Phương Thành* nỗi nhớ

Đây là những dòng hồi ký của Thầy Nguyễn Hồng Ẫn, viết về kỹ niệm nhân dịp Thầy về dạy ở Hà Tiên vào năm 1965.

TH_HaTien_1968     Thầy Hứa Văn Vàng, Thầy Nguyễn Hồng Ẫn, Thầy Nguyễn Văn Thành, Cô Trần Diệu Hiền và Chú Tỷ bảo vệ trường. (trước Trường Trung học Hà Tiên 1968)

« -Con có gia đình chưa?

-Dạ thưa thầy chưa ạ.

-Vậy thì chọn nhiệm sở nào cũng được mà, chọn…xa xa cho phỉ chí trai đi con. »

Đó là những lời trao đổi giữa thầy ViệnTrưởng Viện Đại Học Sài Gòn, Giáo sư Trần Quang Đệ, với tôi khi thầy chủ trì buổi chọn nhiệm sở của nhóm “giáo sư mới ra trường năm 1965”. Lúc thấy tôi chần chừ mãi trước bảng ghi nhiệm sở mà không chọn …

Bởi thứ hạng không cao nên tới phiên tôi còn những nơi gần cũng như xa nhưng đường đi rất khó khăn, nguy hiểm vì dạo đó chiến sự cũng đã khá sôi động. Lời khích tướng của thầy Viện trưởng làm tôi nổi máu giang hồ, liền viết ngay tên một trường ở miền biên giới Việt Campuchia lên giấy chọn nhiệm sở.

Tới ngày khăn gói lên đường đến một nơi nghe tiếng nhưng chưa một lần thăm viếng, háo hức vào đời lẫn với sự lo lắng bước đường xa xôi lạ lẫm hiểm nguy pha trộn thành một cảm xúc là lạ hấp dẩn.

Đoạn đường xe Cần Thơ – Rạch Giá lần đầu đi qua, dù bên đường cũng chỉ là những cánh đồng lúa bạt ngàn, những chợ làng nho nhỏ, những nhà lá nghèo nàn hoặc mái ngói nhưng đơn sơ, mộc mạc, những đoạn sông rạch với lục bình trôi ghe xuồng xuôi ngược mà tôi vẫn thấy như mình du lịch ở một vùng đất mới.

Phải qua đêm ở phố thị Rạch Giá hôm sau mới tiếp tục được cuộc hành trình. Ngủ khách sạn, ăn cơm tiệm, hỏi thăm đường đi nước bước cho ngày hôm sau.

Khách sạn, cơm tiệm một mình….tự-nhiên mình cảm thấy mình đã là người lớn; tôi còn tưởng tượng mai mốt đây sẽ đứng trên bục gổ trước mặt một đám học trò và bọn chúng cúm núm một thưa thầy, hai cũng thưa thầy nữa kìa…

Sáng tinh sương tôi đã đến bến tàu Rạch-Giá/ Kiên-Lương với mớ hành trang chỉ là sách vở, đôi bộ quần áo, gói xôi vị cho điểm tâm, hai ổ bánh mì thịt cho buổi trưa và chiều cùng hai, ba tờ nhật báo, tuần báo. Vì đoạn đường này chừng hơn sáu mươi cây số mà tàu đò đưa khách, thường ghé rước hoặc thả khách nên chạy đã chậm còn chậm thêm. Do đó, khách đi đường xa thường mướn cái võng  nằm nghỉ thì được thoải mái hơn. Tôi chọn một cái võng giữa tàu để tránh bớt khách lên xuống. Lần đầu tiên đi tàu kiểu này nên cũng thú vị; treo mình “ tòn ten” ngắm cảnh lạ đường xa, nghiền ngẫm mấy tờ báo, rồi chìm vào giấc ngủ …chập chờn.

Thuở ấy, tuyến đường bộ Rạch-Giá / Hà-Tiên dài khoảng chín mươi chín cây số, nếu tôi không lầm, gập ghềnh lổ hang, sỏi đá …với những cây cầu cũ kỹ. Bên cạnh đó vì chiến tranh nên đi đường bộ không an toàn. Xe hơi chỉ chạy một đoạn ngắn từ Rạch Giá chứ không chạy suốt đến Kiên Lương, Hà Tiên. Vì lẽ đó phương tiện giao thông chính là đường sông. Những khách buôn bán, nông dân, phụ nữ hoặc trẻ con, người già thường đi suốt tuyến đường tàu nhưng những thanh niên, hoặc ai có làm việc cho chánh quyền đương thời thì chỉ đi đoạn đường Rạch Giá/ Kiên Lương (hoặc ngược lại), còn đoạn Kiên Lương / Hà Tiên thì lên đường bộ đi bằng xe Lam, nhanh và an toàn hơn.

Ngủ rồi thức. Ăn, đọc báo rồi ngủ. Cuối cùng tàu cũng đến trạm Kiên Lương, nơi có nhà máy xi măng tân tiến của Việt Nam, khai thác núi đá vôi vùng này, cung cấp xi măng cho cả nước và hình như có xuất khẩu nữa. Quận Kiên Lương còn non trẻ với nhà máy xi măng đang phát triển nên nhà cửa, quán xá khá khang-trang so với những quận nghèo  khác lúc bấy giờ. Nhìn những ngọn núi đá vôi (không cao to), cùng khu nhà máy xi măng độ sộ với những ống khói nhả khói mịt mù (ngày đêm), một niềm vui bất chợt đến vì sự phát triển công nghiệp của nước nhà. Ước mong chiến tranh đừng lan đến nơi này…

Xe Lam lên đèo xuống dốc trên con đường đất đỏ dài cở ba mươi cây số, làm tung lên những làn bụi đỏ phía sau, xe chạy dọc theo mé biển đưa tôi đến quận Hà Tiên tịch-mịch, cổ kính. Bên trái là biển thuộc vịnh Thái Lan lần đầu nhìn tận mắt, bên mặt là rừng thưa lai rai mái nhà lá đơn sơ, thỉnh thoảng gặp vài người dân quê mộc mạc đi chân đất bên đường, vùng đất mới với cảnh, người mới làm nao nao lòng khiến tình thương quê hương trong tôi dạt dào hơn. Bãi biển Thuận Yên sóng vỗ nhè nhẹ nằm bên trái con đường với hàng dừa xanh tươi bên mặt dưới chân núi Tô-Châu đã tới có nghĩa là đôi phút nữa Hà Tiên sẽ hiện ra trước mặt tôi.

Chiều đã xuống, từ bến đò Tô Châu tò mò háo hức ngắm nhìn Hà Tiên nằm im lìm bên kia sông, đoạn sông ngắn nối vịnh Thái Lan và hồ Đông Hồ,  tôi đang hít thở cái không khí lạ như có pha mùi muối và cá của biển. Tôi đang cảm nhận mùi đất quê hương nồng nàn, mùi lá rừng, khai phá bởi ngài Mạc Cửu; vùng đất mới mà tôi sẽ lăn lốc sống vài năm từ khi mới ra trường. Không gian này, thời gian ấy đã hằn dấu sâu sắc trong đời tôi và tôi đã mang chúng theo mãi bên mình từ dạo ấy đến nay.

PHƯƠNG THÀNH NỖI NHỚ

Phương-Thành ơi! chợt nhớ em da diết
Mấy mươi năm rồi cách biệt xa xôi
Bao kỷ niệm thân thương còn lưu giử
Tên ngọt ngào anh từng nhẩm không thôi.

Đò máy, nằm võng tìm em một thuở
Qua dốc đồi xe “lam” đến Thuận Yên
Hàng dừa xanh lá rạt rào gió biển
Đưa chân anh ngơ ngẩn đến Hà Tiên.

Bến Tô Châu một chiều vàng nắng nhạt
Gió Đông Hồ vờn nước mặn Thái Bình
Cửa sông nối hồ thơ và biển cả
Dừng chân anh chờ cô lái đò xinh.

Chạm thân em – dạt dào bao cảm xúc-
Thị trấn đơn côi trấn ải biên-cương
Anh chọn cho lần đầu tiên dấn bước
Vào đời, như tàu thám hiểm đại-dương.

Sạp báo Minh Xuân, Đại Tân khách sạn
Không ngỡ ngàng mà lại rất thân tình
Hiếu khách những chị/ anh/ em biên-giới
Xao động lòng, tim mở đón tình xinh.

Ngôi trường nhỏ nhắn, bạn bè mới gặp
Như là nhà, êm ái những vòng tay
Mai sẽ gặp những học sinh mộc mạc
Nở nụ cười rạng rỡ đón ngày mai.

Đường Bạch Đằng nơi đầu tiên ở trọ
Nơi thứ hai , ngỏ Nhật Tảo thân thương
Ơn nghĩa ấy ghi sâu trong tâm tưởng
Thời gian qua nhưng tình vẫn còn vương.

Sau lớp học: Bải Nò , lăng Mạc Cửu
Lang thang viếng thăm thập cảnh Hà Tiên
Thương ánh điện (tợ đèn dầu) leo lét
Nước ao sen vẫn ngọt lịm lương duyên.

Đâu sá gì với đôi điều trắc trở
Như vị cay, gia vị bửa tiệc ngon
Kỷ niệm đắng cho cuộc sống thêm dòn
Vẫn trân trọng xấu/ xinh ngày tháng ấy.

Tình yêu Phương Thành làm sao nói hết
Thôi thì giử gìn trong những hóc tim
Đôi lúc nhớ nhung đem ra ngắm nghía
Để đời anh không tẻ nhạt im lìm.

    NHA

        September 7, 2013

*Tên cũ của Hà Tiên

Gần đây (18/7/2013) bất chợt tôi cồn cào nhớ về Hà Tiên, bài thơ Phương Thành Nỗi Nhớ thành hình, và xin chia sẻ với bè bạn hôm nay.

NguyenHongAn_Jeune_1Thầy Nguyễn Hồng Ẩn

NguyenHongAn_Jeune_2Thầy Nguyễn Hồng Ẩn

Xin kèm thêm vài ảnh xa xưa của Hà Tiên.

HT1_LangMacCuu_1974Thầy Nguyễn Hồng Ẩn trước Lăng Mạc Cửu

HT3b_Thach_Dong_NguyenHongAn1966Thầy Nguyễn Hồng Ẩn vào năm 1966 (phía sau là Thạch Động), bên trái là Thầy Châu, chiếc mini Vespa là của Thầy Huỳnh Văn Hòa.

HT6a_NhaTro_NguyenHongAn_1966Thầy Nguyễn Hồng Ẩn trước căn nhà trọ số 16 đường Nhật Tảo Hà Tiên (1966)

HT6b_NhaTro_NguyenHongAn_HocTro_1966Học trò đến thăm Thầy tại nhà trọ: từ trái qua phải: Nguyễn Ngọc Thanh (bạn thân Trung Học của Trần Văn Mãnh), Thầy Nguyễn Hồng Ẩn, Kim Huê, Thầy Út, Lý Văn Tấn, Ngọc Lan, Lý Cui, Nguyễn Đình Nguyên (bạn thân Trung Học của Trần Văn Mãnh), Mỹ Quyên (chị của Mỹ Ngân học chung lớp với Trần Văn Mãnh).

Bốn_Thầy_An_Son_Tri_SinhTừ trái qua phải: Thầy Nguyễn Hồng Ẩn, Thầy Nguyễn Đức Sơn, Thầy Bùi Hữu Trí, Thầy Phùng Tuấn Sinh (1965-1966)

NguyenHongAn_HuynhVanHoaThầy Nguyễn Hồng Ẩn và Thầy Huỳnh Văn Hòa

NguyenHongAn_xaMyDucThầy Nguyễn Hồng Ẩn chụp trước văn phòng xả Mỹ Đức Hà Tiên

NguyenHongAn_avecHocTroTừ trái qua phải: Nguyễn Thị Điệp, Kim Loan, Thầy Nguyễn Hồng Ẩn, Trần Thị Như Liên

HT3c_Thach_Dong_NguyenHongAn_1974Thầy Nguyễn Hồng Ẩn về thăm lại Hà Tiên năm 1974

NguyenHongAn_1974Thầy Nguyễn Hồng Ẩn về thăm lại Hà Tiên năm 1974

NguyenHongAn_1974_aThầy Nguyễn Hồng Ẩn về thăm lại Hà Tiên năm 1974

NguyenHongAn_1974_bThầy Nguyễn Hồng Ẩn về thăm lại Hà Tiên năm 1974

Thầy Nguyễn Hồng Ẩn (áo xám đen) và các bạn lúc thầy đang dạy học ở Hà Tiên. (Bải Nò Hà Tiên)

Thầy Nguyễn Hồng Ẩn (áo xám đen) và các bạn lúc thầy đang dạy học ở Hà Tiên. (Bải Nò Hà Tiên)

Hình ảnh: Nguyễn Hồng Ẩn

Publicités

7 réflexions au sujet de « Phương Thành* nỗi nhớ »

  1. Trong đời học sinh, hình như thầy cô nào cũng để lại những ấn tượng đẹp trong tôi, nhưng có thầy ghi dấu ấn đậm đà hơn, trong những vị đó, tôi luôn nhớ đến thầy Nguyễn Hồng Ẩn.
    Năm học 1969-1970, tôi đang học lớp Đệ Tam (Năm này đổi cách gọi lại là lớp 10). Từ năm Đệ Thất, tôi là một học sinh được vinh dự đứng trong tốp 10 từ dưới đếm lên. Nhưng không hiểu sao, năm Đệ Tam, trong môn Lý-Hóa do Thầy Ẩn dạy tôi lại được số điểm cao nhất trong kỳ thi đệ nhất lục cá nguyệt. Từ đó tôi học khá lên và thi đậu tú tài 1.
    Năm 1972, tôi vào học trường Sư phạm Vĩnh Long, lúc này Thầy Ẩn về dạy tại trường Phan Thanh Giản (Cần Thơ).
    Một hôm, tôi đang ở nội trú, Thầy Ẩn vào tìm tôi, hình như Thầy biết tôi học Sư phạm VL là do chị Nguyễn Ngọc Lan và chị Hứa Nguyệt Quang lúc ấy học khóa 10, trên tôi 1 khóa cho Thầy biết, Thầy gọi ra quán nước, tôi còn nhớ hôm ấy tôi uống một ly sữa đậu nành. Thầy bảo tôi về dạy kèm toán-lý-hóa cho hai đứa em vợ của Thầy là Nguyễn Hồng Tuấn và Nguyễn Hồng Châu. Cũng năm này, Thầy được bổ nhiệm làm hiệu trưởng trường Bình Minh.
    Tôi hết sức bất ngờ và cảm động vì một người Thầy mà lại vào tận nội trú để tìm một đứa học trò tạm gọi là vô danh tiểu tốt lúc bấy giờ. Tình của tôi đối với Thầy càng đậm thêm.
    Sau này, tôi có liên lạc với Thầy qua văn chương. Hình như Thầy vẫn còn dành cho tôi tình cảm của năm xưa.
    Trên trang Web này, tôi xin cám ơn Thầy Nguyễn Hồng Ẩn vì những gì Thầy đã làm cho tôi để tôi vững bước vào đời.
    Cũng cám ơn anh Mãnh đã lập trang Web này để những người đã từng sống dưới mái trường Trung học Hà Tiên xưa có dịp ôn lại những kỷ niệm đẹp, êm đềm
    Trương Thanhh Hùng.

    Aimé par 1 personne

  2. Nhờ blog của Mãnh mà chị được biết thêm những tình cảm sâu đậm của thầy trò trường TH Hà Tiên năm xưa và qua blog nầy chị cũng mong gặp lại thêm nhiều bạn bè cũ và nhiều học trò của mình hơn.Chị cám ơn em them lần nữa nha.

    Aimé par 1 personne

    • Tự giới thiệu:

      anhtumyan là ID của Nguyễn Hồng Ẩn có vài lời với…trò Hùng:
      -Cám ơn em đã nhắc một kỷ niệm đã rất lâu, nó nằm im trong tiềm thức của thầy nên khi được nhắc là thầy nhớ ngay. Việc em được giới thiệu dạy kèm giống như việc thầy đã nhận từ một tha nhân khi thầy là sinh viên nên …thầy bắt chước.
      -Tình cảm của Nguyễn Hồng Ấn với các học sinh của thầy, bất cứ ở nơi đâu, lúc nào … cũng như nhau chỉ khác một điều là có cơ hội để thể hiện hay không mà thôi.
      -Từ mùa tựu trường 1965 thầy bắt đầu dạy tại Trung Học Hà Tiên đến đầu năm 1968 phải rời trường đi SQTB Thủ Đức, biệt phái trở lại trường Hà Tiên khoảng ̣đầu năm 1969. Từ niên khóa 1970-1971 thầy đổi vể Nữ trung học Đoàn Thị Điểm Cần Thơ chứ không phải là Trung học Phan Thanh Giản.
      Gởi đến … BÀ CON:
      Rất vui mừng khi liên lạc được nhiều em học sinh cũ của thầy, và được biết tin về người và đất Hà Tiên thân thương sau bao năm cách xa.
      Sự mất còn là đều không thể tránh, buồn là phản ứng tự nhiên của con người, xin hãy nhận hạnh phúc còn có được khi chúng ta còn liên lạc với nhau.
      Chúc mọi người AN NHIÊN TỰ TẠI.
      Nguyễn Hồng Ẳn

      J'aime

  3. Ping : Blog « Trung Học Hà Tiên Xưa  với vài con số tổng kết cuối năm | «Trung Học Hà Tiên Xưa

  4. Ping : Đóng góp của bạn Trương Thanh Hùng | Trung Học Hà Tiên Xưa

  5. Ping : Blog « Trung Học Hà Tiên Xưa  tròn một tuổi (04/10/2015-04/10/2016) | «Trung Học Hà Tiên Xưa

  6. Ping : Blog «Trung Học Hà Tiên Xưa» với vài con số tổng kết năm 2018 | Trung Học Hà Tiên Xưa

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s