Từ hai khung cửa sổ…(Trang Lệ Thủy)

Thầy cô và các bạn thân mến, trong một bài viết trước, trưởng lớp « Đệ Tứ Quốc Tế » của chúng ta đã kể một câu chuyện về « quậy » trong giờ thầy Nguyễn Văn Út…, tiếp tục truyền thống của giới học trò, giới mà giải đồng đội đã lãnh được « huy chương đồng » (vì các giải « huy chương vàng » và « huy chương bạc » thì Quỷ và Ma đã chiếm rồi…!!), hôm nay bạn Trang Lệ Thủy sẽ kể cho chúng ta một câu chuyện vui và cũng có tính chất « quậy » trong đó….Qua bài kể trước chúng ta đã phải đưa ta giở nón chào thành tích của nhóm Đệ Tứ Quốc Tế, hôm nay thầy cô và các bạn cũng sẽ tiếp tục giở nón chào thêm một thành tích mới nữa,…và có lẻ sẽ còn tiếp tục cho chúng ta giở nón chào đến mỏi cả tay…Tuy nhiên, cũng như Lệ Thủy và cả lớp thường kết luận, mọi việc « quậy » đều có một kết thúc vui, có tính chất xây dựng, vì sau cùng thì cả lớp đều biết cái sai trái trong sự vui quậy của mình và đã được quý thầy cô thông cảm và vui vẻ tha thứ cho tất cả…Đó là một điều rất tốt và rất đáng ngưởng mộ cho các bạn chúng ta, mong rằng tuổi trẻ của thời đi học, áo trắng học trò vẫn còn sống mãi trong tâm hồn các bạn chúng ta qua những mẫu chuyện vui nho nhỏ, lúc nào cũng hấp dẩn, gay cấn khi lúc vào đầu chuyện và phần kết thúc thì luôn luôn tốt đẹp, đưa đến sự đồng cảm và hài hòa giữa mọi nhân vật trong câu chuyện. Cuối cùng thì như bạn Lệ Thủy đã viết, đến bao giờ thì sự phá phách, chọc quậy quý thầy cô đó mới ngừng nghỉ ?? Mình nghĩ rằng chừng nào các bạn mình còn mang chiếc áo trắng học trò thì sự hoạt náo đó vẫn còn tiếp tục vì đó là một tinh chất đã pha trong giòng máu và chạy trong huyết quản của các bạn chúng ta…Quậy phá, trêu chọc để cười vui, rồi để nhận lỗi và để được tỉnh ngộ và để được tha thứ, bao dung và hòa nhã, có phải đáng được dể thương không quý thầy cô và các bạn. (Trần Văn Mãnh viết lời dẫn).

Từ hai khung cửa sổ…

Trang Lệ Thũy, cô trưởng lớp đáng nhớ của lớp Đệ Tứ Quốc Tế trường Trung Học Hà Tiên

Vâng, câu chuyện được bắt đầu từ hai khung cửa sổ của lớp Đệ Tứ Quốc Tế, trường Trung Học Hà Tiên, năm 1968-1969. Mời các bạn vào thăm lớp chúng tôi và theo dõi xem chuyện gì đã xảy ra nhé!
Lớp học của chúng tôi có vị trí rất tiện lợi là nằm sát bên đường (đường Mạc Tử Hoàng), có thể từ hai khung cửa sổ, nhìn ra những sinh họat bên ngoài: xe cộ, người qua lại…và đặc biệt nhất là lớp của chúng tôi lại đối diện với một lớp học của trường Tiểu Học Hà Tiên, lớp học đó cũng có hai khung cửa sổ.
Một ngày …như mọi ngày, chẳng có chuyện gì vui. Trưởng lớp quậy buâng khuâng nhìn qua cửa sổ và thấy một vị thầy nào đó, đang chăm chú viết bài trên bảng đen. Hiếu kỳ cô hỏi một người bạn cùng lớp: “Không biết thầy ấy tên gì nhỉ?” Thầy tên Minh, người bạn ấy trả lời. Có một người bạn khác chen vào và nói tiếp, ở nhà thầy còn có tên gọi là Mầm.

Thế là cô nghĩ ngay ra một câu ‎chuyện để chọc phá Thầy Minh và kêu gọi các bạn bè nữ cùng tham dự.
Từ khung cửa số thứ nhất cô và một số bạn bè gọi lớn : MINH
Và từ khung cửa sổ thứ hai, các bạn khác gọi lớn : MẦM
Gọi xong, tất cả đều núp xuống dưới cửa sổ để thầy Minh đừng trông thấy mặt.
Thầy Minh chỉ nghe tiếng gọi tên mình và tên ở nhà của mình, inh ỏi… trong lúc mình đang viết bài trên bảng, mà chẳng nhìn thấy ai. Chỉ biết tiếng gọi ấy, phát ra từ một nhóm nữ sinh và từ hai khung cửa sổ đối diện với lớp dạy của mình.
Còn bọn chúng tôi, sau khi gọi xong tên thầy, Minh và Mầm thì cười lăn ra như chưa bao giờ được cười…

Thầy Minh cũng rất nhẫn nại, thầy lại tiếp tục dạy học và viết bài trên bảng, còn bọn chúng tôi “Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò” vẫn tiếp tục quấy phá, gọi tên thầy.

Cuối giờ, thầy Giám Thị đến lớp chúng tôi và ra lệnh cho những ai “Gọi tên thầy Minh” trong giờ dạy của thầy đến gặp ông ở văn phòng gấp!

“Thôi rồi, tai họa lại đến nữa rồi” Trưởng lớp quậy thở dài não nuột.

Cái ngày “buồn thiu” lại đến rất nhanh, chúng tôi đứng xếp hàng trước lớp học của thầy Minh, đứng đầu cũng là Trưởng lớp quậy: Lệ Thủy rồi Dương Hà , Mai thị Hạt, Thanh Tuyên, Ngọc Lê…dưới sự hướng dẫn của thầy Giám Thị.
Tôi đứng ra đại diện cho các bạn để nói lời xin lỗi với thầy Minh về sự phá phách quá đáng của chúng tôi và kính xin thầy tha lỗi.

Thầy Minh vui vẽ nhận lời và hy vọng từ nay các cô để cho tôi được bình yên.

Tấm lòng vị tha của thầy đã để lại trong lòng tôi sự yêu kính bao la, cũng như niềm hối hận vô bờ.
Từ hôm đó, hai khung cửa sổ đã khép lại, cũng như tiếng gọi tên thầy Minh cũng vĩnh viễn không còn.

Chúng tôi đã trở lại lớp học với một tinh thần mới: “bao dung và hòa nhã”.

Nhưng cho đến bao giờ “học trò mới ngừng phá phách..” để có thể mang lại sự bình thản và thoải mái cho các thầy, cô đây? Vì phá phách đã hòa trong máu của những ai là học trò rồi, chỉ là sự phá phách đó …đôi lúc cũng dễ thương và đáng được tha thứ! Thưa với các thầy, cô.

Trang Lệ Thủy

Tháng hai, 2018

Cô Tiền Ngọc Thanh và Trang Lệ Thủy trong một buổi họp mặt ở Trung Tâm Việt Ngữ nam Californie (2018)

Hình ảnh: Trang Lệ Thủy, Cô Tiền Ngọc Thanh

Đệ Tứ Quốc Tế (Trang Lệ Thủy)

Thầy cô và các bạn thân mến,…nói đến mấy từ « Đệ Tứ Quốc Tế » ta thường nghĩ đến các hình thức đấu tranh, đảng phái, lãnh đạo, đấu tranh bạo động, đấu tranh không bạo động,….đình công,..v…v…Thật đúng vậy khi đọc xong qua bài viết về chủ đề nầy chúng ta thấy trong đó có áp dụng hai từ: « đấu tranh không bạo động » và « đình công ». Phải công nhận là chúng ta phải ngả nón chào tính lãnh đạo của tác giả bài viết,…chỉ là thời học lớp Đệ Tứ mà bạn Trang Lệ Thủy đã tỏ ra có đủ khả năng của một nhà lãnh đạo , có tổ chức và có đường lối hoạt động…Trong « thời bình » thì nhà lãnh đạo của chúng ta hàng ngày lên văn phòng lấy sổ sách, phấn trắng cho thầy cô, đến khi « thời chiến » thì lại giữ đúng vai trò lãnh đạo cuộc chiến, tuy là không bạo động nhưng cũng không kém phần quyết tâm và chủ lực…Nói vậy cho vui chứ nhà lãnh đạo của chúng ta cũng biết suy luận và hướng dẩn cả nhóm đi đúng con đường phải làm của mọi người học sinh: đó là trở lại lớp học, cố gắng làm bài vở, nghe lời thầy cô giảng dạy, tôn trọng và yêu kính quý thầy cô. Đọc đến đoạn cuối của bài viết mình cảm thấy rất vui và rất cảm phục các thành viên của tổ chức « Đệ Tứ Quốc Tế » thời đó,…biết đâu là con đường đúng, đâu là lẻ phải…

Quả thật Blog « Trung Học Hà Tiên Xưa » là một diễn đàn, một khung trời xa xưa để thầy cô và các bạn trở lại khung trời thân yêu ngày xưa, người thì để nhớ và nuối tiếc, người thì để tự thú một chút lỗi lầm nào đó rất đáng tha thứ của thời học sinh còn non dại,..và cũng trong diễn đàn nầy kính gởi đến quý thầy cô một lời xin lỗi dù cho đó là « lời xin lỗi muộn màng » nhiều khi đã quá trể, nhưng cũng như người ta thường nói, trong đời sống ai là người không phạm lỗi lầm và chỉ có những người thông minh cao tài mới không tái phạm lại những lỗi lầm đó một lần thứ hai…Mình chắc chắn rằng nhà lãnh đạo « Đệ Tứ Quốc Tế » Trang Lệ Thủy và tất cả các thành viên của lớp Đệ Tứ trường Trung Học Công Lập Hà Tiên nầy đều là những người đầy thông minh, học rộng tài cao nên sẽ không bao giờ có một lỗi lầm thứ hai trong quảng đời học sinh nầy….(Trần Văn Mãnh viết lời giới thiệu)

Trang Lệ Thủy (Trưởng lớp « quậy »)

« Đệ Tứ Quốc Tế

Vì sao lớp của chúng ta có cái tên thật ‘lừng lẩy”như vậy: Đệ Tứ Quốc Tế.
Xin mời các bạn và tôi cùng trở về lớp học Đệ Tứ của trường Trung Học Hà Tiên, khoảng năm 1968-1969.
Lúc ấy tôi nhớ có rất nhiều thầy, cô trẻ đến trường chúng ta để giảng dạy. Một trong các thầy là “nạn nhân” của Đệ Tứ Quốc Tế, cho đến bây giờ mỗi lần nhớ đến, tôi vẫn thấy hối hận vô cùng và thấy thương thầy vô hạn. Nhưng… đã trễ tràng rồi.

Ví như tôi đổi được thời gian
Trở lại trường xưa buổi muộn màng
Nhặt chiếc lá rơi, lòng viết vội
Nghìn lời xin lỗi gởi thầy tôi!

Tôi muốn nói tới thầy Nguyễn Văn Út.
Nghe nói thầy quê ở Bến Tre? Thầy chỉ đến dạy lớp chúng tôi chừng vài hôm thôi, là tai họa đã xảy ra cho thầy rồi, và người gây ra tai họa đó chẳng ai khác hơn là Trưởng lớp quậy Trang Lệ Thủy. Tôi còn nhớ, hôm đó thầy đang thao thao bất tuỵệt giảng bài , thì bắt gặp bạn Mai Thị Hạt, có tên là Gái Hạt, đang cười vang dội cả một góc trời. Thầy kêu Hạt đứng lên và hỏi xem chuyện gì. Bạn Hạt thay vì trả lời thầy thì lại cười, lần này tiếng cười của Hạt lại rung rinh cả lớp học. Thầy giận quá và không giữ được bình tỉnh nữa rồi, thầy nói nhưng vẫn không ra được tròn câu:  “Con gái gì mà…”
Chỉ ngần đó thôi, mà cả nhóm quậy bàn ra tán vào. Nào là, tại sao thầy lại nói Gái Hạt là “con gái này, con gái nọ chứ? Nào là, thầy là phái nam mà, sao không lịch sự với học trò nữ chút nào? Nào là, cho dù Gái Hạt có lỗi cũng đâu đến nổi phải nói là “Con gái này…” không biết thầy muốn nói cái gì?

Một phần của lớp học Đệ Tứ Quốc Tế niên khóa 1968 – 1969 Trường Trung Học Công Lập Hà Tiên. tác giả Trang Lệ Thủy đứng thứ hai bên phải đếm qua.

Thầy Nguyễn Văn Út trong thời gian 60-70 dạy tại trường Trung Học Công Lập Hà Tiên (hình đi chơi bãi Mũi Nai cùng với lớp học Trần Văn Mãnh)

“NGHỈ HỌC giờ thầy Út.”

Đó là lời tuyên bố “cương quyết” của Trưởng lớp quậy và được cả lớp ủng hộ rất nồng nhiệt. Thế là cứ ngày nào tới giờ thầy Út, là cả lớp lo thu xếp tập vở, “cúp cua”, đi lang thang tản bộ hoặc lên núi “cầu cơ”…nhất định không thèm vào lớp. Thầy Giám Thị, Hứa Văn Vàng nổi tiếng là “ kỷ luật sắc” lúc bấy giờ cũng bó tay với chúng tôi. Không lẻ thầy đuổi hết cả lớp. Còn kẻ chủ mưu thầy cũng không sao ngờ được, lại là cô học trò mảnh khảnh, với mái tóc dài ngoan ngoan, có giọng nói mềm mỏng và cũng là Trưởng lớp của lớp “Đệ Tứ”, hàng ngày cô tới văn phòng, lấy sổ sách, phấn…cho thầy cô. Cô còn có thành tích học hành và hạnh kiểm tốt nữa, thì làm sao là cô được!

Ừ, làm sao là cô được!

Cuối cùng thầy Giám Thị phải giải quyết câu chuyện “cúp cua” dài hạn của lớp chúng tôi bằng cách trình bày sự việc này lên ông Quận Trưởng Hà Tiên.
Một ngày thật đẹp trời, thầy Giám Thị gặp chúng tôi ở lớp và chuyển lời mời đặc biệt của ông Quận Trưởng Hà Tiên đồng thời thông báo về ngày, giờ để chúng tôi đến gặp ông Quận Trưởng ở văn phòng của ông ấy.

“Ối giời ơi! Làm sao bây giờ đây?” Cả lớp lo sợ, nhốn nháo không biết chuyện gì sẽ xảy ra.

Trưởng lớp quậy cố gắng an ủi các bạn, mặc dù trong bụng cũng đánh lô tô: “Thì có gì đâu, bớt quá chúng ta bị đuổi học mấy ngày, bị ba má la rầy thôi…”
Vậy rồi cái ngày “âm u” đó cũng tới. Cả lớp chúng tôi xếp hàng trong văn phòng ông Quận Trưởng, hồi hộp, im lặng và chờ đợi.
Ông Quận Trưởng xuất hiện với nụ cười trên môi, rất bình dị, thân mật. Thay vì giận dữ, quát tháo chúng tôi. Ông ôn tồn nhìn từng đứa một, rồi bảo chúng tôi phải có gắng học hành, phải biết tôn trọng, yêu kính thầy cô và cố tránh đi những việc phá phách, gây rối trong trường, lớp.
Cả lớp hứa sẽ vâng lời ông và ra về rất vui vẽ. Thế là thoát nạn!
Gánh nặng nghìn cân trên người mỗi chúng tôi đã trút đi đâu mất rồi?

“TRỞ LẠI học giờ thầy Út.”

Lời tuyên bố thứ hai đầy “hân hoan” của Trưởng lớp quậy, Trang Lệ Thủy đã khép lại câu chuyện Đệ Tứ Quốc Tế. Nhưng tình bạn ngây ngô, phá phách của Đệ Tứ với một thời áo trắng tinh khôi mãi mãi còn trong tôi, cũng như niềm hối hận vì làm cho thầy buồn, cũng còn trong tôi mãi mãi.
Lời cuối của Đệ Tứ Quốc Tế xin dành riêng cho thầy kính yêu : Nguyễn Văn Út:

“Thầy ơi! Xin tha lỗi cho các em, nha thầy!”

Trang Lệ Thủy (Tháng hai, 2018)

 

 

 

 

Hình ảnh: Trang Lệ Thủy, Trần Văn Mãnh, Hồ Thị Kim Hoàn