Những nơi chốn quen thuộc của Hà Tiên (phần 3)

Thầy cô và các bạn thân mến, hình ảnh về phố xá, nhà cửa ở Hà Tiên được rất nhiều bạn đăng tải trên các trang internet, có những hình ảnh rất quý vì thời gian chụp những tấm ảnh đó đã qua rất lâu rồi, và chính những hình ảnh đó cũng không còn tồn tại hiện nay, rồi lại có những hình ảnh rất quen thuộc và vẫn còn hiện diện đến ngày nay, như một chứng nhân cho sự thay đổi của bộ mặt thành phố Hà Tiên…Hà Tiên ngày nay đã thay đổi rất nhiều, đã có nhiều công viên, vườn hoa, nhà cửa dinh thự được xây dựng lên mới đẹp, tuy nhiên bên cạnh đó cũng còn lại một vài nơi chốn quen thuộc đối với những người con Hà Tiên rất xa xưa, của những thập niên 60 – 70…Đây là một tập hình được thu thập từ nhiều nguồn trên mạng internet, để nhắc nhở lại chúng ta khuôn mặt phố xá Hà Tiên, tuy đã cũ kỷ, có thể đã biến mất, những lại rất quen thuộc và thân thương đối với thầy cô và học trò trường Trung Học Hà Tiên xưa…

(tiếp theo phần 2)

11/ Đường Tham Tướng Sanh ngay tiệm trồng răng Phục Hưng ngày xưa (Hà Tiên)

(Hình: HuynhNT, năm ?)

Con đường Tham Tướng Sanh là một trong hai con đường ở hai bên ngôi chợ cũ của Hà Tiên (con đường kia tên Tuần Phủ Đạt). Tính từ bên trái qua bên phải của hình, đầu tiên có căn nhà thấy phân nửa đó là tiệm Hiệp Lợi (nhà của gia đình Trịnh Tố Chinh), kế đến căn nhà có dàn cây xanh phía trên đó là tiệm trồng răng Phục Hưng, nhà của bạn Sện (Tường, và có em trai là Bẻ), ngày xưa mình thường đến chơi nhà bạn Sện), căn kế về phía phải màu xanh dương là tiệm Mỹ Nam, kế đến căn màu tím nhạt là nhà của Bà Năm Quới bán trầu cau ngày xưa, kế đó căn nhà nhỏ màu vàng là nhà chị Đỗ Mùi, bạn học chung lớp với anh Trần Văn Dõng, Lâm Hữu Quyền,…v…v…, còn căn nhà lầu ở bìa phải thì mới cất lên sau nầy, ngày xưa nơi đó là con hẻm nhỏ đi thẳng vào là tiệm tạp hóa của Dì Hai Sánh, má của cô Điệp phu nhân của anh Minh Thế., nếu tính về phía phải nữa (không còn thấy trong hình) thì là tiệm cơm Xuân Thạnh rất nổi tiếng và nhiều khách ăn ưu chuộng ngày xưa.

12/ Thành phố Hà Tiên nhìn từ phía cầu phà bắc

(Hình: Hồ Anh Dũng, năm ?)

Đây là một hình ảnh rất quý giá và hiếm…Hình nầy có một giá trị lịch sử rất cao vì bây giờ ta không thể chụp lại cảnh thành phố Hà Tiên từ bến bắc nhìn lên như vầy được nữa. Tấm vách xi măng « Những địa chỉ cần ích » bên trái hình đó, mình nhớ rất rỏ vì ngày xưa lúc người ta đang vẻ viết bảng nầy chính mình có đứng xem, họa sĩ viết bảng nầy hình như là ông Phụng Đài ba của bạn Mạnh học chung với mình ở Tiểu Học. Trong bảng « Những địa chỉ cần ích » nầy có các mục giúp cho du khách tìm các địa chỉ dễ dàng như: Khách Sạn (Đại Tân…), Tiệm Ăn (Xuân Thạnh…), Vật kỹ niệm (Lâm Văn Cao, Phan Văn Thân, Lê Minh…). Còn chiếc cầu bắc đó mình đi lên xuống biết bao nhiêu lần rồi, mỗi lần đi Rạch Giá về đều qua cầu bắc nầy…Có khi thường xuống cầu bắc nầy ngồi chơi. Dảy phố phía xa trong hình đối diện với con đường Trần Hầu. Đầu tiên từ bên phải qua bên trái, đó là tiệm đồi mồi Lê Minh, kế đến là tiệm hớt tóc Trần Kỷ, ngày xưa mình là khách hớt tóc quen thuộc của ông Trần Kỷ, đúng ra là nhà của má Tỷ Tuột (Lào Xiếm) cho Trần Kỷ mướn phía ngoài để hớt tóc thôi. Kế đến là tiệm buôn hải sản hiệu Tân Dũ Hưng, kế nữa là một tiệm tạp hóa Cù Thú rồi đến căn nhà tiệm hình kỷ niệm và có bàn billard của ông Quách Ngọc Bá. Bên bìa trái là tiệm cơm rất nổi tiếng ngày xưa là tiệm Xuân Thạnh, ta còn thấy rỏ nóc có vách màu trắng của ngôi chợ cũ Hà Tiên, cuối cùng thật xa bên trái là một phần căn phố của con đường Tuần Phủ Đạt.

13/ Nhà vệ sinh công cộng hình bát giác trước năm 1958 (Hà Tiên)

(Hình: Trần Phương Nhu, trước năm 1958)

Đây là ngôi nhà có lẻ cất khoảng trước năm 1958,  lúc đầu dùng làm nhà vệ sinh công cộng. Trong căn nhà nầy có 4 căn một bên dành cho nam và 4 căn bên kia dành cho nữ. Được xây cất một cách rất mỹ thuật dạng bát giác, đó là vào thời còn người Pháp ở Hà Tiên. Lúc nầy cầu bắc và « ponton » chưa có. Sau đó một thời gian chánh quyền địa phương cải tiến lại phá bỏ ngôi nhà nầy và cất một ngôi nhà khác làm thành căn nhà bán vé phà qua sông. Đến những năm đầu của thập niên 60 thì người ta phá bỏ căn nầy và cất một dãy phố lấn qua trên sông để cho người dân Hà Tiên thuê làm nơi buôn bán, sinh hoạt phục vụ. Đầu dãy ngay cầu bắc là căn của bác Sáu Thành hớt tóc, rồi từ từ kéo dài tới ngay chợ cá cũ Hà Tiên. Các căn kế tiếp là căn có bày các tạp chí, báo chí của chi thông tin để dân chúng đến đọc báo tự do, kế là tiệm bán báo Minh Xuân, tiệm hớt tóc Tư Thiên,…v…v…

14/ Trẻ em ở Đài Kỷ Niệm 1965 (Hà Tiên)

(Hình: Photo: Cliff Rocheleau, năm 1965)

Đây là một bức hình do một người lính Mỹ chụp vào năm 1965 (Cliff Rocheleau) tại bến tàu Quan Thuế dưới Đài Kỷ Niệm, Hà Tiên. Theo sự nhận xét của một số bạn Hà Tiên quen biết thì những em bé nầy có thể là con của những gia đình làm nghề đánh cá ở phía Cầu Câu, Pháo Đài. Có điều có thể xem như chắc chắn là hình em bên bìa phải là con trai của Ông Thái Dủ, tên là Hồ (Huỳnh Minh Hà), lúc xưa gia đình của Ông có cây xăng ngay tại Đài Kỷ Niệm nầy (cây xăng ở bên trái hình, không thấy trong hình). Phía xa là Đài Kỷ Niêm màu trắng ở về bên trái, xa nữa là mặt hông của chợ cá cũ Hà Tiên. Ở giữa hình cặp mé sông còn có một dãy băng đá mà ngày xưa các bạn trẻ thường hay ra ngồi chơi ngắm sông nước…Có vài ý kiến cho là em bé mặc áo bông rằn màu xanh giống em  » Tuấn cùi » con cô Thìn, Ông Đây. Em bé đưa tay chào theo kiểu nhà binh thì giống em Châu con của Bà Tám Lệ, cháu ông Bảy Kế…Từ phải sang trái em thứ tư (đứng phía sau) thì giống em Phò con Ông chủ lò bánh mì Đồng Xương…

15/ Đường Tuần Phủ Đạt, ngay khúc có các căn nhà lầu bạn Hồ Anh Dũng, Lương Cường và Hồ Thị Kim Hoàn (Hà Tiên)

(Hình: David.B.Crawford, năm 1966)

Đây chính là con đường Tuần Phủ Đạt, phía bên phải gần nhất là nhà Ông Âu Tư (ba của bạn Hồ Anh Dũng), Sanh Hoạt (Lương Cường), và lần lượt là nhà Hồ Thị Kim Hoàn và tiệm Đồi Mồi Phan Văn Thân. Phần đất trống có cỏ xanh sau nầy là rạp hát chiếu bóng Phát Minh.  Phía xa xa đó là đường Lam Sơn với nhà Bác Ba Góp và nhìn thẳng ra bờ sông. Có một thời gian phần đất trống (sau năm 1975) dùng làm địa điểm nhóm chợ tạm bán hàng hóa biên giới, sau đó có xây một kho bạc và hiện nay đã không còn kho bạc đó. Một thời gian sau nầy, khu nầy có người dùng nhà làm nơi nuôi yến. Bên phía trái hình là một dãy phố mười hai căn, đó là các căn nhà Ông Tàu Tắc, Ông Nam Xến,…, và căn biệt thự của gia đình thầy Lê Quang Thuyên, Lê Quang Khanh,…).

Xin bổ túc thêm chi tiết về bức hình nầy: tác giả tên là David. B. Crawford (Dave Crawford) là một người lính Hãi Quân Mỹ ngày xưa, phục vụ trên chiếc tàu USCGC Point Garnet (WPB-82310), tàu nầy có mặt ở VN từ 1965-1969, sau 1969 tàu nầy được trao lại lại cho Hãi Quân VN và đổi tên là Lê Văn Ngà HQ 701.

(Còn tiếp phần 4)

Những nơi chốn quen thuộc của Hà Tiên (phần 1)

Thầy cô và các bạn thân mến, hình ảnh về phố xá, nhà cửa ở Hà Tiên được rất nhiều bạn đăng tải trên các trang internet, có những hình ảnh rất quý vì thời gian chụp những tấm ảnh đó đã qua rất lâu rồi, và chính những hình ảnh đó cũng không còn tồn tại hiện nay, rồi lại có những hình ảnh rất quen thuộc và vẫn còn hiện diện đến ngày nay, như một chứng nhân cho sự thay đổi của bộ mặt thành phố Hà Tiên…Hà Tiên ngày nay đã thay đổi rất nhiều, đã có nhiều công viên, vườn hoa, nhà cửa dinh thự được xây dựng lên mới đẹp, tuy nhiên bên cạnh đó cũng còn lại một vài nơi chốn quen thuộc đối với những người con Hà Tiên rất xa xưa, của những thập niên 60 – 70…Đây là một tập hình được thu thập từ nhiều nguồn trên mạng internet, để nhắc nhở lại chúng ta khuôn mặt phố xá Hà Tiên, tuy đã cũ kỷ, có thể đã biến mất, những lại rất quen thuộc và thân thương đối với thầy cô và học trò trường Trung Học Hà Tiên xưa…

1/ Nhà cô Muối: góc đường Lam Sơn – Phương Thành, (Hà Tiên)

(Hình: HungCuongPC, khoảng năm 1996-1998)

Đây là góc đường Lam Sơn (bên trái) và Phương Thành (bên phải). Căn nhà bìa mở cửa trong hình là nhà cô Muối, kế bên là nhà củ Cang, kế nữa là nhà Hia Bấu, chế Mũm. Đối diện là nhà bạn La Văn Hủi, La Văn Gồi , Huỳnh Kim Châu. Căn nhà lầu là nhà chế Mũm, có con gái tên là Lâm Kim Hoa, học trường Hoa có tên kêu là Mỹ Anh. Cô Muối là chị của bạn Vương Bình Phước, Vương Đình Lộc. Cô dạy trường Tiều Học Hà Tiên, là phu nhân của thầy Lê Phước Lộc dạy môn Thể Dục. Mình không biết thời gian chụp bức hình nầy.

2/ Đường Bạch Đằng nhìn lên phía nhà lầu anh Cáo Di (Hà Tiên)


(Hình: HungCuongPC, năm ?)

Đường Bạch Đằng, bên trái hình chổ vài căn nhà ngói cũ kỷ, khúc trên là nhà anh Trần Hồng Khanh, kế đó về phía bến Trần Hầu là nhà Bác Cang hồi xưa hay bán vé xe đò Liên Trung, Lộc Thành, ba của hai chị Lệ và Liểu. Xuống hết đầu đường là tiệm đồi mồi Lê Minh. Còn đầu đường trên là miếng đất trống, hồi xưa có căn nhà ngói rất xưa của gia đình anh Khai, anh Tòng. Sau đó nhà ngói bị phá bỏ và anh Khai mở tiệm cafe cơm tấm hiệu là Lan Chi . Đối diện tiệm anh Khai bên nầy đường là biệt thự của cô Hiền, xuống một chút là tiệm cafe hủ tiếu Quãng Phát, rồi kế là một căn nhà hay đóng cửa hoài, nhà của chế Lêm may quần áo con của Ông Èm Sen. Sau cùng là phía nhà sau của ba má anh Trần Binh mặt trước là tiệm cho đánh billard …Còn căn nhà đúc đầu đường có bốn cửa sổ cong cong đó là nhà anh Cáo Di, nhà nầy hồi xưa còn là nhà ngói đời trước là của ba má anh Trần Bình …

3/ Đường vô Thánh Thất Cao Đài bên xóm Tô Châu (Hà Tiên)

(Hình: Axel Drainville, năm 2011)

Con đường nầy lúc đầu rất khó nhận ra, nhưng nhờ nhiều ý kiến đóng gớp mới biết đó là con đường dọc theo mé biển dưới chân núi Tiểu Tô Châu. Ngày xưa khi đi qua cây cầu nổi, tới bên kia xóm Tô Châu, quẹo trái là ngay con đường nầy. Bên phải là bến xe đò cũ. Đầu con đường nầy là hảng nước Mắm Bỉnh Ky. Ngày xưa khúc đường vừa qua cầu nổi bên trái có một quán nước có chiếu video ăn tiền cho khách xem. Trên con đường nầy có Thánh Thất cao Đài, và phía trên núi thì có Tịnh xá Ngọc Tiên, nếu đi sâu vào cuối đường thì ra sông rạch đi Phú Mỹ, Giang Thành.

4/ Đường Trần Hầu nhìn qua Ty Quan Thuế và khách sạn Vân Tiên (Hà Tiên)

(Hình: HungCuongPC, năm ?)

Con đường Trần Hầu hơn 30 năm về trước. Bên phải là khu có tiệm cây xăng của gia đình Ông Thái Dũ, xa hơn nữa là Đài Kỷ Niệm và chợ cá Hà Tiên. Bên trái hình là khách san Vân Tiên, sau đổi tên là khách sạn Hà Tiên, trước năm 1975 thuộc về gia đình bạn Trần Văn Hữu. Chú ý là có một cây cột sắt màu trắng, đó là cột đèn hải đăng ngày xưa. Phía trên là khu nhà làm việc và nhà ở của Ty Quan Thuế. Qua bên đường Mạc Công Du là quán nem nướng của gia đình bạn Nguyễn Thúy Vân, tiếp theo là nhà dì Loan má của bạn Tô Vĩnh Tuấn, kế nữa là tiệm Tiền Thành Ký bán nước mắm và nhà của bạn Trần Ngọc Sương… Đặc biệt phía bên phải hình hơi xa ta thấy có mái ngói của một căn nhà, có rất nhiều ý kiến về căn nhà nầy: lúc xưa là chợ cá, do công ty Thủy Sản xây dựng, sau đó làm cơ quan cho đội quản lý chợ. Còn người đẹp áo tím trên xe đạp thì không biết là ai, chắc giờ nầy đã lên chức bà nội, bà ngoại rồi…

5/ Nhà Hiến Binh xưa tại ngả tư đường Mạc Công Du – Mạc Cửu (Hà Tiên)

(Hình: HungCuongPC, năm ?)

Căn nhà trong hình thời xa xưa là tòa án, sau đó để cho Hiến Binh ở, rồi sau nữa là nhà cho cảnh sát ở, trong đó có nhà của gia đình chú Ba Sanh ở. Con đường trước mặt căn nhà là đường Mạc Công Du, đường bên hông bên phải là đường Mạc Cửu. Đối diện với căn nhà nầy là phía sau khu vườn nhà bạn Tăng Kim Sơn. Qua bên nầy đường Mạc Cửu, bên phải là nhà cô giáo Điệp vợ của anh Ba Mẩn, rồi tới khu Học Đường Viên cho gia đinh quý thầy cô ở, ngày xưa có nhà thầy Trịnh Học Ký, Nguyễn Văn Thất, Trần Hòa Hùng,..v..v… và lên nữa là ngay trường Tiều Học Hà Tiên. Phía trái căn nhà nầy trên đường Mạc Công Du về phía chợ là sân đánh quần vợt ngày xưa, trong sân nầy có một cây trâm rất lớn; ai đi chơi tối về ngang qua khu cây trâm nầy rất sợ ma…Về phía chợ nữa là căn nhà của gia đình Ông Kiều, ba của bạn Dzung Tran.

(Còn tiếp phần 2)