Ký ức Hà Tiên (Trương Thanh Hùng)

                                                       KÝ ỨC HÀ TIÊN

                           Đêm nghe tiếng ếch bên tai
                           Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò
                                                          Trần Tế Xương

Tôi là một đứa con của miền đất Hà Tiên hiền hòa, xinh đẹp. Tuy nay không còn cư ngụ tại Hà Tiên, nhưng mỗi năm đều có đôi lần về Hà Tiên vì chuyện chung, riêng. Mỗi lần về Hà Tiên là một miền ký ức sống dậy xuyến xao, để vui với sự phát triển của quê hương đất nước, đồng thời cũng bồi hồi luyến tiếc cảnh cũ người xưa.
Cầu Tô Châu vững chãi nối đôi bờ Kim Dự, khu lấn biển hứa hẹn cho một đô thị tương lai. Ai mà chẳng vui mừng, tự hào vì trí tuệ, tài năng, sức lực của những người con Hà Tiên đã cống hiến để làm cho một vùng đất ven biên thay đổi theo hướng đi lên. Những con đường, phố xá khang trang của nội ô thị xã Hà Tiên như son phấn điểm trang để cô gái Hà Tiên đẹp càng thêm đẹp. Các khu di tích lịch sử và danh thắng như Núi Lăng, Mũi Nai, Thạch Động, Đá Dựng, Pháo Đài, Đông Hồ, … được trùng tu, tôn tạo càng nâng thêm sức thu hút đối với du khách gần xa. Hơn nữa, người dân Hà Tiên sau cuộc chiến tranh biên giới và nhất là trong những năm đổi mới đã vươn lên bằng chính tài năng và sức lực của chính mình để cuộc sống ngày thêm hạnh phúc.
Không phải như bà Huyện Thanh Quan nói về Thăng Long xưa mà có những cảnh như: “Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo; Ngõ cũ lâu đài bóng tịch dương”, hay “Trấn Bắc hành cung cỏ dãi dầu”. . . bởi Hà Tiên ngày nay chẳng những còn giữ lại một số nét xưa, mà lại còn được tôn lên để trở thành một thành phố du lịch văn hóa. Hà Tiên giàu có hơn xưa, đó là điều mà tất cả mọi người đều phải công nhận. Nhưng mọi sự thay đổi, cho dù là đổi thay theo hướng đi lên dưới một góc nhìn nào đó thì cũng là “Thương hải biến vi tang điền” và cũng khiến cho ai đó bồi hồi khi nhớ đến cảnh cũ, người xưa, nhất là đối với những người có tâm hồn hoài cổ.
Hà Tiên xưa, không nói đến cái thời xa xưa lúc Hà Tiên là trấn lỵ của một trấn rộng lớn, lúc mà tao đàn Chiêu Anh Các rộn rịp tài tử văn nhân, tấp nập những hoạt động giao thương cách nay trên dưới 300 năm cũng như những biến thiên của lịch sử, các giai đoạn suy-hưng, mà chỉ mới đây thôi, khoảng vài chục năm trước. Vài chục năm cũng không phải ngắn so với một đời người. Lúc chúng tôi còn là những đứa học trò nhỏ, rồi lớn dần theo thời gian cùng với sự thay đổi nhẹ nhàng của một thị trấn bình yên, mà cũng có lúc sôi động hay điêu tàn trong cuộc chiến tranh biên giới.

Tan_Truong_VeNhaHọc trò Hà Tiên tan trường về trên Đường Hàng Dương (đường Mạc Công Du)

Hồi đó, phải!, hồi đó những đứa học trò nhỏ của chúng tôi câu cá bên bờ Đông Hồ, ra bãi biển dưới chân núi Pháo Đài bắt những con điệp nướng ăn, lên núi Lăng phá phách, leo dừa, hái mít, trèo lên đỉnh Tô Châu mà ngắm Đông Hồ; lội bộ 6 cây số ra Mũi Nai tắm biển rồi ăn trộm dưa hấu giải khát, những trái dưa hấu Hà Tiên trồng bằng phân dơi ngọt ngào mát rượi tuy không lớn trái nhưng nổi tiếng khắp cả Miền Nam; đi lên Thạch Động, vào Đá Dựng ngắm những kỳ công của tạo hóa.
Những con đường trong nội ô thị trấn dù có tên, nhưng chúng tôi vẫn thích gọi bằng những từ dân dã: Đường Hàng Dương, Hàng Dừa, mé Đông Hồ, đường lên Núi Lăng, rồi đến Lầu Ba, Xóm Đạo, Xóm Rẫy, Xóm Chợ, Xóm Củi, Nhà đèn, Trường Gà, Cầu Câu, Cầu Đá, Cầu Đồn Tả, Cầu Giữa, Giếng Tượng, Bãi Nò, Bà Lý, Ao Sen, Ao Lục Bình, Ao Xà Lách. . . Đám trẻ chúng tôi vẫn thường tự hào là mình được sống ở một xóm nào đó, bảo vệ danh tiếng của xóm mình bằng nhiều cách, kể cả việc phải “đánh lộn”.Lop_TranHoangTrang_b

Học trò Hà Tiên chụp hình tại sân trường dưới chân núi Lầu Ba

Về Hà Tiên hôm nay, những con đường đất đá, những con hẻm được tráng nhựa, rộng thêm ra nhưng lại mất đi những hàng cây rợp bóng của ngày xưa. Đi ngang qua trường tiểu học, trường trung học như vẫn còn nghe tiếng kẻng lúc tựu trường, ra chơi hay tan học với hình dáng của các ông giáo già nghiêm khắc. Hình như không nơi nào không mang dấu ấn của tuổi thơ.
Con người Hà Tiên thuở ấy hiền hòa, nhân hậu và có đôi chút trầm mặc. Ngôi chợ nhỏ cũng ít ồn ào, không nói thách (hình như bây giờ vẫn giữ được nét chơn chất ấy), người đi chợ để xe ở lề đường không ai trông coi vẫn không mất. Tô bún nhâm, bún nước kèn, dĩa xôi Hà Tiên, chén chè hột me. . . mãi vẫn không quên trong khẩu vị của người Hà Tiên.

Rồi những ngày chiến tranh biên giới, người dân thị trấn phải sơ tán gần hết sau đêm 14 tháng 3 năm 1978, bọn Khmer đỏ bắn pháo và tấn công vào Mỹ Đức, Giếng Tượng. Cả thị trấn chìm trong cô tịch, đâu đây vẫn còn những dấu đạn pháo trên đường và vài ngôi nhà. Rất may là ít người trong thị trấn phải trúng đạn, nhưng dân Mỹ Đức thì bị bọn Khmer đỏ sát hại rất nhiều. Người ta nói do “Ông bà Hà Tiên phù hộ”. Không biết “Ông bà Hà Tiên” là ai, có phải là Khai Trấn Quốc Công Mạc Cửu hay Mạc Lịnh Công Mạc Thiên Tích, hay Bà Cô Năm?. . . Nhưng có lẽ linh khí mấy trăm năm của Hà Tiên đã ăn sâu vào tiềm thức của người dân thị trấn Hà Tiên để họ tin tưởng rằng Hà Tiên phải là một vùng đất bình yên “Đất Phật, người hiền” như đã bao đời truyền tụng.
Hà Tiên vẫn đẹp, vẫn thơ và ngày nay được mở mang, phát triển, mong rằng khi qui hoạch, sửa sang, những người có trách nhiệm nên quan tâm đến một chút nét xưa để Hà Tiên mãi đẹp, mãi thơ.TruongThanhHung

Giá Khê
Trương Thanh Hùng

Hình ảnh: Trần Văn Mãnh, Trần Hoàng Trang, Hoàng Thị Minh Liên

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s