Những nơi chốn quen thuộc của Hà Tiên (phần 3)

Thầy cô và các bạn thân mến, hình ảnh về phố xá, nhà cửa ở Hà Tiên được rất nhiều bạn đăng tải trên các trang internet, có những hình ảnh rất quý vì thời gian chụp những tấm ảnh đó đã qua rất lâu rồi, và chính những hình ảnh đó cũng không còn tồn tại hiện nay, rồi lại có những hình ảnh rất quen thuộc và vẫn còn hiện diện đến ngày nay, như một chứng nhân cho sự thay đổi của bộ mặt thành phố Hà Tiên…Hà Tiên ngày nay đã thay đổi rất nhiều, đã có nhiều công viên, vườn hoa, nhà cửa dinh thự được xây dựng lên mới đẹp, tuy nhiên bên cạnh đó cũng còn lại một vài nơi chốn quen thuộc đối với những người con Hà Tiên rất xa xưa, của những thập niên 60 – 70…Đây là một tập hình được thu thập từ nhiều nguồn trên mạng internet, để nhắc nhở lại chúng ta khuôn mặt phố xá Hà Tiên, tuy đã cũ kỷ, có thể đã biến mất, những lại rất quen thuộc và thân thương đối với thầy cô và học trò trường Trung Học Hà Tiên xưa…

(tiếp theo phần 2)

11/ Đường Tham Tướng Sanh ngay tiệm trồng răng Phục Hưng ngày xưa (Hà Tiên)

(Hình: HuynhNT, năm ?)

Con đường Tham Tướng Sanh là một trong hai con đường ở hai bên ngôi chợ cũ của Hà Tiên (con đường kia tên Tuần Phủ Đạt). Tính từ bên trái qua bên phải của hình, đầu tiên có căn nhà thấy phân nửa đó là tiệm Hiệp Lợi (nhà của gia đình Trịnh Tố Chinh), kế đến căn nhà có dàn cây xanh phía trên đó là tiệm trồng răng Phục Hưng, nhà của bạn Sện (Tường, và có em trai là Bẻ), ngày xưa mình thường đến chơi nhà bạn Sện), căn kế về phía phải màu xanh dương là tiệm Mỹ Nam, kế đến căn màu tím nhạt là nhà của Bà Năm Quới bán trầu cau ngày xưa, kế đó căn nhà nhỏ màu vàng là nhà chị Đỗ Mùi, bạn học chung lớp với anh Trần Văn Dõng, Lâm Hữu Quyền,…v…v…, còn căn nhà lầu ở bìa phải thì mới cất lên sau nầy, ngày xưa nơi đó là con hẻm nhỏ đi thẳng vào là tiệm tạp hóa của Dì Hai Sánh, má của cô Điệp phu nhân của anh Minh Thế., nếu tính về phía phải nữa (không còn thấy trong hình) thì là tiệm cơm Xuân Thạnh rất nổi tiếng và nhiều khách ăn ưu chuộng ngày xưa.

12/ Thành phố Hà Tiên nhìn từ phía cầu phà bắc

(Hình: Hồ Anh Dũng, năm ?)

Đây là một hình ảnh rất quý giá và hiếm…Hình nầy có một giá trị lịch sử rất cao vì bây giờ ta không thể chụp lại cảnh thành phố Hà Tiên từ bến bắc nhìn lên như vầy được nữa. Tấm vách xi măng « Những địa chỉ cần ích » bên trái hình đó, mình nhớ rất rỏ vì ngày xưa lúc người ta đang vẻ viết bảng nầy chính mình có đứng xem, họa sĩ viết bảng nầy hình như là ông Phụng Đài ba của bạn Mạnh học chung với mình ở Tiểu Học. Trong bảng « Những địa chỉ cần ích » nầy có các mục giúp cho du khách tìm các địa chỉ dễ dàng như: Khách Sạn (Đại Tân…), Tiệm Ăn (Xuân Thạnh…), Vật kỹ niệm (Lâm Văn Cao, Phan Văn Thân, Lê Minh…). Còn chiếc cầu bắc đó mình đi lên xuống biết bao nhiêu lần rồi, mỗi lần đi Rạch Giá về đều qua cầu bắc nầy…Có khi thường xuống cầu bắc nầy ngồi chơi. Dảy phố phía xa trong hình đối diện với con đường Trần Hầu. Đầu tiên từ bên phải qua bên trái, đó là tiệm đồi mồi Lê Minh, kế đến là tiệm hớt tóc Trần Kỷ, ngày xưa mình là khách hớt tóc quen thuộc của ông Trần Kỷ, đúng ra là nhà của má Tỷ Tuột (Lào Xiếm) cho Trần Kỷ mướn phía ngoài để hớt tóc thôi. Kế đến là tiệm buôn hải sản hiệu Tân Dũ Hưng, kế nữa là một tiệm tạp hóa Cù Thú rồi đến căn nhà tiệm hình kỷ niệm và có bàn billard của ông Quách Ngọc Bá. Bên bìa trái là tiệm cơm rất nổi tiếng ngày xưa là tiệm Xuân Thạnh, ta còn thấy rỏ nóc có vách màu trắng của ngôi chợ cũ Hà Tiên, cuối cùng thật xa bên trái là một phần căn phố của con đường Tuần Phủ Đạt.

13/ Nhà vệ sinh công cộng hình bát giác trước năm 1958 (Hà Tiên)

(Hình: Trần Phương Nhu, trước năm 1958)

Đây là ngôi nhà có lẻ cất khoảng trước năm 1958,  lúc đầu dùng làm nhà vệ sinh công cộng. Trong căn nhà nầy có 4 căn một bên dành cho nam và 4 căn bên kia dành cho nữ. Được xây cất một cách rất mỹ thuật dạng bát giác, đó là vào thời còn người Pháp ở Hà Tiên. Lúc nầy cầu bắc và « ponton » chưa có. Sau đó một thời gian chánh quyền địa phương cải tiến lại phá bỏ ngôi nhà nầy và cất một ngôi nhà khác làm thành căn nhà bán vé phà qua sông. Đến những năm đầu của thập niên 60 thì người ta phá bỏ căn nầy và cất một dãy phố lấn qua trên sông để cho người dân Hà Tiên thuê làm nơi buôn bán, sinh hoạt phục vụ. Đầu dãy ngay cầu bắc là căn của bác Sáu Thành hớt tóc, rồi từ từ kéo dài tới ngay chợ cá cũ Hà Tiên. Các căn kế tiếp là căn có bày các tạp chí, báo chí của chi thông tin để dân chúng đến đọc báo tự do, kế là tiệm bán báo Minh Xuân, tiệm hớt tóc Tư Thiên,…v…v…

14/ Trẻ em ở Đài Kỷ Niệm 1965 (Hà Tiên)

(Hình: Photo: Cliff Rocheleau, năm 1965)

Đây là một bức hình do một người lính Mỹ chụp vào năm 1965 (Cliff Rocheleau) tại bến tàu Quan Thuế dưới Đài Kỷ Niệm, Hà Tiên. Theo sự nhận xét của một số bạn Hà Tiên quen biết thì những em bé nầy có thể là con của những gia đình làm nghề đánh cá ở phía Cầu Câu, Pháo Đài. Có điều có thể xem như chắc chắn là hình em bên bìa phải là con trai của Ông Thái Dủ, tên là Hồ (Huỳnh Minh Hà), lúc xưa gia đình của Ông có cây xăng ngay tại Đài Kỷ Niệm nầy (cây xăng ở bên trái hình, không thấy trong hình). Phía xa là Đài Kỷ Niêm màu trắng ở về bên trái, xa nữa là mặt hông của chợ cá cũ Hà Tiên. Ở giữa hình cặp mé sông còn có một dãy băng đá mà ngày xưa các bạn trẻ thường hay ra ngồi chơi ngắm sông nước…Có vài ý kiến cho là em bé mặc áo bông rằn màu xanh giống em  » Tuấn cùi » con cô Thìn, Ông Đây. Em bé đưa tay chào theo kiểu nhà binh thì giống em Châu con của Bà Tám Lệ, cháu ông Bảy Kế…Từ phải sang trái em thứ tư (đứng phía sau) thì giống em Phò con Ông chủ lò bánh mì Đồng Xương…

15/ Đường Tuần Phủ Đạt, ngay khúc có các căn nhà lầu bạn Hồ Anh Dũng, Lương Cường và Hồ Thị Kim Hoàn (Hà Tiên)

(Hình: David.B.Crawford, năm 1966)

Đây chính là con đường Tuần Phủ Đạt, phía bên phải gần nhất là nhà Ông Âu Tư (ba của bạn Hồ Anh Dũng), Sanh Hoạt (Lương Cường), và lần lượt là nhà Hồ Thị Kim Hoàn và tiệm Đồi Mồi Phan Văn Thân. Phần đất trống có cỏ xanh sau nầy là rạp hát chiếu bóng Phát Minh.  Phía xa xa đó là đường Lam Sơn với nhà Bác Ba Góp và nhìn thẳng ra bờ sông. Có một thời gian phần đất trống (sau năm 1975) dùng làm địa điểm nhóm chợ tạm bán hàng hóa biên giới, sau đó có xây một kho bạc và hiện nay đã không còn kho bạc đó. Một thời gian sau nầy, khu nầy có người dùng nhà làm nơi nuôi yến. Bên phía trái hình là một dãy phố mười hai căn, đó là các căn nhà Ông Tàu Tắc, Ông Nam Xến,…, và căn biệt thự của gia đình thầy Lê Quang Thuyên, Lê Quang Khanh,…).

Xin bổ túc thêm chi tiết về bức hình nầy: tác giả tên là David. B. Crawford (Dave Crawford) là một người lính Hãi Quân Mỹ ngày xưa, phục vụ trên chiếc tàu USCGC Point Garnet (WPB-82310), tàu nầy có mặt ở VN từ 1965-1969, sau 1969 tàu nầy được trao lại lại cho Hãi Quân VN và đổi tên là Lê Văn Ngà HQ 701.

(Còn tiếp phần 4)

Những nơi chốn quen thuộc của Hà Tiên (phần 2)

Thầy cô và các bạn thân mến, hình ảnh về phố xá, nhà cửa ở Hà Tiên được rất nhiều bạn đăng tải trên các trang internet, có những hình ảnh rất quý vì thời gian chụp những tấm ảnh đó đã qua rất lâu rồi, và chính những hình ảnh đó cũng không còn tồn tại hiện nay, rồi lại có những hình ảnh rất quen thuộc và vẫn còn hiện diện đến ngày nay, như một chứng nhân cho sự thay đổi của bộ mặt thành phố Hà Tiên…Hà Tiên ngày nay đã thay đổi rất nhiều, đã có nhiều công viên, vườn hoa, nhà cửa dinh thự được xây dựng lên mới đẹp, tuy nhiên bên cạnh đó cũng còn lại một vài nơi chốn quen thuộc đối với những người con Hà Tiên rất xa xưa, của những thập niên 60 – 70…Đây là một tập hình được thu thập từ nhiều nguồn trên mạng internet, để nhắc nhở lại chúng ta khuôn mặt phố xá Hà Tiên, tuy đã cũ kỷ, có thể đã biến mất, những lại rất quen thuộc và thân thương đối với thầy cô và học trò trường Trung Học Hà Tiên xưa..

(tiếp theo phần 1)

6/ Ngả tư đường Nhật Tảo – Lam Sơn (Hà Tiên)

(Hình: Adriaan Castermans, trước năm 2013 )

Đây là ngả tư đường Lam Sơn (con đường nằm ngang cạnh dưới của hình) và đường Nhật Tảo (con đường thẳng đứng bên góc phải của hình). Bên góc phải phía dưới của hình là nhà cô Dương Hồng Châu (không thấy trong hình). Bên góc trái phía dưới hình là nhà của anh Độ, anh Kiệt. Quán nước có mấy cái ghế màu xanh là của một người giữ chùa Ông Bổn , kế đến là chùa Ông Bổn (không thấy trong hình) và phía sau chùa Ông Bổn là trường học Hoa Liên ngày xưa. Trên con đường Nhật Tảo (thẳng đứng trong hình, nếu từ phía dưới đi lên là gặp ngay ngả tư Nhật Tảo – Chi Lăng. Bên phải con đường Nhật Tảo nầy là mặt nhà phía sau của thầy Phan Văn Xuân (mặt trước nhìn ra đường Nguyễn Thần Hiến).

7/ Ngả tư đường Bạch Đằng – Chi Lăng (Hà Tiên)

(Hình: Dustinand Theresa, năm ?)

Đây là hình ngả tư đường Bạch Đằng (con đường bên góc trái phía dưới hình) và đường Chi Lăng (con đường bên phải hình, ở đây ta không thấy trong hình). Căn nhà màu vàng bên phải hình là nhà của gia đình ông Thái Dũ ngày xưa, ngày xưa nhà nầy thường đóng cửa. Kế đó về bên phải căn nhà màu xanh ngọc là nhà của anh Chí anh của bạn Tăng Kim Sơn, lúc trước nhà nầy thường cho trẻ con đến thuê chơi trò chơi điện tử. Chỗ có hai người thợ mặc áo màu cam là nhà của thầy La Từ Sự ngày xưa, nhà có các cửa hình vòng cung, kế đó là căn nhà lầu cao màu xanh dương, ngày xưa là nhà ngủ Bình Dân, Ông Nội của Lâm Thái Sơn.

Căn nhà màu vàng và màu xanh ngọc trên đường Bạch Đằng. (Hình: HuynhNT, năm ?)

Căn nhà thầy La Từ Sự trên đường Bạch Đằng. (Hình: HuynhNT, năm ?)

8/ Đường Lam Sơn bên vách nhà Bác Ba Góp (Hà Tiên)

(Hình: Fred Abery, năm 2014)

Đây là một khúc của con đường Lam Sơn.Vách nhà màu vàng trong hình ngày xưa là nhà của Bác Ba Góp, má của anh Minh Thế, anh Mạnh và bạn Nhựt. (anh Minh Thế là phu quân của cô giáo Điệp con Dì Hai Sánh bán tạp hóa, ngày xưa anh Minh Thế thường làm chánh thơ ký cho Tổng Hội Phật Giáo Thống Nhất Hà Tiên ở chùa Tam Bảo, còn anh Mạnh thì mình không nhớ rỏ lắm, Nhựt thì là bạn học lúc còn ở trường Tiểu Học với mình). Nghe nói nhà nầy hồi xưa Bác Ba Góp thuê lại của hia Chiêu, sau đó hia Chiêu lấy lại, sửa sang lớn ra. Bên hông nhà còn có cánh cửa sắt. Bên phải hình sau cánh cửa sắt là vách nhà màu xanh, sau đó là nhà hia Phón, vai anh cô cậu với anh Giang Văn Chương, có bà con với nhà mình. Đối diện với nhà hia Phón, là nhà sửa xe đạp Ông Tám Trọng, kế đó là tiệm Huệ Nguyên và tiệm đồi mồi Phan Văn Thân. Nhớ ngày xưa mình cũng có đặt sơn lại chiếc xe đạp ở tiệm ông Tám Trọng nầy, khi thấy cái sườn xe mới của mình được sơn rồi còn treo trước cửa tiệm để chờ khô và ráp lại, thì cứ mừng chờ cho xong để lấy xe đạp sơn mới về chạy… 🙂 …

(Hình: Fred Abery, năm 2014)

(Hình: Fred Abery, năm 2014)

(Hình: Philip Genochio, năm 2009)

9/ Đường Lam Sơn nhìn ra phía chợ và sau tiệm Lâm Văn Cao (Hà Tiên)

(Hình: HuynhNT, năm ?)

Con đường trong hình là đường Lam Sơn, bên trái hình có căn nhà lớn màu hồng chính là tiệm đồi mồi Lâm Văn Cao, kế đó là căn nhà lầu màu xanh lá cây, hồi xưa chưa có căn nhà nầy, đúng ra phía sau tiệm đồi mồi Lâm Văn cao còn có một căn hẻm rất nhỏ, có nhà tắm, nhà bếp, phía trên còn có sân thượng nữa, nhưng sau đó các phần nầy đều bị cắt ra và tận dụng để cất căn nhà màu xanh nầy vào đó, thành ra hai căn nhà riêng biệt. Tính trở về phía bên phải hình, từ nhà màu xanh thì kế là tiệm may của hai chị Bích Nhung và Bích Thủy, rồi đến nhà may Châu Hà, rồi tới nhà bà Năm Quới ngày xưa có tiệm bán trầu cau ở chợ căn đối diện với tiệm tạp hóa anh Bôn, kế nữa là nhà Bà Nịu, và sau cùng tận cùng bên phải hình là nhà xưa của gia đình Trần Bình, hiện tại là căn nhà lầu của anh Cáo Di.

10/ Đường Tuần Phủ Đạt nhìn về vườn Ông Ba Lón (Hà Tiên)

(Hình Hồ Anh Dũng, trước năm 1972)

Một khúc đường Tuần Phủ Đạt đối diện bên hông nhà lồng chợ cũ Hà Tiên. Bên phải hình là ngôi chợ cũ Hà Tiên. Bên trái hình, tính theo thứ tự, đầu tiên là tiệm Đức Thạnh, rồi kế tới là tiệm chụp hình Đức Quang, kế nữa là nhà Hia Chiêu và căn bìa là tiệm Bác Ba Góp. Tới đây thì có con đường Lam Sơn chạy ngay thẳng góc với đường Tuần Phủ Đạt nầy. Qua bên kia đường Lam Sơn, dọc theo bên trái đường Tuần Phủ Đạt thì có tiệm đồi mồi Phan Văn Thân, tiệm vàng Minh Ngọc (gia đình Kim Hoàn, Kim Nga,…) …Bên phải hình, qua khỏi nhà lồng chợ cũ Hà Tiên, phía trên có cây me, góc đường nầy là nhà Ông Tào Lái thợ may, nhà có bạn Trọng hồi xưa học chung trường Tiểu Học với mình. Tiếp theo phía sau nhà ông Tào lái là nhà của quý thầy Lê Quang Thuyên, Lê Quang Khanh,…Ở giữa hình phía xa nhất là ngôi vườn của nhà ông Ba Lón, nhà bạn Tăng Kim Sơn.

(Còn tiếp phần 3)

 

Giới thiệu Trần Phước An

Thầy cô và các bạn thân mến, ngày 06/08/2018 mình vừa được biết tin nhà ở Hà Tiên cho biết bạn TRẦN PHƯỚC AN (em của Trần Minh Trí và em của thầy Nhật Quang), bạn An đã ra đi vĩnh viễn..Sở dĩ mình biết được tin là vì em mình là Trần Văn Phi là em cột chèo với An (vợ của An là chị Hai của vợ của Phi, nhà của An và vợ ở trên đường đi Thạch Động Hà Tiên), Phi ở Kiên Lương, nhưng có về Hà Tiên để dự lễ an táng của Trần Phước An và có cho mình hay tin, xin cám ơn anh Hai Dõng đã chuyển tin đến. Sau đó mình có liên lạc với anh Hai Trần Văn Dõng ở VN thì được biết tin là gia đình bạn Trần Phước An có tổ chức buổi lễ hỏa táng di hài An tai chùa Khmer ở ngoài Mũi Nai, Hà Tiên (bạn Trần Phước An mất ngày 04/08/2018 vì bênh lâu năm). Ngay sau đó mình có ý nhờ hai bạn Trương Thanh Hào và Trương Thanh Hùng là hai người bạn cùng lớp với Trần Phước An, viết một bài để giới thiệu về Trần Phước An, một bạn học cùng trường với tất cả chúng ta là học trò nhiều năm của Hà Tiên ngày xưa…Hai bạn đã vui vẻ nhận lời và Thanh Hùng đại diện để viết bài, nhắc nhở về Trần Phước An và Trần Minh Trí, An và Trí là hai anh em cùng học chung một lớp, riêng Trần Minh Trí mình cũng đã biết tin là bạn Trí đã mất từ rất lâu rồi, bạn mất vì bệnh trong những năm định cư sống bên nước Mỹ.

Sau đây là phần bạn Trương Thanh Hùng kể về Trần Phước An:

Đôi điều về bạn TRẦN PHƯỚC AN (người viết: Trương Thanh Hùng)

Nghe tin Trần Phước An đã qua đời, lòng có chút xốn xang vì chưa về được để thắp cho bạn nén nhang.
Tôi và Trần Phước An biết nhau từ năm học Đệ Thất, trường Trung học Hà Tiên. Có bạn nói là chúng tôi cùng học lớp Nhứt A do thầy Phan Tấn Hoàng dạy, nhưng tôi không nhớ, có lẽ bởi không có ấn tượng gì, mà phải đến năm Đệ Thất mới có nhiều kỷ niệm.
Năm học Đệ Thất, lớp chúng tôi có nhiều trường hợp anh em ruột cùng học chung lớp, đó là tôi với anh Trương Thanh Hào, anh em Tiền Minh Quang – Tiền Quí Mai, anh em Trần Tuấn Anh – Trần Yến Phượng và anh em Trần Minh Trí – Trần Phước An.
Tôi chơi khá thân với cả Trí và An, nhất là An nên viết đôi dòng về An và Trí, coi như để tưởng nhớ người bạn vừa quá cố (mà cũng có lời động viên của anh Mãnh).
Người Hà Tiên xưa, có lẽ ai cũng biết gia đình ông Yết Ma (Yết Ma là một chức vị trong đạo Phật, dưới cấp Hòa Thượng) và việc ông bị một đệ tử giả điên chém chết lúc còn tu trong chùa Vân Sơn ở Đá Dựng. Về sự kiện này nếu có điều kiện tôi sẽ viết tiếp hầu các bạn. Gia đình ông có khá đông con, mà người con thứ tư là thầy Nhật Quang, trụ trì chùa Phù Dung. Trí và An là con của ông Yết Ma, cả hai đều đẹp trai, giỏi võ, Trí còn có nghề đờn cổ nhạc rất hay, là học trò của nhạc sư Văn Vĩ. Sau này anh qua Mỹ sống và đã chết khá lâu.
Trước hết nói về Trần Phước An. An đẹp trai, có dái tai khá dài như tai Phật, đó là người có tướng sống lâu, nhưng không biết tại sao lại chết tương đối sớm; tánh tình hiền lành, vui vẻ, vì đi học trễ nên An phải đi lính khi hết năm Đệ Tứ. Nhà của An ở bên cạnh ngôi chùa nhỏ của gia đình trước ao sen còn gọi là ao Phù Dung. Khi còn học chung, nhóm chúng tôi (anh Hào, Dương Văn Hiến, tôi, Mong Đức Hưng) hay lên núi Lăng chơi, cũng có lúc đến nhà An và vào chùa Phù Dung chơi. Trong thời gian học chung, tôi chỉ nhớ nhất chuyện đi ăn cắp dừa ở núi Lăng, An thả trái dừa ngay mỏ Dương Văn Hiến mà tôi đã nói ở chuyện trước.

Chân dung Trần Phước An lúc còn học sinh lớp Đệ Tứ (lớp được mệnh danh là « Đệ Tứ Quốc Tế »), niên khóa 1968-1969 trường Trung Học Công Lập Hà Tiên

Khi An rời ghế nhà trường, tôi chỉ biết An vào sắc lính Hải quân. Chúng tôi gần như không gặp nhau từ đó. Đến sau năm 1975, An tham gia công tác Chữ Thập Đỏ tại Hà Tiên, làm nhân viên cho cô Chín Triệu chúng tôi mới gặp lại, An vẫn giữ tính vui vẻ, hiền lành như xưa. Nhớ những năm bọn Khmer đỏ đánh phá, có lần chúng bắn pháo qua thị trấn Hà Tiên, pháo rớt trên đường Tham Tướng Sanh (gần nhà chị Châu Ngọc Mỹ), An cùng đội xung kích Chữ Thập Đỏ xông xáo cứu chữa cho người bị thương. Người bị thương (tôi không nhớ là ai) bị mảnh pháo trúng bụng lòi ruột, anh Thanh Ngọc cùng An lấy cái chén chụp lên rồi băng lại để đưa đến nơi cứu chữa.
Khi các cơ quan huyện dời về Kiên Lương, cơ quan Chữ Thập Đỏ ở gần cơ quan tôi nên chúng tôi thường xuyên gặp nhau uống cà phê, có khi cũng nhậu lai rai. An thổi sáo rất hay, tôi cũng biết thổi sáo nên cũng hay trao đổi với nhau. Có lần tôi rũ An đến cơ quan tôi chơi rồi ngủ lại, không có giường chiếu, hai anh em ngủ tại phòng làm việc của cơ quan, tôi để An ngủ trên bàn, còn tôi đâu mấy cái ghế lại nằm ngủ. Đêm ấy An nói khá nhiều về cuộc đời lang bạt của mình trong những ngày đi lính, nói cả những chuyện chơi bời không được đứng đắn lắm. Khi chơi sáo, tôi và An đều có nét riêng, trong điệu sáo tao đàn tôi học An ở tiếng sáo vút cao nhất mà ống sáo có thể, An lại học tôi ở giọng sáo xuống trầm mềm mại. Hai anh em tương đắc lắm.

Trần Phước An trong những năm gần đây. Hình: Trương Thanh Hào cung cấp

Rồi An cưới vợ về nhà sinh sống bằng việc khai thác nước ở cái ao Phù Dung trước nhà và khu vườn sau núi. Chúng tôi cũng hay gặp nhau bày chuyện nhậu nhẹt. Tôi nhớ có một lần nhóm bạn lớp tôi, có cả mấy bạn nữ đến nhà An vào một ngày sau tết, An bày tiệc, cũng đơn giản nhưng có một hủ rượu nếp than rất ngon. Mấy anh chị em nói chuyện, giởn hớt đủ thứ. Tôi vốn có tửu lượng khá cao, lại hay làm phách nên uống rất nhiều và cho rằng rượu nếp than ngọt, nhẹ, uống không say. Vậy mà sau đó mấy anh em lên Lăng Mạc Cửu chơi, tôi say đi không nổi phải nằm trên ghế đá ở võ ca ngủ. Thật tệ nhưng vui.
Vào năm 1982, tôi bị bệnh khá nặng nên không còn uống rượu, vậy mà có một lần một số bạn, trong đó có Trang Việt Thánh, Tiền Thiên Lộc, Lê Phước Hải đến nhà An, bày tiệc phía sau nhà nhậu, tôi ngồi uống nước ngọt nhìn các bạn nhậu rất vui. An vẫn giữ nét hoạt bát vui vẻ và hiếu khách như ngày nào dù đã có vợ con.
Năm 1987, tôi ra Rạch Giá sinh sống nên ít có dịp gặp An. Thỉnh thoảng, khi về Hà Tiên tôi có ghé thăm, những năm gần đây sức khỏe An xuống thấy rõ, không còn nụ cười có duyên như xưa, nhưng không nghĩ là Trần Phước An lại ra đi sớm như vậy.
Mấy dòng nhắc bạn, cầu chúc hương hồn Trần Phước An sớ tiêu diêu nơi miền cực lạc. 

                                                                        Trương Thanh Hùng

Sau khi thông báo tin trên trang nhà fb, có nhiều bạn đã hay tin và cũng viết vài hàng nhắc nhở đến những kỷ niệm đã từng trải qua với bạn Trần Phước An. Bạn Lê Phước Dương có chia sẻ như sau:

« Không biết vì sao mà vào năm lớp Nhứt học với thầy Hoàng mình lại học chung lớp với hai anh em An và Trí. Anh Trần Phước An tính người hiền lành, có Phật tính trong lòng, không thù ghét hay giận hờn ai cả. Trước năm 1975, sau khi thôi học, anh An đi lính Hải quân, khoảng năm 1984 có lúc hành nghề bán vé số ở Hà Tiên. Anh An cũng có thời gian làm Trưởng Ấp Lầu Ba, anh có dịp phân xử nhiều vụ ly hôn, đặc biệt là kết quả anh xử là phần lợi thường về phía quý bà trong cuộc ly hôn !!.
Tính tình hiền hòa, không độc, anh như một loài thảo mộc ven đường, cuộc sống đạm bạc, lại có phần khắc khổ. Anh Trần Phước An có thói quen mỗi buổi chiều đúng 16 giờ, thường đến quán cafe Minh ở gần chùa Lò Gạch, gọi một ly cafe đen nóng, miệng bập bập điếu thuốc, rồi từ từ nói rất chậm rải như trẻ con đánh vần, và luôn hé miệng cười. Lê Phước Dương nầy nợ anh một nén nhang vĩnh biệt, nghe tin anh mất mà không kịp đến viếng vì nghe nói chỉ chọn được một ngày tốt nên chỉ để anh lại một đêm thôi. Ngày anh mất cũng lại là dịp giúp đở bà con nghèo, vì đêm đó đài phát thanh Long An xổ ra con số 67 đúng ngay tuổi thọ của anh An. Buổi chiều xổ số có mấy bà phụ nữ cùng xóm mình chạy nhau hỏi thăm có ai mua con số 67 không?, Có ai trúng không ?!! Vậy là cũng mong cho ai đó mua được con số 67 và trúng ngay ngày đó thì lập miếu thờ anh để cầu xin cho anh phù hộ cho trúng số!!! Anh An ơi, sống khôn thác thiêng, giúp người thì cứ giúp thôi anh An nhé…!! »

Nguyễn Hữu Tâm cũng viết nhắc kỷ niệm với bạn Trần Phước An khi còn hoạt động Chữ Thập Đỏ:

« 39 năm về trước anh Trần Phước An là đội trưởng xung kích Chữ Thập Đỏ cùng với chúng tôi quảy ba lô túi xách cứu thương, băng ca đi dọc suốt biên giới Hà Tiên trong thời kỳ chiến tranh biên giới Tây nam. Anh An người hiền hòa, dể gần gủi và hòa đồng. Xin thắp nén nhang trân trọng gởi đến linh hồn anh và mong sớm tiêu diêu về đất Phật. »

Trương Minh Huệ, bạn cùng lớp ở trường Trung Học Công Lập Hà Tiên ngày xưa với Trần Phước An chia sẻ như sau:

« Tiễn biệt bạn Trần Phước An, người bạn cùng lớp, cùng đăng vào lính, đi cùng một binh chủng Hải quân, học cùng nghề Điện Tử ở quân trường Nha Trang và về cùng một đơn vị ở An Thới. Thành thật chia buồn cùng gia đình ».

Huỳnh Minh Nhã Khiết là người Hà Tiên, cháu của cô Hà Thị Hồng Loan vừa hay được tin và chia sẻ như sau:

« Bác Trần Phước An mất, bên phía Chữ Thập Đỏ không có ai hay biết vì không có thông tin, đến ngày đưa đi hỏa táng ở Mũi Nai, đi ngang qua tiệm giầy dép Hạnh Sơn, ngang tiệm của con ông cậu Mười Thân (đồi mồi Phan Văn Thân) thì có người mợ hai tên Hồng (Hồng là con của ông cậu Mười Thân và cũng là cháu dâu của bà ngoại Chín Triệu, Phan Thị Triệu) báo tin. Bà ngoại Chín Triệu khi xưa nguyên là chủ tịch Hội Chữ Thập Đỏ Hà Tiên 39 năm về trước. Xin phép kính gởi đến lời chia buồn đến gia đình bác An ».

Ngoài ra có rất nhiều bạn học cùng trường, cùng lớp, người đồng hương Hà Tiên cũng đã viết lời chia sẻ tin buồn. (Nguyễn Bích Thủy, Trần Thị Phương Nhu,…)

Hồ Thị Kim Hoàn (cùng lớp với Trần Phước An): « Khóc bạn Trần Phước An! Cảm ơn anh Mãnh báo tin. Ôi, buồn quá! Một người bạn thân thuở học trò, có biết bao kỷ niệm vui buồn, đã đi một chuyến không về!. »

Trương Thanh Hào (cùng lớp với Trần Phước An): «  Lần nào về Hà Tiên mình cũng ghé thăm bạn Trần Phước An. Chỉ có lần vừa rồi, tháng 6/2018 mình không ghé An. Hãy ngủ yên nhé bạn, ngủ với giấc mộng bình thường như cuộc đời của bạn ! »

Lâm Thị Lan (cùng lớp với Trần Phước An): « Trần Phước An ngày còn đi học bạn rất “lí lắc” đến khi tóc đổi màu vẫn vui vẻ như xưa. Nay ra đi không bao giờ gặp lại. Các bạn lớp “Đệ Tứ Quốc Tế“ rất đau buồn tiển bạn. Cầu cho hương linh về cỏi Phật. Khóc bạn. A Di Đà Phật. Viết tiếp nữa đi Út Dương! viết về người bạn của mình. Hôm nay mới ra chiêu kể chuyện về người bạn đồng trang lứa, cùng trường, cùng lớp, cùng quê hương nay không còn nữa. Phước An ra đi không trở lại ».

Thầy Nguyễn Hồng Ẩn, vị thầy yêu mến ngày xưa dạy môn Lý Hóa của trường Trung Học Công Lập Hà Tiên trong những năm 60 cũng chia sẻ như sau: « Yên nghỉ nhé Phước An ».

Trương Mộng Uyên, con gái của thầy Trương Minh Hiển tuy không có nhiều kỷ niệm ở Hà Tiên với các bạn trường Trung Học Hà Tiên nhưng cũng chia buồn: « Thành kính phân ưu! »

Một số bạn nam nữ trong lớp Đệ Tứ (mệnh danh là « Đệ Tứ Quốc Tế »), niên khóa 1968-1969 trường Trung Học Công Lập Hà Tiên. Trần Phước An ngồi bìa trái hàng thứ hai từ dưới tính lên trên. Trần Minh Trí đội nón cầm đàn ở hàng thứ ba từ dưới tính lên trên. Hình: Hồ Thị Kim Hoàn.

Thay mặt Blog « Trung Học Hà Tiên Xưa », xin cám ơn tất cả quý vị và các bạn đã đóng góp cho bài viết. (TVM)

Ngôi chợ Hà Tiên qua các giai đoạn thời gian (Lê Phước Dương)

Chợ Hà Tiên.
(Tuổi thơ lêu lỏng)

Không ai biết Chợ Hà Tiên có từ khi nào chỉ biết khi mình thường ra Chợ ngồi xem chừng hàng hóa cho Mẹ đi đón ở bến sông mua rau cải từ rẩy ra lúc ban sáng sớm mờ sương là đã được 5 ,6 tuổi rồi…biết mua bán gì đâu chỉ là ngồi đó xem chừng cho có mà thôi .

Chợ Hà Tiên nằm theo trục Bắc Nam ở giửa là dãy nhà lồng, đầu hướng Bắc bên kia đường là phố 3 căn bìa phải là tiệm cà fê Dũ Long, giửa là tiệm thuốc Bắc Sanh Hoạt và kề bên bìa trái là nhà ông Tàu Lái …Có 2 kiosques đối xứng nhau phía đuôi chợ nhà lồng một bên là bán bánh kẹo Nhiêu Thạnh một bên là càfê ông Bái , phía ngoài tí là 2 xe đá bào chè đậu sirô đủ màu của HiaTăng và ông Lầu Pề .

Đầu chợ về phía Nam có 2 dãy kiosques xây kín phía trong có đường giửa mổi bên có 3 căn đối mặt vào nhau và bên ngoài là mổi bên cũng có 3 căn mà xây mặt ra đường. Kiến trúc đầu chợ mái nhọn phía giửa 2 bên là mái thấp dần .Lưng chừng có một balcon cạn phía trên đó có lúc treo Chân dung ông Ngô Đình Diệm có lúc là mảng tường vôi ngà trắng .

Bên kia đường đầu chợ gọi tên là phố tứ diện , mặt Bắc bán thuốc tây , mặt Tây là quán 3 cô bán đủ thứ đồ da ,rương ,dây nịt, bóp ví , mặt Đông bán báo mặt Nam bán và sữa đồng hồ đều là của ông Minh Xuân .
Đối diện phía bên kia đường Trần Hầu là chợ Cá có kiosque bán thuốc tây Thanh Bình và cho mướn truyện Tàu ,Ta…đủ cả , phía ngoài là con sông và cũng là bến cho ghe xuồng lưới chài ghé lại đưa lên Chợ những gì đánh bắt được…
Cặp hai bên hông chợ một bên về phía Đông là dãy phố Hòa Hiệp, Nam Thiên, Thái Sơn, Phục Hưng, Hiệp Lợi, Xuân Thạnh… (con đường mang tên Tham Tướng Sanh), phía trước có con đường giửa đối xứng 2 bên là sạp hàng đồ tươi rau cải, chạp hụi, gà vịt…bên hông chợ phía Tây là dãy phố bà Ba Góp, Đức Quang, Hải Ký, Khâm Tuyền, Hoa Tân,Thái Dũ, Vạn Ích Đường, Nam Viên, Mỹ Nam… (con đường mang tên Tuần Phủ Đạt), và phía trước đối xứng con đường giửa 2 bên là …đủ thứ đồ ăn sáng trưa chiều tối …( kể sơ thôi chứ đi vào chi tiết thì người đọc sẽ ngủ quên lúc nào mà không hay không biết ).

Có lần buổi sáng không biết là vì thương con hay là có gì vui mà Mẹ cho đi kêu 1 tô hủ tiếu nhỏ (nhỏ 3 cắt lớn 5 cắt) của ông Phan bán trong chợ nhà lồng và dặn dò:

– Con ngồi ăn và coi chừng hàng cho Mẹ!!

Hằng ngày buổi sáng với Mẹ chỉ là khoai lang, khoai mì, bắp hầm, bắp luộc, xôi mặn xôi ngọt…mà nay được tô hủ tiếu là quá đã …xì xụp, rồn rột một hơi là đáy tô đã bóng lưỡng rồi, xém chút nữa thôi là đã nuốt luôn cã lưởi, nhớ lại cái tô hủ tiếu đầu đời ở ngày xưa sao mà ngon quá xá.

Có ai còn nhớ mâm bánh hỏi mở hành thịt luộc tôm đáy rau sống nước mắm tỏi ớt chanh đậu phọng rang giả nhỏ…những cuốn chả giò ngã màu dần từ trắng đến vàng sậm trong chảo mở đang sôi sùng sục được vớt lên, để nguội dần cho vào mâm rồi lấy kéo cắt xéo làm 3, gói chung với ít rau tí bún chấm vào nước mắm pha đưa vào miệng cắn nghe rào rạo, tay kia cầm chén hứng những gì rơi rớt, chã giò chiên của Chị Thu con bà Cẩm Lành là thế …không nơi nào ngon hơn được, …rồi thì bún kèn bún nhâm bà Hai Lô, bánh tầm bì se nước cốt dừa bà Năm Hía, cháo lòng bà Hai Lê, xôi mặn ngọt bà Chín, cháo giò heo, cà ri gà bà Tư Đại, bánh bò, bánh quy, bánh ít, bánh da lợn, bánh củ cải của bà Ba Tểnh, bánh khọt, bánh xèo….ôi thôi đủ thứ bánh ơi là bánh ..rồi chè nếp than, hột me, đậu trắng, chè thưng nước cốt dừa…được bày bán san sát nhau bên chợ bánh hiền hòa Hà Tiên.

Chợ vào ban đêm vui nhất là lúc có đoàn Cải lương về hát (những người mua bán trong chợ nhà lồng thì rầu), xung quanh nhà lồng chợ được che chắn bởi những tấm vải kaki màu cỏ úa được giằng sát đất bởi những cây dầu vuông…Lúc đó những thằng nhóc tì có khi thì được 2, 3 anh thanh niên hè nhau dở cây giằng lên cho đám nhóc chui vào xem, có lúc hát tuồng cũ làm biếng xem thì đi vòng vòng bên ngoài phá phách …Vậy đó mà cứ đi tới lui như bầy ròng ròng cho đến khi giữa tuồng vì nóng nực quá nên được xã giàng…thế là chung vào xem cho đở cơn ghiền.

Rồi khi cơn lạnh tê tê đi qua lúc mà buổi sáng gió mơn man hây hây phía Đông chướng, chiều gió thổi nhè nhẹ phía nồm Nam …mới gần 20 tháng Chạp thôi là đã nghe tiếng pháo chuột lẹt đẹt nổ rồi. Phía bên hông nhà ông Tàu Lái buổi sáng đã có sòng:

– sổ đề 12 con.
– bông vụ 6 mặt.
– hốt me 4 con.
– tài (lớn) xỉu (nhỏ)
– bầu cua cá cọp.

…Buổi chiều dời qua trước tiệm vàng Minh Ngọc và tiệm đồi mồi ông Phan văn Thân.
…Ôi thôi đủ thứ kiểu ăn thua .Lúc đi kiếm mình để tiếp dọn hàng về, Mẹ hay cầm 1 cây roi – nhưng chưa lần nào Mẹ đánh – thì cứ tìm ở những chỗ này là gặp vì mình chỉ là mê xem thôi chứ tiền đâu mà đặt.

Những ngày cận Tết mọi người như hối hả hơn, ăn nhanh hơn đi lẹ hơn làm việc gấp gáp hơn. Chợ dần dần có thêm màu sắc mới, người xa quê trở về rôm rã, chổ này vài bó mai rừng dầy nụ he hé nở, chổ nọ bông vạn thọ rẩy vườn rực rở đỏ vàng, chổ kia cụm dưa hấu ruộng gọi mời với 2 miếng chẻ đôi đỏ ối..Lúc này bán đắt hơn nên ít được đi rong.Thời gian chầm chậm trôi dần, ngày Tết cận kề, năm nay tháng đủ nên ngày 29 Tết đông chợ đêm, bán tối ngày không dọn về mà để sạp hàng nguyên đó, tối đến 2 Mẹ con trãi chiếu cạnh bên quấn mền mà canh mà giữ …Mình thì có ngủ được đâu chút ghé lại sòng bầu cua tí ghé lại sòng tài xỉu…xẹt đi , xẹt về. Mẹ vì cả ngày bán buôn mệt mỏi nên đặt lưng xuống là đã ngáy khò khò mặc tình Tết về tới đâu thì cũng kệ.

Chợ Hà Tiên những ngày cận Tết nhộn nhịp hẳn lên rôm rã hẳn lên …pháo nổ nhiều hơn…không khí đó …cái mùi đó .. cái âm thanh hổn độn đó …cái ân tình đó…chỉ có con dân Hà Tiên là thấy, nghe, ngửi, cảm…được cái Tết đặc trưng của riêng quê hương mình mà thôi.

Chợ sáng 30 hối hả cuống cuồng gấp gáp mới 10 g thôi mà đã thưa dần rồi vắng hẳn…Mẹ con dọn dẹp đi về, xe cây chở đồ cặn nhẹ tênh, năm nay ăn Tết lớn nên đắt hàng 2 túi áo bà ba của Mẹ nhét cứng 2 cọc tiền. Mẹ vui thấy rõ.

Rồi tiếng pháo nổ vang chổ này chổ nọ nhà đó nhà kia để cúng rước ông Bà. Đêm giao thừa tụi nhóc mình sàn sàn tuổi nhau xúng xính bộ đồ mới chạy tới chạy lui nhìn những giây pháo nổ ành đùng của những nhà giàu bổn phố xung quanh chợ mà trầm trồ mà so sánh hơn thua..

Đã qua giao thừa rồi không gian dần yên tĩnh, đám nhóc kéo nhau xuống Đài Kỷ Niệm ngồi nghỉ chân. Ngọn gió Chướng từ ngoài sông mát rượi ùa về thổi bay lá cờ trước nhà ai nghe phần phật …Tết này 7 tuổi rồi, tựu trường phải vào lớp chót,  phải đi học, không còn được lưu linh, lưu địa nữa rồi …

..Nghĩ đến đây chợt thấy Tết năm nay không còn vui nữa …nghe nói học là cái gì đó rất là đáng sợ, rất là ngán ngẫm vì có cả…đòn roi.
Hà Tiên 21/3/2016
Lê phước Dương

Mặt nam của chợ Hà Tiên (trước những năm 1960, lúc còn đang được xây cất, đây là chổ công sở nhà nước làm việc). Photo: Trần Phương Nhu

Mặt tiền phía nam ngôi chợ Hà Tiên trong những năm đầu 1960. Hình : Truman Library, do Arthur Z. Gardiner Papers sưu tầm.

Đồn Cảnh Sát Hà Tiên bên hông chợ cá cũ Hà Tiên , bên trái hình là chợ cá cũ Hà Tiên, bên phải hình là khu phố đầu đường Trần Hầu và Tuần Phủ Đạt, phía xa hơn là Đài Kỷ Niệm Hà Tiên. Hình chụp trong những năm đầu 1960. Hình: Truman Library, do Arthur Z. Gardiner Papers sưu tầm.

Mặt nam chợ Hà Tiên còn lại sau năm 1975

Mặt nam chợ Hà Tiên trong những năm 2000

Mặt nam chợ Hà Tiên trong những năm 2000. Photo: BuiThuyDaoNguyen

Tiệm tạp hóa Minh Đức ở mặt nam của chợ Hà Tiên. Photo: Truman Richey

Bên trong nhà lồng chợ Hà Tiên, phía đối diện với đường Tuần Phủ Đạt. Photo: Hồ Anh Dũng

Một góc chợ cá Hà Tiên ngày xưa (1950-1960), nhìn về hướng phố tứ diện. Photo; Nguyễn Bích Thủy

Phố tứ diện Hà Tiên trong những năm 1950-1960. Phía xa bên phải là chợ cá, phía xa bên trái là dảy tiệm hớt tóc cất dưới mé sông, ở giữa là bót cảnh sát. Xa hơn là sông Hà Tiên và chân núi Tô Châu. Photo: Nguyễn Bích Thủy

Chợ cá Hà Tiên, phía ngoài dành để bán rau cải. Khoảng 1968, photo: Rich Krebs, (Hồ Anh Dũng cung cấp)

Chợ cá Hà Tiên, phía ngoài dành để bán rau cải. Khoảng 1968-1970, photo: Rich Krebs

Chợ cá Hà Tiên nhìn từ phía bót cảnh sát. Photo: Hồ Anh Dũng

Chợ cá Hà Tiên trở thành chợ tạp hóa vào những năm 2000. Photo: Herman Hermanson (2006)

Chợ cá Hà Tiên trở thành chợ tạp hóa vào những năm 2000. Photo: ThomasMaresca

Chợ tạp Hóa (chợ cá ngày xưa) Hà Tiên ban đêm. Photo: HoangNguyen 1998

Chợ tạp Hóa (chợ cá ngày xưa) Hà Tiên. Photo: HungCuongPC

Mặt nam chợ cũ Hà Tiên biến thành chợ Ẩm Thực Hà Tiên vào những năm 2009

Mặt nam chợ cũ Hà Tiên biến thành chợ Ẩm Thực Hà Tiên vào những năm 2009. Photo: HaiDang54

Quang cảnh bên trong chợ Ẩm Thực Hà Tiên vào năm 2010. Photo: Thanh HLP.

Một phần của mặt bắc của chợ Hà Tiên, có đường Lam Sơn trước mặt. Dảy nhà trong hình là trên đường Tuần Phủ Đạt. Cây me nhô ra bên phải hình là trước nhà ông Tàu Lái. Photo: HungCuongPC

Ba căn phố đối diện với mặt bắc của chợ Hà Tiên: Tiệm Ông Tàu Lái, Tiệm Sanh Hoạt và Tiệm cafe Dũ Long. Photo: Fred Abery

Đường Tuần Phủ Đạt bên hông nhà lồng chợ Hà Tiên. Photo: HungCuongPC

Đường Tuần Phủ Đạt bên hông nhà lồng chợ Hà Tiên. Photo: Hồ Anh Dũng

Đường Tham Tướng Sanh bên hông nhà lồng chợ Hà Tiên. Photo: HuynhNT

Đường Tuần Phủ Đạt (góc Lam Sơn)  bên hông nhà lồng chợ Hà Tiên. Photo: HuynhNT

Đường Tuần Phủ Đạt bên hông nhà lồng chợ Hà Tiên. Photo: HuynhNT

Góc đường Lam Sơn – Tuần Phủ Đạt, nhà Ông Tàu Lái. Bên phải hình là mặt bắc của chợ Hà Tiên. Khoảng những năm 1960-1970. Photo: Truman Richey

Tiệm cơm Xuân Thạnh dưới đường Bến Trần Hầu. Hà Tiên. Photo: HungCuongPC

Chợ cũ Hà Tiên có một lúc trở thành Chợ Ẩm Thực Hà Tiên (khoảng 2009, sau đó trở thành Siêu Thị Đông Hồ. Photo: Trần Văn Mãnh 2012

Chợ cũ Hà Tiên có một lúc trở thành Chợ Ẩm Thực Hà Tiên (khoảng 2009, sau đó trở thành Siêu Thị Đông Hồ. Photo: Trần Văn Mãnh 2012

Chợ cũ Hà Tiên có một lúc trở thành Chợ Ẩm Thực Hà Tiên (khoảng 2009, sau đó trở thành Siêu Thị Đông Hồ. Photo: Trần Văn Mãnh 2012

Siêu Thị Đông Hồ (ở mặt Nam của chợ cũ Hà Tiên) vừa bị phá hủy để dang chỗ cho một công viên rộng lớn. (Hình chụp từ mặt Bắc nhìn về mặt Nam về phía bờ sông) Photo: IvanQuach 2015

Chợ Hà Tiên đã biến mất, chỉ còn lại ngay chổ cũ là một công viên rộng lớn (2017). Bến phải là đường Tham Tướng Sanh, bên trái là đường Tuần Phủ Đạt.

Chợ cá Hà Tiên đã biến mất, thay vào đó là một công viên rộng lớn vào khoảng 2012. Photo: Trần Văn Mãnh

Ngày nay 2017, công viên ngay chợ cá xưa đã biến thành Công Viên 9 Nàng Tiên. Photo: PhuongDuyVu