờ bỏ quên bút mực để rong chơi với phong cảnh hữu tình của đất Hà Tiên.  (TVM viết giới thiệu)

Cùng các bạn đi chơi biển nhân một dịp về Hà Tiên năm 1996 : từ trái sang phải : Loan, Nguyễn Ngọc Lê, Trần Yến Phượng, Phạm Thúy Phượng, Lâm Xuân Mỹ, Tuyết, Trang Lệ Thủy

Hà Tiên tuổi học trò

Lâu lắm xa rồi, Hà Tiên nhớ,
Trăng nước Đông Hồ gợi‎ ý thơ,
Phù Dung soi bóng buồn muôn thuở,
Ngẩn mặt Tô Châu vạn kiếp chờ.

Thạch Động u hoài đứng chơ vơ,
Sương khói thời gian phủ bóng mờ,
Chiêm bao mộng mị hồn cứ ngở,
Dạo bước hồ sen dạ thẩn thờ.

Mũi Nai biển rộng trời thương nhớ,
Nhớ tuổi học trò lắm mộng mơ,
Cuối tuần quên hết chồng sách vở,
Thả hồn bàng bạc Bãi Nò mơ.

Lăng Ông Mạc Cửu còn ghi nhớ,
Khai phá hoang sơ mở cõi bờ.
Bao năm lưu lạc rời xứ sở,
Nhớ mãi Hà Tiên mắt lệ mờ!

Trang Lệ Thủy
(Tháng tám, 2017)

Những cảnh đẹp Hà Tiên ngày xưa mà Trang Lệ Thủy đã nhắc đến trong bài thơ

Hình ảnh : Trang Lệ Thủy, Trần Văn Phi, Trần Văn Dõng

Nhà vệ sinh công cộng hình bát giác trước năm 1958 (Hà Tiên)

Nhà vệ sinh công cộng hình bát giác trước năm 1958 (Hà Tiên)

Photo: Trần Phương Nhu, Trần Văn Mãnh tổng hợp từ face book

Commentaires

Dong Tranvan: Chỗ này xưa lắm, nhớ mang máng, giông giống chỗ sau này là tiệm thuốc tây Bích Thúy, gần bến đò ngang qua Tô Châu. Hoặc là chỗ bán vé phà Hà Tiên
J’aime · Répondre · 18 mars, 12:39
Phan Văn Hữu
Phan Văn Hữu: không thấy ponton không thấy cẩu nỗi ỡ đâu vậy ta
J’aime · Répondre · 18 mars, 12:59
Lâm Lan
Lâm Lan: Về sau cải tạo lại làm chỗ bán vé qua phà. Nơi đó tui đã từng nuôi cá chốt. Hihiiii!
J’aime · Répondre · 1 · 18 mars, 13:45 · Modifié
Huu Tran
Huu Tran: Nhìn muốn lòi con mắt mà không biết nơi mô ….
J’aime · Répondre · 1 · 18 mars, 14:08
My Tú
My Tú: Hiiii, hia ơi, cái này là đễ cho tâm hồn mình thoái mái mát mẽ đó hia, cầu tiêu tròn tròn dễ thương haha, có 12 cái mỗi bên 6 cái nam 1 bên nữ 1 bên, chính giữa có cái cầu gỗ bước vào, đối diện là nhà ông Thú.
J’aime · Répondre · 18 mars, 14:39
Patrice Tran: Theo mình nghĩ chắc đây là nhà phòng bán vé qua phà bắc Hà Tiên – Tô Châu. Chổ này không có dính liền với cầu phà ponton nên không thấy trong hình. Phòng bán vé phà. Cũng có ý kiến là nhà vệ sinh công cộng dưới sông không biết phải không. Trong hình thấy rỏ một góc bên trái của núi Tô Châu. Chổ nầy nằm giữa cầu bắc ponton và cầu nổi lúc sau nầy.
J’aime · Répondre · 18 mars, 14:39 · Modifié
Patrice Tran
Patrice Tran: Mời mấy nhà kỳ cựu của Hà Tiên xem giúp dùm nhé.
J’aime · Répondre · 18 mars, 14:38
Patrice Tran
Patrice Tran: Thiệt không Oanh, chổ này có bán cafe sao?
J’aime · Répondre · 18 mars, 14:40
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Công trình này bây giờ đâu còn mà cà phê gì?
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 18 mars, 14:41
Patrice Tran
Patrice Tran: Hình nầy là có thật ở Hà Tiên đó nhưng không biết là phòng bán vé phà hay nhà vệ sinh hay quán nổi dưới sông?
J’aime · Répondre · 18 mars, 14:41
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Như vậy nếu đúng vậy thì sau này sửa lại làm nhà bán vé phà, bỏ làm wc, vì mất mỹ quan ( gần chợ)
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 18 mars, 14:55
My Tú
My Tú: Củ DongTranva, chính xác củ ơi
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 18 mars, 14:55
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Chắc chắn rồi, mình nhớ lại rồi, đây đúng là chỗ bán vé phà sau nàỳ, sau đó mới xây một dãy nhà, cặp mé sông trong đó có tiệm báo Minh Xuân, hớt tóc Tư Thiên, Sáu Thành, kéo dài giáp với chợ cá luôn. Hồi còn nhỏ nhớ mỗi khi tới mùa nước lớn (khoãng từ tháng 10 âm lịch, xuống chỗ này chơi, bị ngập hết, phân nổi lềnh bềnh. Nhờ Mỹ Tú nhắc củ nhớ như trước mắt hình ảnh này!!!)
J’aime · Répondre · 3 · 18 mars, 15:13 · Modifié
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Cù Thú, chuyên đánh cờ tướng, tiệm giáp với Quách Bá, bên kia là ông gì chạy xe lam, rồi đế̀n Trần Kỹ hớt tóc, căn đầu là Đồi Mồi Lê Minh
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 18 mars, 15:28 · Modifié
Chinh Trinh
Chinh Trinh: Nhà kế ông Dủ xe lam đâu phải ông Trần Kỹ mà là nhà của Lào Xiếm (Tỷ Tuột) bán bánh mì ở chợ. Còn nếu trước đó ông Trần Kỷ ở thì em không nhớ đó Anh Dõng
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 18 mars, 17:11
Huu Tran
Huu Tran: Ông Trần Kỷ chỉ thuê trước sân nhà má Tỉ Tuột để hớt tóc thôi.
J’aime · Répondre · 18 mars, 18:04
Chinh Trinh
Chinh Trinh: Anh Hữu có trí nhớ thật siêu kỳ 👍👏
J’aime · Répondre · 18 mars, 19:59
Chinh Trinh
Chinh Trinh: Sau nầy ổng mướn trước nhà Cù Đệ phải không?
J’aime · Répondre · 18 mars, 20:01
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Nhà riêng của Trần Kỹ ở đường Lam Sơn, đúng là Trần Kỹ chỉ thuê thôi, đó là nhà của mẹ Tỹ Tuột ! Hồi đó chuyên hớt tóc với Trần Kỹ
J’aime · Répondre · 19 mars, 00:41 · Modifié
Cuong Manh Le
Cuong Manh Le: Nhà hàng 12 căn!🙃
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 18 mars, 15:21
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Như vậy là hình này chụp khi chưa làm bến phà nên chưa có ponton (mình đoán là khoãng 1957-1960)
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 18 mars, 15:31
Jennie Huynh
Jennie Huynh: Đúng vậy anh Dõng, em có tham vấn nên góp ý, hình này là nhà vệ sinh, đập bỏ mới cất dãy phố trong đó có căn ông Tư Thiên hớt tóc, xong dời nhà vệ sinh về Đông Hồ.
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 19 mars, 00:49
Patrice Tran: Ủa Tú Mỹ lúc đó còn ở trong đầu gối của Papa Trần Bình sao biết rành vậy…chắc có tham vấn người kỳ cựu Hà Tiên phải không, nếu người đó nói đúng thì hoan hô vì phải công nhận là khó thiệt đó…..
Je n’aime plus · Répondre · 5 · 18 mars, 17:57
Tony Huynh
Tony Huynh: Có phải là nhà hàng nổi Thũy Tiên không ạ?.
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 18 mars, 18:58
My Tú
My Tú: Hiiiii, con hỏi câu con (Trần Lệ Hà đó) chứ con biết được chết liền, con cứ tưởng là nhà hàng thuỷ tạ, hoá ra cũng nhà thuỷ tạ thiệt nhưng mình phục vụ cho mấy anh cá chốt.😀😀😀
J’aime · Répondre · 2 · 19 mars, 01:05
Cuong Manh Le
Hoa Le
Hoa Le: Có một bộ nhớ kỳ cựu cho biết. Đúng là nhà để nuôi cá chốt như bạn Lâm Lan đã nói và My Tu tả lại cảnh của hình có phần đúng, chỉ sai chỗ là nhà này xây cất theo hình bát giác đường vô chánh giữa.
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 19 mars, 01:06
Hoa Le
Hoa Le: Sorry bị lỗi đụng « post » nó đi luôn. Xin tiếp tục nhé. Đường vô một bên 4 cho Nam, một bên 4 cho Nữ, chính giữa có bóng đèn tròn và nhà nuôi cá chốt nầy đã phá năm 1958 mới có bến phà
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 19 mars, 01:18
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Người nắm thông tin này chắc cũng thuộc kỳ cựu Hà Tiên. Không nhớ rõ lắm thì hình như chỗ này có thu tiền phí cho mỗi lần giải quyết bầu tâm sự, còn mấy cái sau này « free off charge » !
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 01:26 · Modifié
Hoa Le
Hoa Le: Người này là ông xã kỳ cựu của tui. Ngày xưa chỗ này để giải quyết bầu tâm sự của tất cả mọi người từ lớn đến bé free, không có thâu tiền. Nhà nầy xây cất thời Tây thấy đẹp nên nhìn không biết là WC
Je n’aime plus · Répondre · 3 · 19 mars, 01:46
Patrice Tran
Patrice Tran: Cám ơn nhà kỳ cựu Hà Tiên anh Dư nhé, anh nói thì chắc chắn rồi, cám ơn Mai Hoa nhé.
J’aime · Répondre · 19 mars, 13:34
Nguyễn Điệp hà tiên
Nguyễn Điệp hà tiên: Nơi này mình nhớ sau 75 có lần là cửa hàng thuốc tây mà cửa hàng trưởng là chị Thanh Mai chị của Thanh Lâm vợ Hứa Nhất Tâm phải không các bạn
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:12
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Cửa hàng thuốc tây là khác, nằm ở đầu cầu nổi, còn chỗ này gần gần chợ cá cũ
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:26
Phan Văn Hữu
Phan Văn Hữu: Nếu gẩn chợ cá cũ, bên trái phãi nhỉn thấy ponton chứ
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:28
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Lúc này chưa có ponton, bến phà làm sau
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:29
Phan Văn Hữu
Phan Văn Hữu: Theo mỉnh biết chỗ bán vé cho xe qua phà sau nầy mẫu nhà không phãi như vậy, cái nầy thấy cỗ quá
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:34
Dong Tranvan
Dong Tranvan: Cái này đã bị phá bỏ, làm lại nhà bán vé chỗ đó
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:35
Phan Văn Hữu
Phan Văn Hữu: Vậy lả mỉnh không biết cái nầy
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:48
Phan Văn Hữu
Phan Văn Hữu: Nhớ lại năm 58-59 hình như nhà nầy không còn, vì lúc nhõ mình cũng hay xuống pha chơi (ba cũa Tư và ba Tô Văn Hạnh là dượng năm dượng bãy cũa mình làm công nhân phà nầy)
J’aime · Répondre · 1 · 19 mars, 05:04
Nguyễn Điệp hà tiên
Nguyễn Điệp hà tiên: Vậy là nhà này mình hỏng biết rồi chỉ biết nhà gần đầu cầu nổi thôi
J’aime · Répondre · 19 mars, 05:10
Tam Nguyen
Tam Nguyen: Nhà vệ sinh nằm hướng Đông Hồ.
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:13
Cuong Manh Le
Cuong Manh Le: Có chắc năm 1958 không chị? Sao em nhớ lúc mình ở Hà Tiên nó còn mà!?
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:22
Hoa Le
Hoa Le: Lúc mình ở HT em thấy đó là tiệm bán thuốc tây của ông Tư Trượng xin phép xây cất lên, có hiệu tiệm là Bích Thủy
Je n’aime plus · Répondre · 3 · 19 mars, 05:36
Hoa Le
Hoa Le: Đây là cảnh Hà Tiên có tiệm thuốc tây của ông Tư Trượng xin phép xây cất trước năm 1975
Cang Truong
Cang Truong: Đúng vậy nhà thuốc tây Bích Thủy trước đây vì xa bờ nên làm cầu ciment trước khách sạn Đại Tân. Còn ponton bến phà xưa đi về hướng tiệm đồi mồi Lê Minh
J’aime · Répondre · 21 mars, 04:40
Vinh Tran
Vinh Tran: Tôi nghĩ đây là nhà thủy tạ ở gần Hội đồng xả (xóm người Khmer). Khi nhìn qua phía bên kia sông là dưới chân của núi Tô Châu. Đường sông đi về Rạch Giá
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 04:31
Cang Truong
Cang Truong: Nhà thuốc tây Bích Thủy
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 14:11
Cang Truong
Cang Truong: Trước đó là nhà thuốc tây Bích Thũy hình như của bác Tư Trượng hay bác Tư Sa, sau có lúc là wc, có lúc bán vé phà, có lúc bán cafe, sau ban quản lý cầu nổi, bây giờ bến cano du lich
Je n’aime plus · Répondre · 1 · 19 mars, 14:29
Patrice Tran
Patrice Tran: Các bạn đừng nhìn lầm đây không phải là quán cafe nổi Thũy Tiên, quán Th T mới có sau nầy (sau 75), còn đây là một công trình rất xưa là nhà vệ sinh công cộng trước 1960 đúng như các bạn và nhà kỳ cựu anh Dư dã cho ý́ kiến. Xin cám ơn tất cả nhé.
J’aime · Répondre · 4 · 20 mars, 09:01 · Modifié
Phan Văn Hữu
Phan Văn Hữu: Dõng nói đúng, trước 1958-1959 nhà nầy không còn, sau cất lại làm nhà bán vé. Trên bờ kế là dãy nhà hớt tóc cũa cậu Thành ba của Tâm. Năm 58-59 mình thường tắm ở phà, thường phóng  xuống đít phà là đụng nhà nầy
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 20 mars, 09:36
Phan Văn Hữu
Phan Văn Hữu: Năm lớp nhì, lớp nhứt 1961-1962
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 20 mars, 09:43
Patrice Tran
Patrice Tran: Quán cafe nổi Thũy Tiên cất sau 75….không có dính líu đến hình trắng đen ở trên.

Quán cafe Thũy Tiên ở bến sông, đường Trần Hầu

J’aime · Répondre · 2 · 20 mars, 09:45
Phan Văn Hữu
Phan Văn Hữu: Lúc thường tắm ao Phù Dung với tắm sông
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 20 mars, 09:45
Phan Văn Hữu
Phan Văn Hữu: Thầy giáo Hương bắt thụt dầu mệt không được nghỉ
Je n’aime plus · Répondre · 2 · 20 mars, 09:48
Cang Truong
Cang Truong: Cafe Thũy Tiên nơi đây có wc bót làng lúc trước, còn đây hớt tóc bờ sông có quán cafe Hải Đăng của ông Quách Bá
J’aime · Répondre · 21 mars, 04:25

Cầu nổi Hà Tiên 1993, với nhà thuốc tây Bích Thũy của Bác Tư Trượng sau làm nhà bán vé qua cầu.

Toàn cảnh cầu nổi Hà Tiên trước năm 1975

Hình ảnh: Trần Phương Nhu, Trần Văn Mãnh, Daanj, Lê Mai Hoa