Bốn chàng Ngự Lâm Pháo Thủ của Hà Tiên (Hà Hưng Quốc)

1/ NGƯỜI THẦY DẠY TÔI GIÁ TRỊ CỦA SỰ PHẢN BIỆN

Tôi gặp lại thầy Trương Minh Hiển lần thứ nhì vào năm 2007 (?) tại Sài Gòn. Lúc đó thầy đang dạy ở Đại Học Văn Lang. Thầy trò đã kéo nhau vào Bình Quới ăn trưa và tâm sự suốt mấy tiếng đồng hồ rồi sau đó kéo về căn chung cư chật hẹp của thầy ở Quận 4. Tại đây thầy Hiển trao cho tôi ba quyển sách: cuốn tiểu thuyết huyền sử Bà Chúa Xứ do thầy Hiển sáng tác, cuốn Địa Đàng ở Phương Đông của Dr. Oppenheimer do thầy Hiển dịch bản nháp bìa đóng bằng giấy thùng cạt tông, và cuốn Việt Điện U Linh Tập đã ngã màu. Nhờ lần gặp nhau đó mà tôi mới biết được tôi với thầy có một tương thích là đang nghiên cứu về cội nguồn đích thực của dân tộc. Đó là lần sau cùng tôi gặp thầy và vĩnh viễn không còn một cơ hội nào nữa.

            Lúc xưa thầy Hiển rất năng động và thích chính trường. Tôi nhớ là đám học sinh Trung Học Hà Tiên của chúng tôi đã từng đi khắp Hà Tiên vận động tranh cử cho thầy Hiển. Nhưng giấc mơ trở thành một nghị viên dân cử đã không thành. Người đã giúp khai phóng khả năng và giúp tôi tin vào giá trị của sự phản biện không ai khác hơn là thầy Trương Minh Hiển.

Thay_TruongMinhHienTrái: Thầy Trương Minh Hiển

            Tôi học quốc văn với thầy Hiển vào năm Đệ Lục, Đệ Ngũ và Đệ Tứ. Ngoài việc giúp học trò chúng tôi tiếp thu kiến thức căn bản chiếu theo giáo án ấn định, thầy Hiển còn bỏ nhiều thời gian dạy chúng tôi làm thơ, viết văn, phân tích, tổng hợp, lý luận, phản biện, phỏng vấn, khảo sát thực địa, thí dụ như thầy đã từng đưa chúng tôi đến nhà ông Năm Bùn là một nhân vật trong truyện Cánh Buồm Đen của của Sơn Nam để phỏng vấn hoặc là đến nhà của thi sĩ Đông Hồ và Mộng Tuyết đã từng cư ngụ để tìm lại dấu vết xưa. Ngay cả việc nhờ học trò chúng tôi đi vận động tranh cử, tuy thực sự là cần chúng tôi giúp đỡ nhưng đồng thời cũng là một phương pháp đào tạo của thầy qua hoạt động thực tiễn cho đám học trò của mình. Nếu chưa nhìn ra điều này thì chưa thực sự hiểu thầy. Những kinh nghiệm như vậy, cũng là những kỷ niệm không quên, là món quà vô giá mà thầy Hiển đã trao tặng cho chúng tôi năm xưa. Nhìn lại, tôi thật sự khâm phục thầy Hiển và phải tự nhận là sở dĩ tôi có được khả năng cầm bút ngày hôm nay một phần lớn là do thầy Hiển đã bỏ công sức uốn nắn lúc trước. Cảm ơn thầy, vị thầy kính yêu của con. Cảm ơn mớ hành trang vô giá mà thầy đã trao tặng mỗi đứa để giúp chúng con bước xuống cuộc đời một cách đầy tự tin và dùng năng lực đó để làm ấm những mảnh đời chung quanh.

2/ BƯỚC XUỐNG CUỘC ĐỜI

Cụm chữ « Bước xuống cuộc đời » làm cho tôi nghĩ tới một người. Một ngày của năm nào đó trong quá khứ, ba đứa chúng tôi đã bước ra khỏi cửa nhà của Trần Văn Dõng và Trần Văn Mãnh để đi vòng vòng như mọi ngày. « Theo em xuống phố trưa nay, đang còn chất ngất cơn say, theo em bước xuống cơn đau, bên ngoài nắng đã lên mau, cho em . . . », Mãnh vừa đi vừa huýt gió một đoạn trong bản tình ca Vũng Lầy Của Chúng Ta mà chúng tôi rất ưa thích thời đó. Một đứa trong chúng tôi bước xuống lề và vô ý giẫm mạnh lên vũng nước mưa còn đọng lại trên mặt đường làm nước bẩn văng trúng quần chúng tôi. Anh Dõng đã khựng lại nhìn xuống chỗ dính dơ trên quần của mình rồi lầm bầm trong miệng: « Tại sao là bước xuống cuộc đời mà không là bước vào cuộc đời hay bước lên cuộc đời? » Đúng là ngớ ngẩn. Chẳng ăn nhập gì với vũng nước và cái quần bị làm dơ. Nhưng lại là thứ ngớ ngẩn bất chợt lóe lên trong tâm thức của một triết gia ở khoảnh khắc của một hiện tượng phát sinh và biến mất mà chỉ có hắn mới bắt kịp, kéo nó lại và treo nó lơ lửng, như bắt lấy một frame của video, và khám phá diện mạo rất mới của một hình ảnh cũ mèm nhạt nhẽo. Đó là anh bạn Dõng của tôi mà tôi biết. Và cái ngớ ngẩn thoát ra từ cửa miệng của anh ấy, dầu rất khẽ, đã bám theo tôi cho tới ngày hôm nay. Thú thật tôi vẫn chưa có câu trả lời là mình đã bước xuống cuộc đời, bước vào cuộc đời hay bước lên cuộc đời. Anh có câu trả lời chưa vậy anh Dõng?  

TranvanDong1972TranvanManh1970

            Trái: Trần Văn Dõng, phải: Trần Văn Mãnh

Dõng Mãnh tuy là hai anh em ruột nhưng bản chất hoàn toàn trái ngược. Anh Mãnh là mẫu người sống động, hào nhoáng, trẻ trung, thích vui, đam mê âm nhạc và có thiên khiếu chơi đàn guitar. Còn anh Dõng là mẫu người trầm lặng, sống nhiều với nội tâm, ăn nói nhỏ nhẹ, thích triết học, có khả năng tư duy cao, giỏi toán, rất mẫn cảm nhưng khéo che dấu cảm xúc và chỉ khi nào anh uống rượu thật say thì mới để lộ, không thích đấu khẩu tào lao nhưng khi cần tranh luận thì luôn tranh luận cho vị thế ngược với chỗ đứng của anh để giúp anh cũng cố thêm cho chỗ đứng của mình. Có lẽ vì vậy mà chưa bao giờ thấy anh nổi giận với ai. Người ta càng công kích mạnh mẽ chỗ đứng A của anh đưa ra thì anh càng cười khoái chí vì trong bụng anh biết rõ là anh không tin vào chỗ đứng A nên mượn người đối diện giúp anh phản biện để anh có cơ hội xác định giá trị của chỗ đứng B, ở đó mới thật là chọn lựa của anh. Rất thông minh. Và tôi đã áp dụng kỹ năng này trong vai trò quản trị công ty rất thuần thục. Trường học không có dạy nó. Tôi học từ anh Dõng năm xưa khi tôi có dịp quan sát anh tranh luận với các bạn khác. Cảm ơn món quà của anh nhé anh Dõng, anh bạn thân quí của tôi.

            Anh Dõng ít khi đi chơi riêng với tôi. Anh không có nhiều thì giờ để đi chơi vì bận học, vã lại anh cũng không mấy thích lang thang cả ngày như tôi. Trong những lần hiếm hoi cùng nhau ngồi uống cà phê hay trà đá ở quán cô Năm Lèo hoặc ở quán thương phế binh gần bờ sông thì hai anh em chúng tôi thích tán gẫu về triết học. Chia sẽ với nhau suy nghĩ của mình về những tác phẩm lớn của một thời như « Đôi Bạn Chân Tình » của nhà văn Thụy Sĩ gốc Đức Hermann Karl Hesse, « Một Thời Để Yêu Và Một Thời Để Chết » của nhà văn Đức Erich Maria Remarque, « Kẻ Xa Lạ » của triết gia Pháp Albert Camus, « Buồn Ơi Chào Mi » của nhà văn Pháp Françoise Sagan, « Ngư Ông Và Biển Cả » của nhà văn Mỹ Ernest Hemingway, vân vân và vân vân. Chẳng biết lúc đó chúng tôi lĩnh hội được bao nhiêu, phê bình đúng hay sai, và sự hiểu biết có phủ đầy lá mít hay không nhưng một điều chắc chắn là lúc đó tôi rất nể ông anh triết gia (bởi bản chất) Trần Văn Dõng của trường Trung Học Hà Tiên.

3/ MỘ GIÓ

Bây giờ đang là những ngày đầu năm âm lịch năm Bính Thân 2016. Hội chợ Tết của người Việt ở Mile Square Park của Quận Cam được tổ chức thật đình đám. Nghe người ta nói là rất đông và vui. Tôi không có mặt ở đó vì bận đi thăm mộ bà nhạc mẫu. Ngồi lặng lẽ ở nghĩa trang suốt mấy tiếng đồng hồ, nhìn những mộ bia thẳng tấp nằm sát mặt đất phủ cỏ xanh, tôi liên tưởng đến những người bạn đã ngã xuống ngày xưa ấy….

NguyenNgocThanhTrái: Nguyễn Ngọc Thanh

            Rồi nghĩ tới những thằng bạn thời trung học. Lại nhớ tới một cái Tết nào đó năm xưa, vào ngày mùng 5 âm lịch thì phải, anh Nguyễn Ngọc Thanh đã lấy ghe chở cả đám ra đầu gành Bãi Nò ăn tiệc mừng năm mới. Hình như là có anh La Văn Cao, Anh Trần Văn Dõng, anh Nguyễn Đình Nguyên, anh Trần Văn Mãnh, anh Lê Phước Hải, anh Hoàng Đức Trung, Lê Phước Dương, Trần Tuấn Kiệt, Trang Việt Thánh và vài người nữa không nhớ hết, tuyệt nhiên không có lấy một bóng nữ. Chúng tôi bưng theo nào là bánh tét, nào là dưa hấu, nào là gà luộc và dĩ nhiên không thiếu bia rượu. Cả đám mặc tình mà tiệc tùng và nỗ như pháo xuân. Được một lúc thì ba thằng Dương, Kiệt, Thánh (?) lặng lẽ biến mất. Chừng nửa giờ sau thì một thằng trở về, đứng ờ một khoảng cách khá xa vừa gọi vừa quay đi « có chuyện lớn rồi đi tới đây nhanh lên. » Thế là cả bọn đi theo nó. Đến một góc núi, mũi ông Đốc Nhơn, thì thấy hai thằng quỷ kia đang xì xụp khấn vái trước một ngôi mộ, và trên mộ bia ghi « Tiến Sỹ Hà Quốc Hưng Chi Mộ ». Vừa vái vừa réo « Hưng ơi là là Hưng ơi sao mày đành lòng bỏ đi sớm vậy Hưng ơi là Hưng ơi ». Thiệt tình là tôi muốn nhào vô đá cho mỗi thằng một cái. Chơi chi mà ác nhơn. Mới đầu năm đầu tháng không chúc lành thì thôi có đâu lại trù cho mình chết yểu. Mà biết đâu mình sẽ quảnh củ tỏi sớm cũng không chừng. Ông thầy bói cà chớn nào đó đã nói là mình sẽ không sống qua 26 tuổi mà. Cả bọn ôm bụng cười với trò lí lắc này nhưng riêng tôi thì rất quạu. Mấy mươi năm qua rồi bây giờ nghĩ lại thấy vui vui. Biết đâu nhờ tụi nó khai tử tôi lúc đó mà tôi còn sống tới bây giờ với cái tên mới Hà Hưng Quốc sau khi qua Mỹ. Và biết đâu cũng nhờ lời tiên tri của tụi nó mà tôi đã học hành tới nơi tới chốn. Chỉ có trời biết, đất biết và tụi nó biết thôi.

4/ BỐN CHÀNG NGỰ LÂM PHÁO THỦ CỦA HÀ TIÊN

Kiệt, Thánh, Dương và tôi học cùng lớp. Bốn đứa chơi chung với nhau rất thân. Chúng tôi thường kéo nhau lên ngồi dưới gốc cây da Chùa Lò Gạch đấu khẩu về chủ nghĩa này chủ nghĩa nọ, có khi đấu khẩu đến cả tiếng đồng hồ, đến xùi cả bọt mép. Thường là tôi với Dương đứng về một phía của trận chiến tranh luận còn Kiệt với Thánh ở phía bên kia. Thời đó chúng tôi đã sớm có những quan tâm đến vấn đề chính trị và xã hội. Và có lẽ sự chọn lựa hướng đi của tương lai cũng đã định hình từ những ngày đó. Dầu đấu khẩu có gay gắt đến đâu thì cuối cùng chúng tôi vẫn là một nhóm bạn keo sơn. Nhiều khi keo sơn quá mức. Keo sơn đến độ cả bốn đứa đều cùng trồng cây si trước nhà của một giai nhân đất Hà. Cũng may là chỉ cạnh tranh nhau để giành sự chú ý của người đẹp ở mức độ vừa phải chứ chưa đến nổi phải oán ghét nhau. Tôi tin rằng tình bạn của chúng tôi chưa bao giờ bị sức mẽ (có đúng không vậy quí cụ?). Cho đến ngay cả sau khi Thánh và Kiệt rời trường Trung Học Hà Tiên chuyển về Sài Gòn tiếp tục việc học thì sự gắn bó đó cũng vẫn không thay đổi.

TrangVietThanhTrái: Trang Việt Thánh

            Trong bốn đứa có lẽ Thánh là người suy nghĩ sâu sắc và chững chạc hơn cả. Có lẽ do suy nghĩ quá nhiều và nếm đủ hương vị mật đắng của tình yêu đầu đời quá sớm mà đầu Thánh đã lưa thưa tóc bạc từ khi còn đi học. Thánh có thói quen chỉ ngón tay cái lên trời hoặc xòe ngửa cả bàn tay ra phía trước lắc lắc lúc lý luận. Khi suy nghĩ lung lắm thì hay dùng ngón tay giữa gãy trên đỉnh đầu. Còn lúc bối rối hay muốn che dấu cảm xúc thì dùng một ngón tay của bàn tay trái khều khều chân tóc trước trán. Sau mấy mươi năm không biết Thánh đã thay đổi quán tánh đó chưa hay vẫn như vậy. Thánh giỏi toán, giỏi lý luận, đặc biệt là tam đoạn luận, và giỏi cả phản biện. Sau này nhờ Dương nói mà tôi mới biết thêm là Thánh còn có tài làm thơ với bút hiệu là Hoài Nhân.

« Con kênh dài đưa tôi về bến cũ
Nao nao lòng con nước xoáy tâm tư
Đâu những chiều vàng ngồi mơ thi sỹ
Mãnh trăng tan lóng lánh nước hồ Đông
Thuyền ai đó chơi vơi trôi dưới Nguyệt
Vẳng giọng buồn thương lờ lững hư không. »
(Ngày Về -1970)

« Anh bước vào đời thơ ngây
Dại dột yêu em nên chết cả đời
Vết thương lần đầu anh mang khó vá
Dẫu nhớ dẫu thương dầu giận dầu hờn
Anh nghĩ tình yêu như thuốc đắng.
Khi yêu rồi thuốc đắng khó quên
Hình bóng nào còn mãi trong tim
Thời gian khó xóa bao vết cũ
Hằng lên anh, ôi mãi mãi đời đời!. »
                              (Dấu Tình -1969)

Đọc những dòng thơ của Thánh sáng tác từ thời trung học mà thấy lòng mình chơi vơi (và chới với) . Nếu tôi là « người ấy » thì chắc chắn tôi đã ngã gục trước những con chữ có linh hồn của hắn ngay. (Tuy nhiên, có một câu chắc chắn đã bị nàng trừ điểm là câu « dại dột yêu em nên chết cả đời« . Thánh ơi thằng con trai biết yêu sớm là thằng khôn trước tuổi. Yêu đúng đối tượng đáng yêu và nhờ đó mà mình có thể vắt máu trái tim ra viết những dòng thơ thì rõ là thằng con trai đó cực kỳ thông minh và sáng tạo chứ sao cho là dại dột. Ngày hôm nay khả năng cảm nhận, nắm lấy và diễn đạt những thứ xuất phát từ trái tim người ta gọi là « emotional intelligence » đó bạn. Tình yêu đích thực phải là « no return, no refund » nghe bạn).    

            Ngoài tài năng nổi trội, Thánh còn là người hào phóng và hết lòng với bạn. Có những lần Dương và tôi lang thang ở Sài Gòn phải nhờ đến sự giúp đỡ, Thánh đã không ngần ngại đem cầm cả dây chuyền vàng mẹ cho để cứu nguy bạn bè. Hiếm có. Cảm ơn nghe ông bạn.  

Trái: Trần Tuấn KiệtTranTuanKiet

                        Kiệt đẹp trai nhất trong bốn đứa lại thông minh. Thầy Hiển luôn khẳng định như vậy. Kiệt vui tính và hay làm trò. Phá phách cũng một cây xanh rờn. Bình thường thì có dáng vẽ rất thư sinh nhưng một khi đã nổi nóng thì dám chơi tới bến, bất kể hậu quả. Da của Kiệt rất trắng. Mỗi khi da cổ bắt đầu nổi lấm chấm đỏ là lúc Kiệt bắt đầu quạu. Và khi Kiệt đã thiệt quạu thì mặt đỏ gay. Lúc đó phải coi chừng. Sau này Kiệt lên Sài Gòn tiếp tục việc học ở trường Hưng Đạo nằm trên đường Cống Quỳnh rồi vào học kỹ thuật Phú Thọ (?). Khỏi cần giới thiệu thì cũng đủ biết Kiệt là một trong những học sinh ưu tú thời đó. Có vài lần ghé qua thăm Kiệt, hình như là nhà ở trong hẻm Bùi Viện (?), rồi cùng nhau lội bộ đi qua nhà Thánh. Bây giờ thì chẳng còn nhớ nhà Thánh nằm ở đường nào. Chỉ nhớ là có một lần đi ngang qua cầu Ông Lãnh bị chị em ta chọc ghẹo, và họ chỉ nhắm vào Kiệt vì cái tội đẹp trai, đã làm cho Kiệt lúng túng thấy rõ. Thì ra Trần Tuấn Kiệt không sợ trời không sợ đất lại sợ quí cô nương cầu Ông Lãnh.   Lần sau cùng gặp lại, sau bao nhiêu năm xa cách, Kiệt vẫn là Kiệt « quậy » của năm nào. Chỉ có điều là tóc đã muối tiêu và hình như có nhiều mỏi mệt. Duy có một điều không mỏi mệt sau ngần ấy năm là việc nhắc tên của một người. Còn ai khác nếu không phải là nàng, giai nhân của đất Hà.    

   LePhuocDuong     Trái: Lê Phước Dương

            Dương với tôi là cặp bài trùng. Tôi gọi má của Dương là Chị Hai từ khi tôi biết Dương. Má của Dương bảo tôi gọi như thế vì chị gọi ba tôi là Cậu Năm, hình như là bà con xa chi đó (?). Tôi ăn ở nhà Dương. Tôi ngũ ở nhà Dương. Đôi khi tôi mặc cả quần áo của Dương. Tôi đã từng nói đùa với Dương là tôi lớn lên nhờ chén cơm phiếu mẫu. Nhưng nói như vậy là không đúng và không biết quí ân tình của Chị Hai bởi vì phiếu mẫu cho cơm Hàn Tín là bố thí, vã lại tôi không phải là Hàn Tín, còn những bữa cơm của Chị Hai là những bữa cơm trộn cả thương yêu vào đó đối với cả hai đứa tôi chứ không phải bố thí. Chị Hai rất thương Dương và vì là cặp bài trùng nên Chị Hai cũng coi tôi như con trong nhà. Nhà Dương có một bộ phản gỗ đặt ở phòng khách cạnh cửa sổ. Trên chiếc phản gỗ đó tôi đã có không biết bao nhiêu giấc ngũ trưa. Nói tóm lại, tôi gần gũi với Dương nhiều hơn là gần gũi với anh em ruột của mình.

            Dương rất trực tính. Ngay trong ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày, Dương vẫn thường xài thanh long đao của Quan Công hoặc cặp búa lớn của Trình Giảo Kim. Tuy nghe giọng điệu có vẽ táo tợn nhưng Dương lại là một người rất mẫn cảm, yêu thơ văn và có khả năng sáng tác, lại rất thủy chung. Dương lưu trữ từng sự kiện ở quá khứ của bốn đứa trong bộ nhớ. Dương có thể đọc vanh vách từng bài thơ của bạn bè đã sáng tác. Dương cưu mang từng kỷ niệm trên lưng với tất cả tự hào và với tất cả sự trân trọng. Nghe đâu Dương cũng rất can đảm trên chiến trường. May là gãy súng sớm chứ nếu không thì đã leo cao hoặc lên bàn thờ ngồi từ lâu.

            Dương ví tôi giống như Dương Quá si mê Cô Long nhưng thiếu thủy chung của gã. Đúng quá. Để đáp lại, tôi muốn tặng Dương một bài thơ ngắn của sư Giới Đức Triều Tâm Ảnh.

« Dòng sông không chảy hai lần
 Ai hay giọt nước tần ngần không trôi
Luyến lưu là chuyện nực cười
Tử sinh bám siết ngàn đời biết sao. »

Dương cũng ví tôi như Lệnh Hồ Xung hai đạo hắc bạch đều chơi, chánh tà đều chẳng cần phân biệt. Đúng luôn. Dương thường nói « sinh ra Dương là cha mẹ còn hiểu Dương chỉ có một mình Hưng, và ngược lại. » Chẳng sai. Nhưng riêng góc khuất tâm linh thì tôi e rằng Dương chưa thật thấy hết. Có lẽ bây giờ là cơ hội tốt để tôi mở luôn cánh cửa cuối cùng để cho thằng bạn thân nhìn thấy, thông qua những dòng thơ tôi sáng tác hơn 40 năm trước khi hai đứa vẫn còn ngồi chung dưới một mái trường,

« Khói cay và cỏ lã
Còn em no bóng tối
Còn anh no hẹn hò
Bây giờ là thời gian xanh đậu môi anh
Bây giờ là thời gian xanh đậu môi em
Còn Ta
Tiếng im từ lòng thẳm
Không có màu thời gian
Bến đậu vô cùng
No xót xa?
No hy vọng?
Gì?

Anh cuối xuống ngực em màu sữa
Tiếng thở em
Và tiếng thở anh
Hòa quyện
Như loài rắn ân cần làm tình trong đêm tối
Ta đến gần
Ôm mặt trời trong tay
Mặt trời lạnh trong tay
Lạnh thủy tinh
Giữ một mình
Nơi miền của miền
Anh im lặng
Em nụ cười ngu ngơ
Ta bỏ đi, lành lạnh
Em nghe không
Tiếng thở dài nơi anh?

Mở con mắt tre gai
Nhìn nhau qua ngục tối
Môi tìm môi âm thầm
Tay tìm tay vòng rắn
Tiếng động nào tháng năm. »

(Đơn Điệu – 1970)

Cánh cửa đã mở xong. Bên sau cánh cửa vừa mở đó, ai mới là Hưng?

HaQuocHung (2)Trái: Hà Quốc Hưng

            Tuy là đôi bạn chân tình nhưng Govinda đã chọn theo chân đức Phật để trú ngụ dưới cây dù giới hạnh và hưỡng sự an lạc của một đời sống phạm hạnh trong khi Siddhartha thì đã chọn con đường trãi nghiệm của bản thân để khám phá chính mình và khám phá sự vận hành của pháp giới. Và trên hành trình đó Siddhartha đã từng đi đến tột cùng của những trụy lạc. Tuy sa đọa đến vậy nhưng tiếng « OM » linh thiêng vẫn chưa bao giờ rời bỏ tâm thức Siddhartha. Người chèo đò Vasudeva đã phải chờ ở trên dòng sông cho đến khi Siddartha giác ngộ. (« Câu Chuyện Dòng Sông » – Hermann Hesse). Có thấy ra thực tướng của thằng bạn chưa vậy Dương?

            Vì tri ân bạn bè cũ chung trường nên hồi tưởng lại cho vui. Có khi tất cả chỉ là hư cấu. Thánh ơi, hãy lôi cổ thằng Dương ra gõ một cái vào đầu nó thật đau và nói cho nó biết thế nào là:

« Một con sông chảy, một con sông
Một hạt nước trôi ngay giữa dòng
Đến đi như thế là như thế
Cần gì phải hỏi đục hay trong.
Một mùa đông lạnh, một mùa đông
Một hạt nước bay giữa tuyết bông
Đến đi như thế là như thế
Lưu dấu làm chi giữa hư không.
Một cơn mưa qua, một cơn mưa
Một hạt nước rơi chạm lá thưa
Đến đi như thế là như thế
Tưởng chi âm điệu dứt hay chưa. »

                                            (Hà Hưng Quốc – Tết 2016)

Hình ảnh: Trần Văn Dõng, Trần Văn Mãnh, Hà Quốc Hưng, Hoàng Thị Minh Liên

Trường xưa – phần 2 (Trương Thanh Hùng)

  TRƯỜNG XƯA II

Trưa ngày Mùng 2 tết, anh Trần Văn Dõng, Trương Thanh Hào, Trần Tuấn Kiệt, Lâm Thị Lan đến nhà tôi “ăn tết”. Có rượu, có trà, có những gương mặt xưa vui biết bao nhiêu, rồi nhắc lại đủ thứ chuyện thời còn đi học, mà hình như chuyện nào cũng gây cười, cũng là kỹ niệm đẹp. Trần Tuấn Kiệt hỏi tôi sao chưa viết về nó. Tôi hứa là sẽ có dịp, bởi tôi và Kiệt cùng học chung nhau từ năm lớp nhì với thầy Hứa Văn Vàng.

Hop_Ban_Maison_TruongThanhHung_2016Trương Thanh Hào, Tài (bạn của Hào) Trần Văn Dõng, Lâm Thị Lan, Thúy (Vợ Hùng), Trương Thanh Hùng, Trần Tuấn Kiệt. Mùng 2 tết Bính Thân tại nhà Trương Thanh Hùng ở Sài Gòn.

Hôm nay lại nhớ chuyện thời đi học, thời tuổi mới 12, 13, mới bước chân vào trường Trung học Hà Tiên, có những chuyện vui nho nhỏ nhưng có lẽ khá nhiều bạn cũng có những kỷ niệm giống như mình. Đó là chuyện cây bàng trước văn phòng Hiệu trưởng, chuyện cây Phượng bên trường Tiểu học Hà Tiên, xin được kể lại cho vui.

Hồi đó, trong suốt những năm 1965-1970, cổng trường chính trên đường Mạc Thiên Tích nhưng học sinh cũng ít đi cổng này. Một phần lớn học sinh đi cổng sau văn phòng hiệu trưởng ở đường Mạc Tử Hoàng. Phía sau văn phòng có cất một cái mái che cho học sinh để xe, có lúc để một bàn banh bong. Sau đó là gian hàng nước nhỏ.

TH_HaTien_1968Cổng chính của Trường Trung Học Hà Tiên ở Đường Mạc Thiên Tích

Ha_Tien 1968_4Thầy Nguyễn Hồng Ẩn trước cổng chính Trường Trung Học Hà Tiên (hình 1968)

Ha_Tien 1968_5Thầy Nguyễn Hồng Ẩn trước cổng chính Trường Trung Học Hà Tiên (hình 1968)

Ha_Tien1968_3Thầy Nguyễn Hồng Ẩn trước cổng sau Trường Trung Học Hà Tiên, có một mái che làm nhà để xe và có bàn ping-pong (hình 1968)

Vào cổng sau qua văn phòng thì gặp ngay một cây bàng có xây bệ quanh gốc. Phía trước sân ngắn của 4 phòng cũng có mấy cây bàng như vậy nhưng bị nắng nên anh em ít khi ra ngồi ở đó, chỉ có cây bàng trước văn phòng nhờ dãy nhà che mát nên nhiều học sinh thích ngồi chơi ở đây. Bàng của trường Trung học mới trồng sau này nên còn hơi nhỏ, không như những cây bàng cổ thụ của trường Tiểu học.

Hồi đó, không biết ai bày ra mà chúng tôi hay đến chơi dưới gốc bàng trước văn phòng hiệu trưởng bắt kiến vàng ngắc râu cho chúng cắn lộn. Con kiến vàng khi còn râu gặp nhau thì cụng râu chào nhau, nhưng khi đã mất râu thì chúng tôi gọi nó bị “điên” không nhận ra nhau nữa, cụng đầu nhau thì cắn chí tử, chúng tôi theo dõi một cách say mê, xem con của ai cắn thắng. Rồi ra lề đường sau trường tìm ngắc cỏ gà “đá lộn” cũng rất vui. Cỏ gà là một loại cỏ chỉ nhưng không hiểu sao có nhiều cọng cỏ lại xuất hiện một túm phía ngọn. Bứt những cọng cỏ ấy quất vào nhau xem ai bị rụng đầu là thua. Chuyện chơi đùa của học sinh trung học có hơi đằm một chút so với tiểu học, không còn chơi trò rượt đuổi, đánh lộn. Chỉ khi đi lên núi Lăng mới có chuyện này.

Vào những ngày gần nghỉ hè, nhóm học sinh chúng tôi hay qua trường tiểu học hái hoa phượng. Hình như trường tiểu học nghỉ hè sớm hơn trung học hay sao đó mà chúng tôi vào trường bằng cổng sau, có khi phải leo rào. Trước văn phòng hiệu trưởng có một cây phượng trổ đầy hoa. Bọn con trai chúng tôi trèo lên hái cả cành chủ yếu là để tặng bạn gái. Mà các bạn gái rất thích được tặng hoa phượng (nguyên cành). Rồi còn ép những cánh phượng vào tập cho thẳng, khi cánh hoa đã khô thì đính vào tờ giấy pơ luya tặng cho nhau làm kỷ niệm. Thường là con trai tặng cho bạn gái. Không biết có bạn trai nào được bạn gái tặng không?. Tôi cũng thực hiện việc này, nhưng không hiểu sao không có hiệu ứng, kể cũng buồn. Xin miễn cho tôi kê khai là tôi đã tặng ai.

Rồi còn lấy những búp phượng xé ra lấy nhụy chơi trò đá gà cũng khá vui.

Cây phượng gắn bó với học sinh chúng ta rất nhiều và bài hát “Nỗi buồn hoa phượng” của nhạc sĩ Thanh Sơn gần như được tất cả học trò ưa thích. Trong chương trình văn nghệ cuối năm của lớp cũng như của trường đều có người hát bài này. (Nhạc sĩ Thanh Sơn đã qua đời cách đây mấy năm. Ít nhạc sĩ nào viết về trường lớp, thầy cô, học trò thành công như ông).

IMG_2000Hoa Phượng nở đỏ bên bờ ao sen trước Lăng Mạc Cửu (Hà Tiên)

Xa trường đã 46 năm, bạn bè tôi thuở ấy giờ đã bạc tóc, bạc râu, lên chức ông, chức bà. Giờ trở lại trường chắc không thể nào gặp lại Thầy xưa, bạn cũ, nhưng chắc ai cũng có chút bâng khuâng khi nhắc đến ngôi trường thân yêu và những kỷ niệm thời trong trắng ấy.

                                        Trương Thanh Hùng

                                    Mùng 11 Tết Bính Thân (2016)

Hình ảnh: Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Văn Mãnh, Trương Thanh Hùng

(Cám ơn Thầy Nguyễn Hồng Ẩn đã cung cấp bốn tấm hình rất quý và hiếm có)

Mong sao mưa mãi đừng thôi (Lê Phước Dương)

            Thầy Cô và các bạn thân mến, nếu Hà Quốc Hưng đã kể một chuyệt tình thật đẹp dưới cơn mưa trên đường Mạc Công Du Hà Tiên thì hôm nay Lê Phước Dương sẽ kể cho chúng ta nghe một mẫu chuyện êm dịu và nồng ấm như một sự đụng chạm của hai người khác phái…..Nếu nhạc sĩ Vinh Sử đã viết bài hát « Chuyến Xe Lam Chiều » thì nhà văn Lê Phước Dương cũng viết một bài văn kể chuyện trên một chuyến xe lam chiều từ Bãi Nò về chợ Hà Tiên…Có một điều khác là nếu như nội dung bài hát: 

« Trên chuyến xe lam đông người chiều nao
Xui mình không quen mà ngồi bên nhau
trời mang nhiều trớ trêu chi
Người chưa hề biết quen gì
Sao ngồi gần như tình nhân si »

Thì Lê Phước Dương còn được cái may mắn nhiều hơn là đã chẳng những quen biết mà còn là bạn học cùng lớp với người con gái ngồi gần trên xe lam,…và còn hơn nữa là không những ngồi gần mà còn ngồi trên đùi….Đó là nội dung của mẫu chuyện « Mong Sao Mưa Mãi Đừng Thôi » mà Dương sẽ kể cho chúng ta nghe dưới đây….(Trần Văn Mãnh)

                     Mong Sao Mưa Mãi đừng Thôi

Tên các nhân vật trong chuyện Thiên Long Bát Bộ của Kim Dung:

  • A Tử (阿紫): Tiền Ngọc Dung
  • Kiều Phong (蕭峰): Hà Quốc Hưng
  • Đoàn Dự ( 段譽): Trần Tuấn Kiệt
  • Hư Trúc (虛竹): Trang Việt Thánh
  • Du Thản Chi ( 游坦之): Lê Phước Dương

Nếu Dung là A Tử, Hưng là Kiều Phong, Kiệt là Đoàn Dự, Thánh là Hư Trúc thì mình là Du Thản Chi….yêu A Tử mà chỉ xuất hiện phía sau chờ đợi một cử chỉ, một sự quan tâm tình cờ nào đó.

Năm Đệ Tứ nhờ cùng chơi với Trang Việt Thánh mà được học thêm môn Hình Học do Thầy Nguyễn Phước Hậu dạy thêm ở Chi Quan Thuế mà mình khá dần lên…lúc đó trong lớp mình cũng từ từ có mặt có mày.

Sau sự kiện đồng bào Việt kiều về Hà Tiên ở 2 trại tỵ nạn được dựng lên tại Chùa Phù Dung và Tam Bảo mà Hà Quốc Hưng tổ chức và đạo diễn chương trình văn nghệ bán vé cho học sinh của trường xem để lấy tiền gửi giúp đồng bào tỵ nạn. Nhờ đó đầu năm Đệ Tam xuất hiện cô nàng Nguyễn Kim Tuyến vào lớp học cùng 2 gã khờ còn lại…

Sau khi hát hò xong cả nhóm văn nghệ sỹ mướn một chiếc xe lạm chở ra Bãi Nò xã hơi hóng gió với giỏ bánh mì và patê gan. Lúc đi trời trong gió mát vì xe nhỏ chổ ngồi ít mà đi đông nên một vài bạn phải leo lên nóc mui xe mà ngồi. Từ Hà Tiên ra Bãi Nò đường rất xấu nên mình có cảm nhận lâu tới và chắc là cả tiếng đồng hồ ….Hưng ngồi cạnh Dung, từ lúc Dung giả chết (trong vở kịch) Hưng bồng Dung rồi ngần ngừ không chịu để xuống đến lúc này Hưng luôn bám sát Dung !!….

Rồi thì cuộc vui nào cũng có lúc tàn, họp rồi cũng tan. Sau khi vui đùa với biển thỏa thích sắp về thì Trời bất chợt đỗ cơn mưa mà lại là đám mưa giông sầm sập. Những bạn nam và nữ lẹ chân gần xe đã có chổ ngồi trên xe mình cũng có được một chổ ngồi dù là chật chội.

Bất chợt một giọng nói ngọt ngào quen thuộc :

– Dương cho Dung ngồi lên đùi nhé !

Chưa kịp trả lời thì một bờ mông mềm mại nóng hôi hổi …đặt lên đùi mình.
Thì ra là Dung, Dung đây mà ….do xe chật không chổ ngồi, ủa Hưng đâu?….Dung cố ý …hay Dung vô tình ??….!!

Một cảm giác rờn rợn của một thằng con trai mới lớn được gần gũi da thịt với người con gái mà từ lâu mình mơ mình ước ùa về …

– Dung ngồi vậy có nặng không Dương?

– Không đâu ! Dung cứ ngồi vậy đi. (Nói vậy chứ nặng muốn chết tê cả 2 chân!!)

Xe lam chở nặng chay đường xấu lúc nhào qua lúc lắc lại lúc dằn Dung nhảy lên đụng nóc xe thế mà không biết sức chịu đựng vô hình nào mà giúp mình chịu nổi.

– Mưa vậy Dương lạnh không?

– Không đâu Dung, còn ấm áp là khác nữa!!

Từ những cái chụp vào nhau để giử thăng bằng…Những cái chúi nhũi vào nhau khi xe dằn xóc, lại thêm cảm giác mềm mại của bờ mông, rồi mùi hương con gái nhè nhẹ bay vào mũi, làm mình đã len lén hít thật dài hít thật sâu để mong sao sẽ nhớ mãi mà không quên được mùi hương và khoảnh khắc này….

Xe chạy rề rề. Trời vẩn còn mưa….

Mong sao mưa mãi đừng thôi!

Dung vẫn đang ngồi trên đùi. Mộng hay thực?!!

Bất chợt có một điều ao ước hiện về ….Phải chi ngay lúc này một anh du kích nào đó nhào ra bắn thẳng vào xe một tràng đạn AK 30 viên!!…..Phải chi lúc này một trái mìn nổ ngay dưới bánh xe lam!!….
…để phút giây này là mãi mãi .
…để phút giây này là vĩnh viễn .
…để phút giây này là thiên thu.
………………………………..Dung ơi !
Lê Phước Dương
                                   (mùng 12 Tết  Bính Thân 2016 )

Hình ảnh những kẻ khờ, không biết gì trong lúc tuổi học trò ngây thơ, chỉ biết cùng  … »yêu »…một nàng « A Tử »

LePhuocDuongHaQuocHung

Du Thản Chi ( 游坦之): Lê Phước Dương  Kiều Phong (蕭峰): Hà Quốc Hưng

TranTuanKietTrangVietThanh

Đoàn Dự ( 段譽): Trần Tuấn Kiệt                       Hư Trúc (虛竹): Trang Việt Thánh

TienNgocDung_1A Tử (阿紫): Tiền Ngọc Dung trong một màn múa nón lá mừng Tết Việt Nam trên đất Pháp

Hình ảnh: Trần Văn Mãnh, Hoàng Thị Minh Liên, Hà Quốc Hưng, Tiền Ngọc Dung

 

Liên kết

Chỉ vì những giọt mưa thôi mà…(Hà Hưng Quốc)

Thầy Cô và các bạn thân mến, hôm nay xin giới thiệu một người bạn học cùng Trường Trung Học Hà Tiên Xưa, không ai xa lạ, đó chính là bạn Hà Quốc Hưng (hiện tại Hà Hưng Quốc). Bạn Hưng là một người bạn khá thân với mình, học sau mình hai lớp, cùng lớp với Lê Phước Dương, Trang Việt Thánh, Trần Tuấn Kiệt, Nguyễn Thị Điệp, Phạm Thị Kim Loan, Trần Thị Như Liên, Trần Thị Yến Vân, Dương Hồng Minh,….Nhà bạn Hưng ở đường Nhật Tảo, Ba Hưng làm việc trong ngành y tế tại Hà Tiên…Hưng rất lãng mạn, đọc sách nhiều và rất hợp ý với mình về nhiều phương diện: triết lý, âm nhạc, thơ văn, bàn chuyện về con gái,…v..v….Nhiều khi mình và Hưng lại có chung một đối tượng nữ,…nhưng không phải là tình địch,….rất hiểu nhau và rất rộng lượng theo kiểu anh hùng « rơm » nam giới,..Thà hy sinh một người con gái còn hơn mất một người bạn thân….Theo lời Hưng kể thì Hưng học lớp « chót » (lớp 5 ngày xưa, lớp 1 bây giờ) ở Hà Tiên với Thầy La Từ Sự, sau đó chuyển về Cần Thơ, rồi chuyển về Rạch Giá học cho đến lớp Đệ Thất và sau cùng là trở về Trung Học Hà Tiên theo học lớp Đệ Lục cho đến hết các lớp bậc Trung Học…Như vậy là Hưng có đầy đủ tư liệu để xuất hiện trên trang Blog Trung Học Hà Tiên Xưa nầy và còn hơn nữa là Hưng đã đóng gớp rất nhiều bài vở rất hay và phong phú,…Bài số 3 dưới đây rất hay, (« Chỉ vì những giọt mưa thôi mà »…), bài kể lại một trong những chuyện tình thời học sinh, rất ngây thơ, rất đẹp, nhưng không kém phần lãng mạn trong đó,….Nếu Nguyễn Tất Nhiên đã viết « Thà như gịot mưa… » thì Hưng lại đổ lỗi cho những gịot mưa (« Chỉ vì những giọt mưa thôi mà »…).. không biết những giọt mưa làm điều gì đó mà Hưng lại viết như vậy, mời Thầy Cô và các bạn xem tất cả 3 mẫu chuyện dưới đây,…  (Trần Văn Mãnh)

1/ MAY LÀ CHƯA THÔI HỌC Ở NHÀ BÁN VÉ SỐ

Tôi chỉ học ở trường Tiểu Học Hà Tiên được có một năm thôi, là năm học lớp 5 (tức lớp 1 bây giờ) do Thầy La Từ Sự dạy, sau đó thì chuyển về trường Tiểu Học tỉnh Cần Thơ. Một năm sau lại chuyển về trường Tiểu Học tỉnh Rạch Giá. Rồi vài năm sau lại chuyển từ Rạch Giá về trường Trung Học Hà Tiên vào đầu năm học Đệ Lục.

            Những năm Tiểu Học của tôi là một cơn ác mộng dài dằng dặc. Không, không phải là ác mộng của bản thân tôi mà là của ba má tôi, vì có một quí tử như tôi. Suốt những năm này thành tích của tôi có thể gom gọn trong năm chữ: học dốt và phá phách. Tôi chuyên môn đội sổ. Tôi lười học đến độ mỗi ngày cô giáo phụ trách lớp vừa bước vào cửa là đã hét lên « Hưng đâu, lên đây trả bài ». Thế là tôi bị bắt quỳ trên bục giảng cả tiếng đồng hồ. Cô giáo thừa biết là tôi khá thông minh nên nếu để cho tôi có đủ một chút thời gian thôi, thí dụ như đợi đến sau khi điểm danh cả lớp xong, thì tôi sẽ thuộc bài ngay tại lớp và như vậy thì cô giáo sẽ mất cơ hội hành hạ đứa học trò mà cô muốn cứu rỗi. Về tài phá phách thì tôi nổi tiếng khắp cả Vĩnh Thanh Vân. Nói tới Hưng xoáy ngựa là tụi bạn học ở Rạch Giá sẽ ớn lạnh ngay. Nhờ có khiếu đánh nhau mà tôi có không ít kẻ thù. Tụi nó thù tôi đến độ có lần cả bọn hè nhau đè tôi ra giữa sân trường rồi banh hai con mắt ốc bu của tôi ra phơi dưới trời nắng trưa để trừng phạt. May là chưa bị mặt trời làm cho mù. Tóm lại, tôi phá phách và đánh nhau gần như mỗi ngày và bị bắt ngồi ở bàn đầu mỗi tháng không sót tháng nào, từ năm này sang năm khác (lúc xưa đứa nào đội sổ thì bị bắt ngồi ở bàn đầu gần thầy). Cũng may là ba tôi rất coi trọng việc học của con cái cho nên vẫn kiên trì bắt tôi tới trường chứ không cho tôi thôi học . . . ở nhà bán vé số. Nhờ vậy mà tôi cứ khập khiển bò lên tới bậc trung học.

HaQuocHung (2)HaQuocHung       

Hà Quốc Hưng thời Trung Học Hà Tiên

Trong năm đầu của Trung Học, một sự kiện rất ấn tượng đã xảy ra và nhờ đó mà tôi đã trở nên gắn bó hơn với những con chữ. Vào một ngày đẹp trời, lúc đó đã vào khóa học được hai tháng hơn, tôi lon ton đi theo một đám bạn gái cùng lớp và đã bị cả đám con gái này rộ lên cười chọc quê sau khi chúng nó thúc cùi chỏ vào hông nhau và buông ra mấy lời xỏ xiên « con bò xoáy ngựa đi theo mình kìa tụi bây » cố ý cho tôi nghe. Đúng là đám con gái cà chớn. Mà con bò thì làm gì có xoáy ngựa? Có nói lộn không vậy? Nhưng ví mình là con bò thì thiệt là quá đáng. Lòng tự ái và tự trọng của một đấng nam nhi đại trượng phu bị xúc xiểm nặng. Thế là tôi bắt đầu hành trình luyện công để chứng minh cho mấy em gái thấy là Hưng xoáy ngựa này không phải là « con bò » như các em đã công khai mạ lỵ. Tôi cắm cúi học. Ngoài việc học ở trường, làm bài tập ở nhà, tôi còn đọc thêm sách, rất nhiều sách, sách tây sách ta ta lẫn sách tàu. Mới đầu tôi đọc sách trong thời gian nhàn rỗi để không nghĩ đến chuyện đi chơi. Một thời gian sau thì tôi đâm ra ghiền sách. Tôi mê đọc sách đến độ không có đủ tiền mua sách tôi phải đến những quầy bán báo và tiệm bán sách xếp dọn sách báo cho người ta để được đọc ké. Đọc ngày lẫn đêm. Đọc đến độ bị ba má tôi cằn nhằn vì thức quá khuya. Bị la thì bị la tôi vẫn cứ mài miệt đọc, vẫn là quá nửa đêm nhưng phải chui vào mền bật đèn pin để đọc. Kết quả là đến cuối khóa học thì tôi đoạt được phần thưởng giỏi nhất trường của sáu lớp đệ thất. Phần thưởng nhiều đến độ phải có tới hai chiếc xe xích lô để chở về nhà. Dĩ nhiên là tôi cũng trở nên ngoan hiền đột xuất. Như vậy, có thể nói mà không sợ lầm lẫn, là tôi đã được đám con gái « khai quang điểm nhãn » vào năm đầu của trung học và nhờ sự kiện đó mà tôi trở thành một đứa học trò không tệ. Dĩ nhiên là đám con gái đó sau này đều trở thành bạn thân và tôn tôi là nam thần của họ (chỉ là nói đùa cho vui thôi). Tôi chuyển về trường Trung Học Hà Tiên với hành trang rất hách đó.

2/ VỊ THẦY ĐẦU ĐỜI CỦA TÔI

Chuyển về học ở Hà Tiên người thầy mà tôi nghĩ đến đầu tiên và sợ gặp mặt nhất là Thầy La Từ Sự, ông thầy đầu đời của tôi, dầu rằng tôi đã vào lớp Đệ Lục. Thú thật là đến giờ tôi không còn nhớ nổi gương mặt của thầy. Nhưng tôi còn nhớ sự tận tụy và thương yêu của thầy đã dành cho tất cả học trò của mình. Tôi còn nhớ những lần hai bàn tay mình đỏ tấy lên vì bị thầy đánh bằng cây thước kẻ, tuy đau lắm nhưng vẫn thương thầy. Tôi còn nhớ những lần sau khi ăn thước no nê còn phải đứng bên thầy nài nỉ ỉ ôi xin thầy đừng mách với ba mẹ về việc sai quấy mình đã làm vì sợ sẽ bị ba mẹ đánh thêm, giận thầy ghê lúc đó nhưng mà vẫn thương thầy. Tôi còn nhớ những lần khệ nệ bưng chồng sách bài tập của học trò nộp lên để chấm điểm đi theo về nhà thầy để rồi nhận được mấy viên kẹo và cái xoa đầu khen thưởng làm tôi rất hãnh diện vì được thầy chọn làm chú tiểu theo hầu sư phụ ngày hôm đó. Tôi còn nhớ là mình cũng đã từng ngắm nhìn rất lâu mái tóc bạc mầu dường như đã mệt mỏi theo tháng năm làm nghề độ trẻ qua sông của thầy mà rưng rưng nước mắt. Lúc đó, với trái tim vô nhiễm của một đứa trẻ con, tôi thấy thương thầy của tôi vô hạn.

Nha_Thay_LaTuSuĐường Bạch Đằng (Hà Tiên), nhà Thầy La Từ Sự

Nhà_Thay_LaTuSu_aNhà Thầy La Từ Sự đường Bạch Đằng (Hà Tiên), cữa vào nhà có viền vòng cung màu nâu.

           Thương thầy thì có thương, nhưng phá phách thì vẫn phá phách. Nếu không phá phách thì không phải là Hưng xoáy ngựa. Có một hôm thầy bảo tôi bưng một chồng sách về nhà cho thầy. Khi đi ngang qua phòng khách nhà thầy, tôi nhìn thấy ở đó có một chậu cá cảnh. Chắc là thầy mới mua hoặc là ai đó mới cho. Tôi kết mấy con cá cảnh của thầy nên quyết định sẽ mượn vài con về nuôi. Tôi tức khắc lên kế hoạch vận chuyển chúng về nhà một cách an toàn mà quỷ sẽ không biết thần sẽ không hay. Thế rồi thừa lúc thầy bận rửa tay ở nhà sau, tôi nhanh nhẫu nói to « Thưa thầy con đi về » rồi te te ra ngoài phòng khách, không chờ nhận kẹo và được xoa đầu như mọi khi, thuận tay vớt luôn hai con cá lia thia bỏ vào miệng với một ngụm nước sau đó nhanh chóng lau hai tay vào chiếc quần cụt đen đang mặc để phi tang dấu tích phạm tội. Tưởng đâu mình là thiên tài kế hoạch và hành động nhưng không ngờ là thầy đã đánh hơi sự bất thường. « Con làm gì đó Hưng? » tiếng thầy hỏi ngay sát sau lưng làm tôi giật thót người. « Dạ con thấy cá đẹp nên đứng ngó thôi hỏng làm gì hết á, thưa thầy » tôi trả lời và quay lại nhìn thầy với nụ cười thật tươi, dĩ nhiên là nụ cười giả tạo. Thầy nói « được rồi, thầy cảm ơn con giúp thầy, thôi con về đi ». Tôi vòng tay nói « Thưa thầy con về » rồi dong thẳng một mạch. Thế là tôi thoát nạn. Hú hồn. Chỉ tội nghiệp hai con con cá vô tội bị chôn sống trong bao tử tôi một cách tức tưởi. Giờ nghĩ lại tôi dám chắc là thầy đã nhìn theo rồi mỉm cười độ lượng. Cảm ơn thầy. Con còn nợ thầy hai con cá lia thia.

Goi_Pall_MallTrên, trái qua phải: Trang Việt Thánh, Lê Phước Dương, Hoàng Thu Bình (ba bạn học chung lớp với Hà Quốc Hưng). Dưới, trái qua phải: Trần Văn Mãnh, Trần Tuấn Kiệt (Kiệt chung lớp với Hưng), Hoàng Đức Trung

3/ CHỈ VÌ NHỮNG GIỌT MƯA THÔI MÀ

Tất cả các bạn học của tôi ở trường Trung Học Hà Tiên đều là bạn thân thương nhưng trong số bạn nam cùng lớp thì tôi đi chơi nhiều hơn với Thánh, Dương, Kiệt. Còn trong số bạn nữ thì tôi đặc biệt gần gũi với NL. Anh Trần Anh Kiệt, người anh trai của NL, thì học chung với anh Trần Văn Dõng. Còn NL thì thường đi chơi chung với chị Điệp và chị Loan. Nhà của NL ở ngay ngã tư. Mẹ của NL là một thợ may áo dài khéo tay nên NL lúc nào cũng có những chiếc áo dài trắng rất đẹp. NL có một vóc dáng thanh thoát và mái tóc dài óng mượt xõa ngang lưng. Với những chiếc áo dài tha thướt hở eo của mẹ tự tay may cho, NL vốn đã đẹp càng thêm đẹp. Đặc biệt hơn hết là NL có giọng nói của con gái bắc thật dễ thương. Tóm lại là tôi có một người bạn nữ tuyệt vời, trên cả tuyệt vời. Nhưng chúng tôi chỉ là bạn. Cũng không hẳn đúng như vậy. Nó vượt xa hơn tình bạn bình thường. Cũng chẳng biết nó là cái quái gì. Chỉ biết là mỗi ngày không gặp mặt nhau thì thấy có cái gì đó thật trống vắng, thấy « nhớ người rưng rưng ».  Nhưng hai đứa không phải là tình nhân của nhau. Gặp nhau chỉ để nói chuyện tầm phào. Cả hai đứa hay nói với nhau « hai đứa mình là bạn thân của nhau há ». Ừ, thì là bạn thân của nhau có sao đâu.

NguyenHongAn_avecHocTroTrái qua phải: Nguyễn Thị Điệp, Kim Loan, Thầy Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Thị Như Liên

          Tôi và NL có một kỷ niệm khó quên. Vào một ngày của năm học lớp Đệ Tứ hai đứa rũ nhau bỏ học đi hoang. Đó là một ngày mưa. Mưa thật nhiều nhưng trời không lạnh. Hai đứa trùm chung một chiếc áo mưa rồi khoác vai nhau đi lang thang hết con đường này sang con đường khác. Vừa đi vừa nghêu ngao đọc thơ, lan man từ bài thơ của tác giả này tới bài thơ của tác giả khác. Có lúc hai đứa hợp ca tân nhạc. Có lúc rống lên ca vọng cổ. Có lúc bóng gió trêu nhau. Có lúc ăn chung một trái cóc ngâm cam thảo. Nói chung là hứng gì làm nấy. Rồi chuyện đáng nhớ xảy ra.

Lúc hai đứa đang đi trên con đường từ nhà anh Mạnh Thường hướng về phía bờ sông thì ba của tôi xuất hiện từ góc quán cô Năm Lèo và đang hướng tới phía chúng tôi. Ông đạp chiếc xe đòn dong cọc cạch trong mưa, người ướt sủng nước. Tôi cúi người xuống và kéo áo mưa che thấp hơn một chút với hy vọng là ông không nhìn ra hai đứa tôi. NL ôm ngang hông tôi rù rì bên lỗ tai « Bác Năm thấy thì chết ». Thiệt tình là tôi cũng hơi run và lo hai đứa sẽ bị tóm tại trận. Tôi cố ép NL đi sát vào lề đường để tránh chạm mặt với ba tôi. Nhưng điều bất ngờ là khi xe ba tôi vừa tới gần, cách chừng vài bước chân, thì NL lại thò đầu ra và hét lên « Bác Năm ơi tụi con nè ». Theo phản ứng tự nhiên, tôi xoay người một tay ôm eo NL kéo sát vào mình còn tay kia đưa lên bịt miệng. Nhưng đã trễ. Ba tôi đã thắng xe và đã nhìn thấy chúng tôi. Tệ hại hơn là chiếc áo mưa đã tuột xuống đất nên ông nhìn thấy hai đứa tôi vào khoảnh khắc đó y như là đang ôm nhau xà nẹo làm trò khỉ dưới mưa. Mưa rơi như trút nước. Chỉ một khoảnh khắc thôi là hai đứa đã ướt sủng. Một khoảnh khắc thôi mà dài như thiên thu. Tôi ước gì mình là gã Thổ Hành Tôn trong chuyện Phong Thần có phép chui xuống đất để trốn khỏi hiện trường. Còn NL thì lại cười ngặt ngẽo trong vòng tay tôi, coi chuyện đùa quá trớn này như pha. Từ phía lề bên kia đường ba tôi to tiếng hỏi « Hai đứa bây làm gì đấy? » Ổng hỏi vậy là có ý gì vậy trời? Tôi nghĩ thầm trong đầu. Rồi chợt nhớ ra là mình vẫn còn đang ôm eo NL, tôi hoảng hồn rụt tay lại dấu sau lưng mình, miệng lí nhí không ăn nhập đâu vào đâu, « Dạ chỉ vì những giọt mưa thôi mà ». Trời đất ngó xuống mà coi, tôi đã trút tội lên ông trời. Chắc chắn là ba tôi chẳng nghe được tôi đã nói cái gì. Thay vì đứng xê ra một chút thì NL lại vòng ra phía sau lưng tôi, hai tay ôm chặt lấy eo tôi, mặt kề vào lưng tôi, giống như là đang chơi cút bắt với ba tôi, rồi hét to như muốn át tiếng mưa « Bác Năm ơi, Hưng rủ con trốn học đi lang thang trong mưa để làm thơ đó ». Không biết ba tôi đã thấy gì qua đôi mắt của ông và nghĩ gì trong cái đầu của ông. Còn riêng tôi thì chỉ nghe ông gầm gừ « Đưa NL về nhà nó nhanh lên! » (nếu bạn chưa biết thì xin giới thiệu ba tôi là ông Năm Dần, còn có biệt danh là ông Năm Cọp, cho nên ổng thích gầm gừ). Ba ra lệnh xong là đạp chiếc xe cọc cạch đi thẳng một mạch chẳng thèm ngoái lại. Tôi đứng như trời trồng, lo rằng mình sẽ bị nện một trận nên thân khi về tới nhà, còn NL thì lui cui cuối xuống lượm áo mưa trùm lên hai đứa. Em còn cười rút rít nói nhỏ vào tai tôi chọc ghẹo « chỉ vì những giọt mưa thôi mà ». Nâng cái áo mưa cho cao hơn đầu một chút, tôi xoay người đối mặt với NL, định gây với ả về cái nết bốc đồng, nhưng đã kịp giữ lại lời nói. Bởi vì, bên trong chiếc áo mưa trùm lên hai đứa đứng thật gần nhau, tôi đã thấy đôi mắt tròn xoe của NL nhìn tôi, nghịch ngợm và . . . che dấu. Che dấu một cái gì đó, dường như là cảm xúc ngọt ngào. Một lúc lâu cả hai đứa đều im lặng nhìn nhau, thật sâu, sâu tới tận đáy hồn. Rồi từ từ tôi nghe rõ tiếng đập trong lồng ngực của em. Rồi từ từ tôi nghe tiếng thở dường như là đứt khoảng của em. Rồi từ từ tôi nhận ra vùng ngực no tròn của em đang phập phồng bên sau lớp vãi sủng nước. Đột nhiên tôi nhận ra là NL đã trưởng thành hơn tôi rất nhiều. Đột nhiên tôi nhận ra em quyến rũ hơn cả Ma Đăng Già. Đột nhiên tôi nhận ra mình run như tôn giả A Nan đứng trước ma nữ. Đột nhiên tôi nghe tim mình đâp loạn nhịp và tiếng thở của cũng đứt khoảng. Đột nhiên tôi lấy hết can đảm đặt cả hai bàn tay lên đôi vai nhỏ của em và bóp nhẹ. Đúng vậy, phải lấy hết can đảm, dầu rằng trước đây tôi đã cùng em khoác vai nhau rất nhiều lần và trước đây chỉ mấy phút thôi tôi đã ôm eo em một cách . . . rất đàn ông, như gã tài tử trong bộ phim « Cuốn Theo Chiều Gió », chỉ là thiếu cái hôn thôi. Thiệt tình là trong khoảnh khắc đó tôi rất muốn ghì em thật chặt vào vòng tay của mình và hôn em thật say. Nhưng mà chẳng dám. Chỉ vì tôi sợ rằng nếu táo tợn vượt qua một giới hạn mong manh thì tức khắc sẽ làm vỡ mất một tình bạn trong suốt như pha lê. Tôi không có thần chú Thủ Lăng Nghiêm để chống lại cám dỗ. Nhưng tôi đã, chỉ vì tôi trân trọng tình bạn trong suốt như pha lê đó. « Ừ, chỉ vì những giọt mưa thôi mà », tôi lập lại lời em và buông tay. Đột nhiên tôi bước ra khỏi chiếc áo mưa trùm lên hai đứa, dang rộng hai tay và ngửa mặt lên trời để cảm nhận những giọt mưa rơi rát mặt. Đột nhiên tôi lao về phía trước và hét to trong mưa « Chỉ vì những giọt mưa thôi mà ».   Phải rồi, chỉ vì những giọt mưa thôi mà! Tất cả đều đột nhiên. Ngoại trừ cái đột nhiên sau cùng là sự đột nhiên cố tình để dành lại tự chủ của một gả con trai vừa mới lớn. Phải rồi, chỉ vì những giọt mưa thôi mà! Phải rồi, chỉ vì những giọt mưa thôi mà!

Diep_Nuong_Nien_Xuan_Hong_LienLớp học chung với bạn Hà Quốc Hưng: Hàng trên: Nguyễn Thị Điệp, Mỹ Nương, Thái Thanh Niên, hàng dưới: Mai Thị Ngọc Xuân, Tăng Thu Hồng, Trần Thị Như Liên (nhà tiệm may đường Phương Thành đối diện nhà Điệp)

haQuocHung_3Bạn Hà Hưng Quốc hiện nay (đang suy tư để viết sách về Triết lý Đông Phương…)

                                                                              Hà Hưng Quốc (13/tháng hai/2016)

Hình ảnh: Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Văn Mãnh, Nguyễn Thị Điệp, Lê Thị Việt Nga, Hoàng Thị Minh Liên, Hà Quốc Hưng…

« Người bán phở không bán cơm tấm » (Trần Văn Mãnh)

Thầy Cô và các bạn thân mến, bây giờ Thầy Cô và các bạn lại tự hỏi cái anh chàng Mãnh nầy lại muốn kể chuyện gì nữa đây mà chuyên môn đặt những cái tựa cho « kêu », « nổ »….Ai mà có dính líu với Trung Học Hà Tiên xưa mà lại bán phở và không bán cơm tấm,…!!

Chuyện là như vầy: Khoảng lớp Đệ Tứ vì lúc đó có bạn Trần Tiên tham dự với mình trong chuyện nầy,…Lúc đó Thầy Trương Minh Hiển ra ứng cử nhưng mình đã quên là ra ứng cử để được thành đại biểu gì: Hội Đồng Tỉnh, Hạ Nghị Viện,…? Theo bạn Lê Phước Dương thì chuyến ứng cử nầy là để được bầu làm Dân Biểu ở Hạ Nghị Viện, đơn vị Rach Giá (Kiên Giang). Đối thủ của Thầy Hiển trong chuyến bầu cử nầy là ông Nhan Minh Trang.

TruongMinhHien

Thầy Trương Minh Hiển, ứng cử viên Dân Biểu đơn vị Rạch Giá (Kiên Giang)

Hể nói tới bầu cử thì phải có vận đông tranh cử,….Lúc đó Thầy Hiển cũng vận động tranh cử sôi nổi lắm. Mình còn nhớ là có lúc người ta dựng khán đài trước khách sạn Đại Tân để cho các ứng cử viên lên nói chuyện với đồng bào. Đến phiên Thầy Hiển lên nói, thì có nhóm học trò ruột ở phía dưới ngồi im lặng nghe và chờ xong thì vổ tay ủng hộ. Nhóm học trò ruột thì gồm có mình Trần Văn Mãnh, Trần Tiên, Lê Phước Dương, Trương Thái Minh, Nguyễn Minh Hùng,….còn nữa nhưng mình đã quên tên các bạn khác rồi. Khi Thầy Hiển nói xong (mỗi ứng cử viên chỉ được quyền nói trong khoảng 15, 20 phút mà thôi. Khi Thầy nói xong, mình còn nhớ, trong lúc nhóm học trò vổ tay nồng nhiệt để cho có khí thế thì Thầy xông xáo xuống khán đài, đi thẳng vào đám đông dân chúng đang đứng nghe trước khán đài để bắt tay từng người một,….Mình còn nhớ rỏ hình ảnh đó, mặc dù dân chúng đến dự nghe buổi diển thuyết tranh cử rất đông nghẹt, nhưng thầy Hiển cũng bắt tay nhanh nhẹn từng người một,….ai nấy cũng có vẻ vui vẻ bắt tay với Thầy,…

TranTien_TranVanManhTrái: Trần Tiên, phải: Trần Văn Mãnh

Rồi một lúc sau đến một đại diện của ứng cử viên đối thủ (Nhan Minh Trang) lên nói chuyện, ông nầy chính là ông phó quận Hà Tiên lúc đó, tên là Kỳ (họ thì mình đã quên mất rồi,..). Ông Kỳ diển thuyết vận động cho ông Nhan Minh Trang, khi nói xong xuôi, lúc đó Trần Tiên đang rỉ tai trong nhóm, nói là khi ông Kỳ nói xong thì cả bọn la lớn lên « Phó Tiêu! Phó Tiêu!… ». Đúng vậy khi ông Kỳ vừa nói xong cũng có tiếng vổ tay trong công chúng thì cả nhóm học trò của Thầy Hiển (nhóm mình) đồng thời la lớn lên « Phó Tiêu! Phó Tiêu!… » Mình còn nhớ gương mặt của ông Kỳ hơi sựng lại có vẻ ngạc nhiên bất ngờ,…khi nghe hai tiếng « Phó Tiêu » như vậy…Tại sao lại phải la lên là « Phó Tiêu »…Là vì trước đó ông Kỳ có làm phó Quận ở Phú Quốc và nghe nói có tham nhủng ăn hố lộ của các chủ vườn Tiêu ở Phú Quốc nên nhóm mình mới « chọc quê » như vậy….

NguyenMinhHungHình trái: Di ảnh bạn Nguyễn Minh Hùng, lái xe Lambretta trong chuyện

Nảy giờ nói đủ thứ nhưng vẫn chưa cắt nghĩa được khẩu hiệu « Người bán phở không bán cơm tấm… ». Chuyện là như vầy: Khi ra tranh cử mỗi ứng cử viên đều phải chọn cho mình một khẩu hiệu, một câu nói đặc trưng cho bản thân mình, Thầy Trương Minh Hiển vốn xuất thân từ ngành giáo thì còn khẩu hiệu nào đúng nghĩa và hay hơn là câu « Người Bán Phổi Không Bán Lương Tâm… ».…Vì thế lúc đó mình hay nói đùa để ghẹo Thầy trở thành « Người bán phở không bán cơm tấm… »…Thầy Cô và các bạn đã thấy ra chưa…?..!! Nghĩ lại bây giờ thấy cũng có lổi với Thầy,….

LePhuocDuongHình trái: Lê Phước Dương

Diển thuyết tranh cử xong rồi còn phải có xe để đi tận vào làng xóm xa xôi của Hà Tiên để vận động,…Chuyện nầy thì Thầy Hiển nhờ có nhóm học trò nhiệt tình ủng hộ,…Số là bạn Nguyễn Minh Hùng (con của ông Chánh làm cảnh sát ở Quận Hà Tiên), nhà bạn Hùng có chiếc xe Lambretta do Ba của Hùng sắm để ở nhà sau nầy có thể làm ăn, Hùng lấy xe Lambretta đó  để giúp Thầy Hiển chạy đi vận đông tranh cử nhưng không thông báo cho Ba của Hùng biết,…Nhóm mình có mình, Trương Thái Minh, Lê Phước Dương,..không biết vụ nầy có Trần Tiên đi theo không mình quên rồi,…Còn nhớ là lúc đó cũng treo khẩu hiệu « Người bán phở » ý quên « Người bán Phổi không bán Lương Tâm » bên hông xe Lambretta, mỗi đứa cũng trang bị giấy chương trình vận động tranh cử để phát cho dân chúng,…Hùng cầm lái xe Lambretta, mình, Trương Thái Minh và Lê Phước Dương ngồi phía sau, xe chạy chầm chậm để gây chú ý cho dân chúng…Theo lời Lê Phước Dương kể lại thì lúc đó xe qua đến bên kia sông, đi vận đông ở xóm dưới chân núi Tô Châu, gần Thánh Thất Cao Đài, lúc xe đang lên dốc, phải xuống xe bớt và cũng không may là xe bị tắt máy,…Cả nhóm đang hì hụt đẩy xe cho qua khỏi dốc thì bổng nhiên ông Chánh Ba của Hùng chạy xe Honda đến, vừa dựng xe xong, nét mặt còn đang hầm hầm sát khí, không nói không rằng, Ông phóng tới cho thẳng vào Hùng một cú đá, Hùng té xuống, Trương Thái Minh thì rất anh hùng, dám phóng tới ôm chặt chân của Ba của Hùng và can thiệp, còn mình Trần Văn Mãnh và Lê Phước Dương thì vốn sinh ra đời dưới con giáp là « con thỏ đế » nên hai đứa sợ xanh mặt phóng chạy như là vận đông viên điền kinh, chỉ trong vòng có 1, 2 phút đã chạy đến bến đò Tô Châu, phóng luôn xuống đò không dám quay lại chớ đừng có nói tới chuyện trở lại,….Chính vì thế mình cũng rất tiếc là sau đó không biết chuyện kết thúc ra sao để kể tiếp cho Thầy Cô và các bạn biết,…Nghĩ lại cũng tội nghiệp cho bạn Nguyễn Minh Hùng, vì thương Thầy mà giúp Thầy vận động tranh cử, nhưng vì Ba của Hùng thì lại ủng hộ ứng cử viên đối thủ là bên ông Nhan Minh Trang, nên Ba của Hùng đâu có chấp nhận cho Hùng lấy xe nhà đi vận động cho Thầy Hiển như vậy…

TruongThaiMinhHình trái: Trương Thái Minh (dám ôm chân Ba của Hùng để tránh cho Hùng khỏi bị trị tội dám lấy xe Lambretta nhà đi vận động tranh cử cho Thầy…)

Chuyện như vậy, hiện tại chỉ còn nhờ vào bạn Trương Thái Minh và Lê Phước Dương nếu còn nhớ đoạn kết ra sao xin bổ thúc vào (xin mời viết vào phần « commentaire » dước bài viết trong Blog đấy nhé,…)…Nghe nói lúc đó Hùng bị đá vào ngực rất đau,….tội nghiệp quá bây giờ thì Hùng lẩn Thầy Hiển đều đã ra người thiên cổ hết cả rồi,….Xin mượn bài viết nầy gởi đến Thầy và bạn Hùng một phút suy tư tưởng niệm, mong rằng Thầy trò vẫn còn gặp gở nhau bên kia một thế giới tốt đẹp không còn ứng cử viên hay người đi vận động tranh cử nào cả,…

Lambretta_1968

Một kiểu xe Lambretta mà bạn Nguyễn Minh Hùng đã chạy để vận động tranh cử cho Thầy Hiển

                   Trần Văn Mãnh (viết theo sự góp ý của Lê Phước Dương)

Hình ảnh: Trần Văn Mãnh, Trần Văn Dõng, hình sưu tầm trên mạng

Trường xưa (Trương Thanh Hùng)

Trường xưa

Từ khi vô tình phát hiện trang “Trung học Hà Tiên xưa” trên mạng, hầu như ngày nào tôi cũng mở đọc, có ngày mở đến ba, bốn lần, đọc hết các bài viết, đọc những lời bình luận, trao đổi. Chỉ mới vài tháng thôi mà đã trở thành thói quen, gần như là “ghiền”. Đọc đi, đọc lại mãi vẫn không thấy chán. Những ký ức tưởng đã chìm vào dĩ vãng được tái hiện trong đầu và đó cũng là động lực thôi thúc tôi phải viết về ngôi trường của mình, về một phần cuộc đời mình gắn bó với quê hương Hà Tiên và ngôi trường nhỏ bé của chúng ta. Hết sức cám ơn anh Mãnh đã lập ra trang mạng này.

Dù không sinh ra ở Hà Tiên, nhưng Hà Tiên đã giúp tôi trưởng thành. Nói hơi cường điệu một chút là “Khí thiêng sông núi” và ngôi trường trung học Hà Tiên (trước đó là trường tiểu học Hà Tiên) đã nuôi dưỡng và đào tạo nên tôi của ngày hôm nay. Dĩ nhiên cũng đào tạo các bạn tôi có sự thành đạt như ngày hôm nay.

Nhớ khi thi tuyển vào trường Sư phạm Vĩnh Long, trong môn “Khả năng sư phạm”, thầy Võ Ngọc Bỉ hỏi tôi học trường nào. Như một sự vô thức, tôi trả lời ngay là học ở Hà Tiên, mặc dù tôi đã học ở trường Nguyễn Trung Trực năm cuối bậc trung học. Thầy Bỉ hình như có cảm tình ngay, hỏi tôi về Hà Tiên thập cảnh, bởi Thầy cũng từng đến Hà Tiên. Sau này, tôi có dịp đi nhiều nơi, bất cứ nơi nào, khi biết tôi là người Hà Tiên thì cũng đều dành cho cảm tình khá đặc biệt.

Hôm nay, gọi là khai bút đầu năm, tôi lại viết về Hà Tiên và ngôi trường thân thiết của mình. Lần này xin được kể một vài chuyện của lớp 11A năm học 1970-1971.

Hình như học sinh của nhiều trường có tập tục rất hay là “Họp bạn đầu năm”, có khi vào ngày mùng 2 tết (Mùng hai tết bạn), cũng có khi vào một ngày đầu năm nào đó thuận tiện. Riêng lớp chúng tôi thường họp vào mùng 2 hoặc mùng 4.

Hung_Hien_Hung_Trung_Chu_Kiet_THHTTrước lớp học Trường Trung Học Hà Tiên: Trương Thanh Hùng, Cô Trần Diệu Hiền, Mong Đức Hưng, Hoàng Đức Trung, Lý Minh Chữ và Kiệt

Trong lớp chúng tôi có bạn Lý Minh Chữ, nhà ở Bãi Nò, có lẽ là người gốc Hoa, rất hiền lành, lại học giỏi, sức khỏe rất tốt. Năm học chung với tôi ở lớp nhất, có lần cả lớp bị thầy bắt đánh mỗi đứa mấy roi, riêng Chữ thì không. Sang trung học, mỗi ngày Chữ đạp xe từ Bãi Nò đi học rất siêng năng, hình như bạn bè cùng lớp ai cũng mến Chữ. Sau này Lý Minh Chữ lập gia đình và sống ở Thuận Yên, hiện con cái đã thành đạt. Rất mừng. Nhưng Chữ thì hình như sức khỏe không được tốt lắm. Mỗi lần đi ngang qua Thuận Yên, tôi đều có ghé nhà Chữ uống một vài chai la ve rất vui.

Bãi biển « Bãi Nò » Hà Tiên ngày nay (hình Thontran)

Nhớ năm đó, bạn bè ra họp bạn ở nhà Lý Minh Chữ. Số người đi không đông, nhưng tôi chỉ nhớ có Dương Hà, Lâm Xuân Mỹ, Tăng Kim Sơn, Châu Ngọc Mỹ. . . và vài bạn khác. Lúc đang ở giữa đường từ ngoài lộ vào bãi biển, có người gánh một gánh nước thốt nốt bán. Chữ gọi lại mua mời bạn bè uống. Chữ nói: “Mời các bạn uống thứ nước của quê hương tôi”. Nước thốt nốt uống lần đầu mà nhấm nháp thì hơi khó bởi mùi hôi khói rất đặc trưng. Các chị nhấp một miếng rồi nói uống không được, Chữ hơi buồn. Đến phiên tôi cầm ly, biết là hơi khó uống vì mùi vị nên tôi nín thở ực một hơi hết ly không thèm nghe mùi. Lúc nín thở uống thì chỉ thưởng thức được vị, mà vị của nước thốt nốt thì ngon hơn nước mía xa lắc. Uống xong, thở ra thì đúng có mùi khói xông ống tre nhưng không chỏi lắm. Sau này tôi lại rất thích uống nước thốt nốt, và cái mùi ấy cũng thật dễ thương.

Maison_LXMY_4Lâm Xuân Mỹ trước ngôi nhà mới ngày nay

TruongThanhHung_NayTác giả Giá Khê Trương Thanh Hùng

Sau đó xuống mé biển Bãi Nò vui chơi, ăn uống. Tăng Kim Sơn “nổ” đủ thứ làm nhiều người cười no bụng. Có một lần cũng họp ở Bãi Nò tôi có mời Dương Văn Hiến theo, mà tài pha trò và ảo thuật của Hiến thật tuyệt. Anh em chọc Tăng Kim Sơn đã gặp phải đối thủ nên nín luôn.

TangKimSon (2) TangKimSon (3)

Tăng Kim Sơn trước ngôi nhà xưa (1970), ngôi nhà nầy nay không còn nữa thay vào đó là một công viên.

Tết năm 1975, anh em kéo vào nhà máy xay lúa của gia đình Lâm Xuân Mỹ họp vào ban đêm cũng rất có ấn tượng.

DuongVanHienDương Văn Hiến ngày nay định cư ở thành phố Floride nước Mỹ (nay Hiến đổi tên mới là Hiếu)

Sau này cũng có nhiều lần họp bạn. Tuy đã “lớn” nhưng khi gặp nhau thì cũng giỡn hớt như thời còn đi học. Có một lần anh em họp vào ngày rằm tháng giêng ở quán Ti La, có chị Châu Ngọc Mỹ về, tôi lại bận việc không đến dự được, thật là tiếc. Có lẽ anh em cũng trách tôi nhưng cũng không biết làm sao vì lúc ấy tôi còn đang làm lễ trên đỉnh Núi Lăng.

Tôi cảm nhận tình bạn học có gì đó rất thiêng liêng nên cho dù sau này dù có cách xa, mỗi người một hoàn cảnh khác nhau, nhưng khi gặp lại đều xem như một sự may mắn và dành cho nhau tình cảm như hồi còn đi học.

Ngày mai, mùng 2 tết, Trần Tuấn Kiệt và anh Hào có hẹn đến ăn tết với tôi ở Sài Gòn. Vui!.

Năm mới, chúc tất cả Thầy cô và các anh chị, bạn bè cùng học lời chúc tốt đẹp nhất.

                                           Giá Khê (Trương Thanh Hùng)

                                    Sài Gòn, ngày mùng một tết Bính Thân.

Hình ảnh: Hoàng Thị Minh Liên, Tăng Kim Sơn, Trương Thanh Hùng, Dương Văn Hiếu, Lâm Xuân Mỹ, Hà Mỹ Oanh

Bích Vân của đoàn Cải Lương Phước Chung (Trần Văn Mãnh)

Thầy Cô và các bạn thân mến, như trước mình đã hứa, mình sẽ kể cho Thầy Cô và các bạn những mẫu chuyện « tình » (tạm gọi như thế cho ra vẽ nhé,…!!) thời học sinh cho Thầy Cô và các bạn nghe qua nhé,…Sau khi kể xong chuyện « Đạp xe đạp trên con đường Bạch Đằng » rồi, kế đó là chuyện « Thư tình toán học »,….bây giờ xin kể một mẫu chuyện ngắn, tuy là ngắn nhưng đó cũng là một giai đoạn đáng nhớ trong quảng đời học sinh « ngây thơ » của mình,….

Lúc nhỏ mình rất mê hát Cải Lương, chẳng những mê hát Cải Lương thôi mà mình còn mê những lúc khi có đoàn Cải Lương dọn đến Hà Tiên, thì mình ra chợ suốt cả ngày, đứng xem người ta khuân vác đồ đạc, dụng cụ từ chiếc ghe lớn hoặc từ các xe hàng lớn đem tới rạp để chuẩn bị cho ngày hôm sau mở màn hát…Lúc trước các gánh Cải Lương đến Hà Tiên đều trình diển tại nhà lồng chợ, ban ngày thì để chợ trống để các chủ sạp buôn bán, đến chiều khi chợ dọn dẹp xong xuôi thì gánh hát bắt đầu dựng màn vải bố chung quanh chợ và xếp ghế cho khán giả vào xem. Sau một thời gian, không biết vì lý do gì thì các gánh Cải Lương hát tại rạp « Kho Muối » (kêu là rạp « Kho Muối » vì rạp hát đó dựng trong một kho muối xưa, có diện tích rộng rải như là một rạp hát thực sự, rạp « Kho Muối » nầy nằm ở trên đường Mạc Công Du, sát nhà bạn Lý Mạnh Thường….

Lúc đó mình cũng không nhớ rỏ là lúc mình được bao nhiêu tuổi, có gánh hát Phước Chung đến Hà Tiên lưu diển. Người Hà Tiên cũng rất quen thuộc với gánh hát Phước Chung vì gánh nầy đã nhiều lần lưu diển tại Hà Tiên. Lần nầy thì gánh hát trình diển tại rạp Kho Muối.

Đoàn gánh hát Phước Chung là một đoàn tương đối lớn, không nỗi tiếng như các gánh hát tên tuổi ở Sài Gòn nhưng cũng không phải là một gánh hát nghèo (không phải là gánh hát bầu tèo như xưa người ta thường nói…). Đoàn gánh hát Phước Chung khá nổi tiếng thường hát những vở tuồng xưa, hồ quảng, kiếm hiệp như thông lệ thời đó,…Các nghệ sĩ thì có kép nam « Thanh Bạch », Thanh Bạch hát những vai hồ quảng rất hay,…nữ có Bạch Lê,…

Theo thông lệ ngày xưa, trước khi mở màn hát tuồng chính thức thường có vài màn ca tân nhạc, và giữa hai màn hát cũng có nghỉ xả hơi và cũng có ca sĩ ca tân nhạc xen kẻ vào. Lúc đó khi xem Cải Lương thì không phải mình đi xem một mình mà là quyết định chung của cả nhà, có Bà Ngoại, Má dẩn cả ba, bốn anh em mình đi xem sau khi chọn tuồng nào muốn xem. Thường khi thì mình rất thích đi vào rạp sớm vì trong lúc chờ đợi khán giả lần lượt đến thường có giàn nhạc tây (gồm có trống, đàn guita, dương cầm…) chơi những bản tân nhạc đương thời rất hay…Riêng đoàn Phước Chung nầy ca sĩ ca tân nhạc thì có một cô bé cũng trạc tuổi mình (khoảng mười lăm, mười sáu thôi…) tên là Bích Vân, Bích Vân ca tân nhạc rất hay và chính là nhân vật nữ trong câu chuyện nầy đây,…!!!

Bích Vân tóc ngắn, nhỏ người, lâu quá rồi mình cũng quên khuôn mặt nhưng chắc chắn là cũng rất xinh đẹp….Bích Vân thường ca những bài như: « Dấu Chân Kỷ Niệm », « Tuyết Trắng », « Không Bao Giờ Quên Anh »,….Qua một, hai đêm mà mình được may mắn nhà dẩn đi xem tuồng hát, mình thấy Bích Vân xuất hiện lúc trước khi mở màn hát và trong lúc giữa hai màn hát, Bích Vân ca những bài tân nhạc nói trên rất hay,…giọng ca quyến rủ,…Đến đây thì Thầy Cô và các bạn cũng hơi thắc mắc,…thôi thì kể ra luôn cho xong chuyện,…là như vầy,…ca hay đến nổi mình chợt thấy « mê » Bích Vân….(không biết mê ca hay mê người, có lẻ cả hai,…..!!..). Mê đến nổi ban ngày khi gánh hát không hoạt động mình thường lảng vảng bên rạp « Kho Muối », với hy vọng là bắt gặp Bích Vân đâu đó trong rạp đi ra,…Có một hôm, quả là không uổng công mình chờ đợi, mình chợt thấy Bích Vân ở trong vườn nhà sau của chị Phù Ngọc Anh  (nhà sau của chị Phù Ngọc Anh nhìn ngay ra trước cửa rạp « Kho Muối »,..còn mặt trước nhà thì ở đường Tuần Phủ Đạt)..Mình hơi ngạc nhiên, tự hỏi tại sao Bích Vân ở trong đó, hôm sau lúc đi học mình hỏi thăm chị Phù Ngọc Anh (cùng lớp học) thì chị nói là Bích Vân quen với cả nhà của chị vì thường hát nhiều lần tại rạp « Kho Muối » nên riết rồi quen và Bích Vân thường hay tới nhà chị Ngọc Anh chơi. Nghe vậy mình mừng quá, nên nói cho chị Phù Ngọc Anh biết ý định mình muốn làm quen với Bích Vân, chị nói dể thôi được mà,…Sau đó chị Ngọc Anh giới thiệu mình với Bích Vân, rốt cuộc là mình làm quen được với Bích Vân và cũng có nói chuyện đôi khi,…Nhưng vì lúc đó là học sinh còn nhỏ ngây thơ nên mình cũng không dám hay không muốn nói gì nhiều hơn về tình cảm của mình cho Bích Vân biết,…

Thắm thoát thời gian trôi qua vì ngày xưa mỗi đoàn Cải Lương chỉ dừng lại lưu diển một hoặc hai tuần lể thôi, không ở lâu tại một chổ,…Thế là gánh Phước Chung chuẩn bị dọn dẹp lên đường qua tỉnh khác lưu diển,…Mình cũng hơi buồn vì đã đến ngày xa Bích Vân, mình còn nhớ, lúc đó mình có mua một bản nhạc « Tuyết Trắng » tặng Bích Vân (vì Bích Vân hay hát bài « Tuyết Trắng » trước khi mở màn hát…Mình còn nhớ đại khái mình có ghi vài dòng chữ « Thân tặng Bích Vân để ghi nhớ những ngày lưu diển tại vùng đất Hà Tiên…!!… »

Không ai biết được ngày sau sẽ ra sao,….Bích Vân giờ thì ra sao,…bản nhạc « Tuyết Trắng » có còn trong chiếc rương lưu hành theo gánh hát không,….Đó chỉ là một khoảng thời gian rất ngắn ghi lại cho mình một kỷ niệm rất đẹp, nhưng quá ngắn ngủi, chỉ vì trong lòng của một người học sinh chỉ mới mười lăm mười sáu mà đã biết rung động chút gì đó qua tiếng hát và vóc dáng của một người ca sĩ trong gánh hát Cải Lương,…Biết làm sao,..không lẻ bỏ nhà bỏ học theo gánh Cải Lương, đành phải gạt qua và quên đi chút tình cảm thoáng qua đó để trở lại với hiện tại trường lớp và đất Hà Tiên thân yêu của mình,…

Trần Văn Mãnh (03/02/2016)

Rap_Kho_Muoi_HaTien (2)Rạp « Kho Muối » ngày nay, cửa đã bị phong kín, quang cảnh tiêu điều, không ai ngờ ngày xưa khi có gánh hát Cải Lương thì mặt tiền nầy được treo đèn kết hoa rực rở,….

Rap_Kho_Muoi_HaTien (1)Khúc đường Mạc Công Du gần nhà Lý Mạnh Thường, (có đường Lam Sơn chắn ngang). Nhìn ra xa không còn hàng dương như ngày xưa nữa,…

Gánh hát Phước Chung đang lưu diễn tại Cần Thơ năm 1958

                                                                         

Hình ảnh: Lê Phước Dương